Theo bác sĩ Bệnh viện Y học cổ truyền TPHCM, tâm sen là phần mầm xanh nằm bên trong hạt sen, có vị đắng, tính hàn. Tâm sen chứa nhiều hoạt chất hóa học như: Asparagin (có tác dụng lợi tiểu, hạ huyết áp, có lợi cho bệnh nhân bị cao huyết áp, bí tiểu), Neferin, Alkaloid (giúp an thần, trấn tĩnh, cải thiện chất lượng giấc ngủ), Acid amin… Vị đắng của tâm sen là do chất Nelumbin.
Trong Đông y, dược liệu này được biết đến với công dụng thanh nhiệt tạng tâm (thanh tâm), an thần, trấn kinh, làm cho tinh thần luôn được thư thái giúp dễ ngủ, ngủ ngon nhất.
Nếu bạn thỉnh thoảng mất ngủ do cảm giác nóng trong, bốc hỏa, hồi hộp thì một tách trà tâm sen ấm 1-2 tiếng trước giờ ngủ có thể làm dịu tâm trí và đưa bạn vào giấc dễ dàng hơn.
Trong Đông y, tâm sen được biết đến với công dụng thanh nhiệt tạng tâm (thanh tâm), an thần, trấn kinh, làm cho tinh thần luôn được thư thái giúp dễ ngủ, ngủ ngon nhất.
Dù tâm sen là dược liệu quý, các bác sĩ Bệnh viện Nguyễn Tri Phương, Bệnh viện Y học cổ truyền TPHCM khuyến cáo người dân:
- Không dùng liên tục tâm sen quá 7 ngày vì dược liệu này có tính hàn và khả năng hạ huyết áp nhẹ. Khi dùng dược liệu này chữa mất ngủ hay các bệnh lý khác, nếu quá một tuần mà không thấy bệnh tình thuyên giảm thì không nên tiếp tục sử dụng.
- Không nên dùng tâm sen với 5 nhóm người gồm: bị huyết áp thấp; mắc các bệnh lý ở đường tiêu hóa; bị dị ứng, quá mẫn với thành phần của tâm sen; mất ngủ có cơ địa hư nhược hoặc thể hàn; có tỳ vị (dạ dày) hư yếu.
Trong đó, những người đang gặp vấn đề về đường tiêu hóa nếu dùng nhiều tâm sen sẽ khiến đường ruột khó hấp thu, gây nên tình trạng khó tiêu, đầy bụng do tâm sen chứa nhiều chất dinh dưỡng.
Với người bị mất ngủ có cơ địa hư nhược hoặc thể hàn (triệu chứng ngủ hay mê sảng, ngủ không yên giấc, dễ tỉnh dậy nhiều lần trong đêm, cơ thể mệt mỏi, ăn kém, ưa ấm, sợ lạnh, chất lưỡi nhợt nhạt), nếu dùng tâm sen sẽ khiến tình trạng bệnh nghiêm trọng hơn, đồng thời dẫn đến tiêu chảy, rối loạn tiêu hóa.
- Không khuyến khích dùng tâm sen để pha trà uống hằng ngày bởi dùng dược liệu lâu dài hoặc pha trà quá liều lượng cho phép có thể gây ra một số tác dụng phụ như: Mệt mỏi, rối loạn nhịp tim hay suy giảm trí nhớ. Dùng tâm sen liên tục trên một tháng có thể khiến cơ thể tích lũy nhiều độc tố.
- Không dùng tâm sen ẩm ướt, bị đổi màu, biến chất để tránh nguy cơ bị nhiễm độc. Cần sử dụng dược liệu có nguồn gốc rõ ràng. Để giảm bớt tính hàn cũng như trừ khử độc tính của dược liệu thì nên sao vàng trước khi dùng.
Trong những ngày đầu sử dụng, người dân nên hãm loãng rồi tăng dần độ đặc của nước sắc tâm sen cho đến khi thấy được hiệu quả rõ rệt thì giữ nguyên ở liều lượng này. Nếu người dùng có các biểu hiện như đánh trống ngực, nhịp tim mạnh, hồi hộp thì có nghĩa là lượng tâm sen đang dùng đã vượt quá ngưỡng thích nghi của cơ thể, cần giảm bớt dược liệu xuống.
