Theo BSCKII Huỳnh Tấn Vũ - giảng viên Khoa Y học cổ truyền, Trường Đại học Y Dược TPHCM, ai cũng biết rằng chế độ ăn uống kém và lối sống ít vận động là "cặp đôi" dẫn đến lão hóa không lành mạnh.
Phản ứng oxy hóa trong cơ thể sinh ra các gốc tự do, là những phân tử không ổn định có thể gây tổn hại tế bào, dẫn đến lão hóa sớm và các bệnh mạn tính như tim mạch, ung thư hoặc đái tháo đường.
Trong cơ thể khỏe mạnh, các gốc tự do được kiểm soát bởi hệ thống chất chống oxy hóa nội sinh (có sẵn trong cơ thể) như các enzym (glutathione peroxidase, superoxide dismutase), vitamin C, vitamin E, beta-carotene và khoáng chất selen. Những chất này giúp "bẫy" và vô hiệu hóa gốc tự do, duy trì trạng thái cân bằng.
Tuy nhiên, cuộc sống khiến nhiều người stress, ô nhiễm, chế độ ăn uống không lành mạnh hoặc bệnh lý khiến các gốc tự do sinh ra quá nhiều, hệ thống nội sinh không đủ khả năng cân bằng. Điều này dẫn đến stress oxy hóa, gây tổn thương tế bào, viêm mạn tính, tăng nguy cơ mắc các bệnh nghiêm trọng.
Để hỗ trợ cơ thể chống lại stress oxy hóa, các nhà khoa học khuyến nghị bổ sung chất chống oxy hóa ngoại sinh từ thực phẩm như rau củ, trái cây, thảo dược. Các chất này bao gồm beta-carotene, selen, flavonoid, polyphenol, mang lại nhiều lợi ích như phòng ngừa bệnh tật, tăng cường sức khỏe, làm chậm quá trình lão hóa.
Bác sĩ Vũ khuyến nghị sử dụng một số loại củ quả giàu chất chống oxy hóa giúp cơ thể lão hóa chậm:
- Khoai lang: Thực phẩm này rất giàu beta-carotene, selen, anthocyanin, vitamin A, vitamin C và vitamin E. Do đó, nếu bạn muốn cơ thể mình có nhiều chất chống oxy hóa để tăng cường sức khỏe, phòng bệnh, chống lão hóa thì không nên bỏ qua loại thực phẩm này.
Vitamin C, vitamin B6, beta-carotene và mangan trong khoai lang có tính kháng viêm rất cao, làm mờ vết thâm, phòng chống bệnh mạn tính không lây. Ăn loại củ này 1-2 lần/tuần sẽ giúp cung cấp nhiều sinh tố có lợi, chất khoáng, chất xơ... làm căng da, giảm nếp nhăn trên mặt, ngăn ngừa các bệnh về da như viêm da...
Cà rốt: Đây là một nguồn phong phú của beta-carotene, selen, lutein, vitamin A, vitamin C và vitamin E. Cà rốt có rất nhiều màu như đỏ, vàng, tía, cam... và cả màu trắng.
Trong đó, cà rốt đỏ có chứa lucopen, một dạng caroten có tác dụng ngăn ngừa bệnh tim và ung thư. Cà rốt vàng giàu xantofin, bổ cho mắt. Cà rốt tía chứa một loại sắc tố hoàn toàn khác là antoxian có tác dụng như chất chống oxy hoá mạnh. Lutein có nhiều trong cà rốt màu cam, một trong những sắc tố hoàn thành sắc màu của điểm đen trong võng mạc người.
Tuy nhiên, các bác sĩ cũng khuyến cáo không nên ăn quá nhiều cà rốt vì lượng caroten có trong cà rốt sẽ không thể chuyển hóa thành vitamin A, gây ứ đọng ở gan, gây ra chứng bệnh vàng da, ăn không tiêu, mệt mỏi...
Củ dền: Nghiên cứu gần đây cho thấy nhiều lợi ích từ củ dền cho sức khỏe, khuyến cáo nên dùng loại củ này trong bữa ăn thường ngày.
Nghiên cứu của các nhà khoa học Đại học Wake Forest (Mỹ) cho rằng, củ dền chứa chất chống oxy hóa tên gọi acid alpha-lipoic, làm hạ mức đường trong máu, tăng độ nhạy insuln, ngăn ngừa sự mất cân bằng oxy hóa ở bệnh nhân đái tháo đường giúp tăng cường sự oxy hóa ở não, làm chậm lại quá trình mất trí nhớ ở người già.
Ngoài ra, chất choline trong củ dền giúp cải thiện giấc ngủ, tốt cho trí nhớ và đặc biệt là tăng vận động cơ nên có thể giúp tăng cường thành tích thể dục thể thao đồng thời duy trì cấu trúc màng tế bào, hỗ trợ dẫn truyền xung thần kinh, tham gia vào quá trình hấp thu mỡ và giảm bớt sự viêm mạn tính.
