Nhật Bản từ lâu đã nổi tiếng là quốc gia có tỷ lệ dân số sống thọ hàng đầu thế giới. Không chỉ có số lượng người sống trên 100 tuổi thuộc hàng cao nhất toàn cầu, người Nhật còn khiến thế giới ngưỡng mộ bởi chất lượng sống khỏe mạnh, ít bệnh tật ở tuổi già.
Nhiều người cho rằng bí quyết sống thọ của họ nằm ở chế độ ăn nhiều cá, ít dầu mỡ hay nền y học phát triển. Nhưng thực tế, có những thói quen tưởng chừng "lạ lùng", thậm chí từng bị người Việt chê bai, lại chính là chìa khóa giúp người Nhật kéo dài tuổi thọ và phòng tránh bệnh tật.
1. Ăn cơm nguội cả tuần: Thói quen kỳ lạ nhưng mang lại lợi ích bất ngờ
Tại Việt Nam, cơm nguội thường bị xem là món ăn bỏ đi, vì chúng không tốt cho sức khỏe. Ngược lại, tại Nhật Bản, cơm nguội lại được ưa chuộng và sử dụng phổ biến trong các bữa ăn hàng ngày, đặc biệt là trong các hộp cơm bento.
Nhiều gia đình Nhật có thói quen nấu cơm trước, để nguội hoặc bảo quản trong tủ lạnh, dùng dần trong vài ngày. Nguyên nhân không chỉ xuất phát từ yếu tố văn hóa mà còn liên quan đến khoa học dinh dưỡng và sự tiện lợi trong cuộc sống hiện đại.
Người Nhật tích trữ cơm nguội trong tủ lạnh để dùng dần suốt vài ngày, đến cả tuần.
Vì sao người Nhật thích ăn cơm nguội?
- Tránh làm phiền người khác: Trong văn hóa Nhật Bản, giữ gìn sự yên tĩnh và tôn trọng không gian chung là điều tối quan trọng. Thức ăn nóng thường tỏa mùi mạnh, dễ gây khó chịu trong không gian kín như tàu điện hay văn phòng. Cơm nguội giúp hạn chế mùi và tránh gây ảnh hưởng đến người xung quanh.
- Bảo vệ khoang miệng, kiểm soát cân nặng: Người Nhật có thói quen nhai kỹ và ăn chậm để cảm nhận hương vị món ăn. Cơm nóng dễ làm bỏng miệng, khiến người ăn có xu hướng nuốt vội. Cơm nguội không chỉ an toàn hơn mà còn giúp ăn chậm, tạo cảm giác no lâu, từ đó kiểm soát lượng calo tiêu thụ hiệu quả.
- Ngăn ngừa tiểu đường: Khi cơm để nguội hoặc làm lạnh, cấu trúc tinh bột trong gạo thay đổi, sản sinh tinh bột kháng (resistant starch) - loại tinh bột khó tiêu, giúp làm chậm quá trình hấp thu glucose trong máu. Kết quả là lượng đường huyết sau ăn không tăng đột ngột, giảm nguy cơ tiểu đường tuýp 2. Đây là lý do nhiều người Nhật, đặc biệt là người lớn tuổi, duy trì thói quen ăn cơm nguội thường xuyên.
2. Lười tập thể dục nhưng vẫn sống thọ: Bí mật nằm ở lối sống vận động tự nhiên
Theo khảo sát của The Lancet Global Health, Nhật Bản có hơn 60% người dân không tham gia các hoạt động thể thao thường xuyên.
Tuy nhiên, tỷ lệ mắc bệnh ung thư ở người trên 100 tuổi tại Nhật rất thấp, chỉ dưới 10%. Điều đáng chú ý là người Nhật không nhất thiết phải đến phòng gym hay tập luyện chuyên sâu, mà họ duy trì vận động đều đặn qua các hoạt động thường nhật.
- Đi bộ và đi xe đạp từ nhỏ: Theo WHO, hơn 98% học sinh Nhật Bản đi bộ hoặc đi xe đạp đến trường, giúp hình thành thói quen vận động từ bé mà không cần luyện tập có chủ đích.
- Đi làm bằng phương tiện công cộng: Hầu hết người trưởng thành tại Nhật sử dụng tàu điện ngầm, xe buýt… và phải đi bộ nhiều lần trong ngày để di chuyển, đổi tuyến hoặc đi bộ đến nhà ga. Trung bình một nhân viên văn phòng tại Tokyo có thể đi bộ 1-2 giờ mỗi ngày.
- Đi bộ 10.000 bước/ngày: Đây là mục tiêu phổ biến trong cộng đồng Nhật Bản. Theo nhiều nghiên cứu, đi bộ 10.000 bước mỗi ngày giúp cải thiện sức khỏe tim mạch, tuần hoàn máu, tăng cường sức bền và giảm nguy cơ mắc bệnh chuyển hóa.
Thay vì tập trung vào các bài tập nặng hoặc thể thao chuyên sâu, người Nhật khéo léo tích hợp vận động vào đời sống hằng ngày. Đây là một phương pháp vừa hiệu quả, vừa dễ duy trì lâu dài.
