Cỏ mần trầu mọc hoang trong vườn nhà, bờ ruộng, từ lâu được dân gian sử dụng như vị thuốc lành tính, đặc biệt nổi bật với tác dụng lợi tiểu, hỗ trợ đào thải độc tố hiệu quả qua đường tiết niệu.
Theo các nghiên cứu bước đầu, cỏ mần trầu chứa flavonoid, polyphenol và nhiều hợp chất có hoạt tính sinh học. Đây là những chất có khả năng chống oxy hóa, hỗ trợ giảm viêm và bảo vệ tế bào.
Ngoài ra, mần trầu còn có thể kết hợp với râu ngô, cây mã đề để tạo thành các bài nước mát tăng hiệu quả thanh nhiệt, lợi tiểu.
Cỏ mần trầu. Ảnh: N. Huyền
Mã đề là loài cây mọc hoang quen thuộc, được dân gian xem là dược liệu quý. Theo Đông y, mã đề vị ngọt, tính mát, quy kinh phế - can - thận, có tác dụng thanh nhiệt, lợi tiểu, thông lâm, hỗ trợ viêm đường tiết niệu và sỏi tiết niệu nhẹ.
Nghiên cứu hiện đại xác nhận lá mã đề tăng thải urê, acid uric và muối khoáng qua thận, đây là cơ sở khoa học lý giải vì sao loài cây này được dùng phổ biến trong hỗ trợ phòng ngừa sỏi thận.
Rau má là một loài cây dại quen thuộc, mọc hoang ở nhiều vùng nông thôn, ven bờ ruộng hay góc vườn, được yêu thích không chỉ vì hương vị thanh mát mà còn bởi những lợi ích tuyệt vời cho sức khỏe. Trong y học cổ truyền, rau má được xem là một loại thảo dược quý với khả năng thanh nhiệt, giải độc và đặc biệt là hỗ trợ lợi tiểu.
Rau má có tính mát tự nhiên giúp làm dịu cảm giác nóng trong người và bổ sung nước cho cơ thể trong những ngày oi bức. Ngoài ra, loại rau này còn được biết đến với khả năng làm lành vết thương, cải thiện tuần hoàn máu và tốt cho da nhờ có đặc tính kháng viêm, kháng khuẩn.
Rau diếp cá là một loại rau gia vị quen thuộc trong ẩm thực Việt Nam, nổi bật với mùi vị đặc trưng, hơi tanh. Tuy nhiên, đằng sau mùi vị hơi khó ăn đó là nhiều công dụng cho sức khỏe. Rau diếp cá có thân rễ ngầm, lá hình tim. Trong y học cổ truyền, diếp cá được xem là một vị thuốc thanh nhiệt, giải độc, lợi tiểu và kháng viêm.
Diếp cá có vị cay, tính hơi lạnh, dược liệu này còn có tác dụng tán nhiệt, tiêu ung thũng, thường được sử dụng trong điều trị phế ung.
Ngoài lợi tiểu, một số tài liệu cũng ghi nhận diếp cá còn hỗ trợ giải độc gan, chống viêm, giảm cholesterol, điều trị bệnh trĩ và điều hòa kinh nguyệt.
Dây lõi tiền là loài dây leo mọc hoang phổ biến ở Việt Nam, cũng là vị thuốc Đông y tính mát, nổi bật với tác dụng lợi tiểu, thông tiểu hiệu quả trong điều trị các vấn đề đường tiết niệu mức độ nhẹ, với các biểu hiện như đái buốt, đái rắt, nước tiểu đục hoặc hơi đỏ.
Việc sử dụng dây lõi tiền đơn giản và linh hoạt. Bạn có thể dùng phần rễ hoặc toàn bộ cây đem sắc lấy nước uống hết trong ngày. Bên cạnh đó, cách dùng cây tươi rửa sạch, xay nhuyễn rồi vắt lấy nước cốt cũng rất hiệu quả.
Cỏ may là loài cỏ dại quen thuộc với quả gai bám vào quần áo. Theo Đông y, cỏ may vị ngọt nhạt, tính mát, có công năng thanh nhiệt, lợi tiểu, tiêu viêm. Nước sắc cỏ may làm dịu nhanh triệu chứng tiểu buốt, tiểu rắt, hỗ trợ điều trị viêm đường tiết niệu và sỏi tiết niệu nhẹ nhờ cơ chế tăng đào thải nước tiểu và kháng viêm tại chỗ.
Nghiên cứu hiện đại xác nhận cây cỏ may chứa flavonoid, saponin và polyphenol là các hoạt tính lợi tiểu mạnh, hỗ trợ bảo vệ mô thận khỏi tổn thương viêm nhiễm.
Mía dò là cây thân thảo sống lâu năm, thường mọc ở nơi ẩm như ven rừng, ven suối với nhiều công dụng sức khỏe đa dạng. Theo y học cổ truyền, dược liệu có vị ngọt nhạt, tính mát, bộ phận dùng chủ yếu là thân rễ và thân già.
Loại cây này được dùng phổ biến trong các bài thuốc lợi tiểu, chữa tiểu buốt, tiểu rắt và sỏi tiết niệu nhẹ, thường kết hợp với mã đề, râu ngô để tăng hiệu quả.
Một số nghiên cứu ghi nhận mía dò còn chứa diosgenin, saponin và flavonoid, có tiềm năng chống viêm, chống oxy hóa và hỗ trợ chuyển hóa đường huyết.
Rau má mỡ có tác dụng thanh nhiệt, kháng viêm. Ảnh: N. Huyền
TS Ngô Đức Phương, Viện trưởng Viện Khoa học thuốc nam cho biết, rau má mỡ thường mọc ở ven ruộng, vườn ẩm và được dân gian dùng làm rau hoặc cây thuốc. Người dân tại một số địa phương giã cây lấy nước uống khi có biểu hiện nóng trong, rôm sảy hoặc tiểu ít.
Theo y học cổ truyền, rau má mỡ có tính mát, được sử dụng với mục đích thanh nhiệt, lợi tiểu và hỗ trợ giảm viêm nhẹ ngoài da. Nghiên cứu bước đầu ghi nhận cây chứa flavonoid, triterpenoid và chất chống oxy hóa, nhưng phần lớn bằng chứng hiện vẫn ở giai đoạn tiền lâm sàng.
Cây cối xay còn gọi là giằng xay hoặc kim hoa thảo, thuộc họ Bông (Malvaceae). Loài cây này mọc hoang phổ biến ở nhiều vùng và từ lâu được dùng trong dân gian làm thuốc.
Trong dân gian, cây cối xay thường được sử dụng lá, thân và rễ để nấu nước uống với mục đích thanh nhiệt, lợi tiểu và hỗ trợ các vấn đề đường tiết niệu. Bên cạnh đó, dược liệu này còn là vị thuốc quen thuộc trong các bài thuốc dành cho người bị ù tai, chóng mặt hoặc cảm giác nặng đầu.
Rau xương cá là loại cây thường mọc ven ruộng, nơi ẩm thấp và được dùng làm rau, cây thuốc. Người dân thường hái ngọn, lá non để luộc, nấu canh hoặc xào.
Theo y học cổ truyền, loại rau này có vị ngọt, tính mát, được dùng theo hướng thanh nhiệt, lợi tiểu và hỗ trợ giảm viêm nhẹ đường tiết niệu. Nghiên cứu bước đầu ghi nhận cây chứa flavonoid, saponin, acid phenolic và các chất chống oxy hóa, với hoạt tính chống viêm, chống oxy hóa và lợi tiểu trong thực nghiệm.
Tận dụng 10 loại cây mọc đầy vườn là vị thuốc giúp lợi tiểu vừa đơn giản, tiết kiệm vừa mang đến hiệu quả chăm sóc sức khỏe tự nhiên. Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn tuyệt đối, bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi áp dụng các bài thuốc này.
