Zalo dường như không có ý định thay đổi các điều khoản sử dụng mới được cập nhật, mà chỉ muốn giải thích cho người dùng rõ hơn về mục đích của mình (Ảnh: Zalo).
Chiều 31/12, Zalo gửi thông báo tới cộng đồng người dùng thông qua ứng dụng trên smartphone, với nội dung “Thông báo về việc cập nhật Điều khoản sử dụng”, nhằm làm rõ cách nền tảng này thu thập và xử lý dữ liệu cá nhân.
Theo Zalo, ứng dụng thu thập một số dữ liệu của người dùng để phục vụ vận hành dịch vụ và bảo mật tài khoản. Thông tin căn cước công dân được thu thập trong các trường hợp cần xác minh tài khoản hoặc phòng, chống lừa đảo. Trong một số trường hợp, nền tảng có thể yêu cầu thông tin về quan hệ gia đình để xác minh người giám hộ đối với người dùng dưới 16 tuổi.
Zalo đồng thời thông tin rằng, nền tảng này không lưu trữ và không sử dụng nội dung tin nhắn, cuộc gọi giữa các cá nhân. Dữ liệu người dùng chỉ được chia sẻ với bên thứ ba khi có sự đồng ý của người dùng theo quy định pháp luật.
Theo Zalo, việc cập nhật điều khoản sử dụng không làm thay đổi tính năng của ứng dụng mà nhằm đáp ứng yêu cầu pháp lý. Người dùng không đồng ý với điều khoản mới sẽ không thể tiếp tục sử dụng dịch vụ và dữ liệu liên quan sẽ bị xóa.
Trên thực tế, hầu hết người dùng Zalo đều bị yêu cầu cung cấp hình ảnh và thông tin trên căn cước công dân.
Người dùng hoài nghi và hoang mang về "Điều khoản sử dụng" của nền tảng, trong đó người dùng phải cho phép, chấp thuận để VNG (đơn vị phát hành ứng dụng) có quyền "sử dụng những biện pháp kỹ thuật cho mục đích thu thập và xử lý các dữ liệu liên quan đến tài khoản của người dùng". Các dữ liệu này có thể bao gồm số điện thoại, căn cước công dân, hộ chiếu, họ tên, tuổi, giới tính, mối quan hệ gia đình, thư điện tử (email), hình ảnh cá nhân,...
Trong cuộc trả lời phỏng vấn của báo Dân trí, Luật sư Trần Xuân Tiền, Trưởng Văn phòng Luật sư Đồng Đội, Đoàn Luật sư TP Hà Nội, cho rằng, cần phân tích mục đích của Zalo là gì khi thu thập hình ảnh và thông tin trên căn cước công dân của người dùng.
"Nếu là định danh để ngăn chặn tài khoản ảo, thì việc xác thực qua số điện thoại (vốn đã được chuẩn hóa với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư) hoặc liên kết qua cổng VNeID là giải pháp ít xâm phạm hơn nhiều. Việc yêu cầu người dùng gửi ảnh chụp đầy đủ hai mặt CCCD - nơi chứa đựng những thông tin cực kỳ nhạy cảm như đặc điểm nhận dạng, quê quán, số định danh - có thể bị xem là thu thập quá mức cần thiết", Luật sư Trần Xuân Tiền nói.
Luật sư Trần Xuân Tiền cho rằng, theo Luật Cạnh tranh 2018, doanh nghiệp ở vị thế như Zalo có những nghĩa vụ đặc biệt, trong đó cấm hành vi áp đặt điều kiện bất lợi cho khách hàng.
"Việc yêu cầu người dùng phải "đổi" quyền riêng tư lấy quyền được liên lạc có thể được coi là một dạng lạm dụng vị thế. Tôi cho rằng các cơ quan quản lý cạnh tranh và bảo vệ người tiêu dùng cần có những đánh giá độc lập về việc liệu các điều khoản mới của Zalo có tạo ra sự bất bình đẳng quá lớn giữa doanh nghiệp và khách hàng hay không", Luật sư Trần Xuân Tiền nói thêm.
Zalo đang đối mặt với làn sóng phản ứng từ một bộ phận người dùng, cho rằng các điều khoản sử dụng mới còn mập mờ, khó hiểu và tiềm ẩn nguy cơ bị lạm dụng để thu thập thông tin cá nhân.
Nhiều người dùng chia sẻ rằng họ không đồng ý với những điều khoản dịch vụ mới mà Zalo đưa ra. Tuy nhiên, họ buộc phải thỏa hiệp và bấm nút đồng ý để có thể tiếp tục sử dụng dịch vụ do nền tảng này liên quan quá nhiều đến công việc và đời sống hàng ngày.
Nhiều người cho biết đã gỡ bỏ Zalo và chuyển sang sử dụng các ứng dụng nhắn tin miễn phí khác.
Trước các vấn đề này, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia (Bộ Công Thương) đã có giấy mời gửi Công ty Cổ phần Tập đoàn VNG làm việc vào ngày 31/12, về việc thu thập, sử dụng thông tin người dùng và cung cấp các dịch vụ trên nền tảng Zalo.
Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia yêu cầu VNG phối hợp báo cáo, cung cấp nhiều nhóm thông tin, tài liệu liên quan trực tiếp đến người dùng cá nhân.
Đồng thời, Ủy ban cũng yêu cầu VNG cung cấp thông tin, tài liệu liên quan đến việc sửa đổi, cập nhật các điều khoản sử dụng, bao gồm: Cách thức thông báo cho người dùng, việc yêu cầu người dùng chấp nhận điều khoản mới và các hệ quả phát sinh trong trường hợp người dùng không chấp nhận các nội dung cập nhật.
Trong diễn biến mới nhất, ngày 30/12, Ủy ban nhận được văn bản số 256/2025/CV-VNGG - Công ty VNG (công ty mẹ nền tảng Zalo) đề xuất lùi lịch làm việc do nội dung thông tin, tài liệu cần cung cấp liên quan đến nhiều mảng nghiệp vụ, chuyên môn cần được tổng hợp và chuẩn bị nên công ty chưa thể hoàn tất vào ngày 31/12.
