Dù mang về lãi ròng 7,5 tỉ USD nhưng so với cùng kỳ năm trước, tốc độ xuất siêu nông sản cũng giảm đến 9,3%. Nguyên nhân là sức mua của các thị trường nhập khẩu giảm do khó khăn kinh tế và biến động địa chính trị khiến giá dầu cũng như chi phí vận chuyển tăng. Những yếu tố trở ngại vẫn còn đó nên mục tiêu vượt qua cột mốc xuất siêu 20,7 tỉ USD của năm 2025 trở nên khó khăn hơn rất nhiều trong 7 tháng còn lại của năm 2026. Tuy nhiên, nông nghiệp - lĩnh vực được ví như "trụ đỡ" hay "tấm đệm giảm sốc" cho nền kinh tế - luôn có cách riêng để tỏa sáng đúng lúc.
Ví dụ điển hình nhất là ngành gạo. Trong 5 tháng qua, xuất khẩu gạo gặp nhiều bất lợi về cả lượng và giá nhưng xuất siêu lại tăng 3,7% so với cùng kỳ năm trước, đạt 1,3 tỉ USD. Nguyên nhân là các doanh nghiệp giảm lượng nhập khẩu so với trước. Thêm vào đó, từ tháng 5, xuất khẩu gạo đã tăng trưởng trở lại với sản lượng lên đến 1,1 triệu tấn. Giá gạo xuất khẩu cũng tăng bình quân khoảng 30 - 40 USD so với đầu năm, lên 500 - 520 USD/tấn. Hiện nay, hiện tượng El Nino đang quay trở lại và có khả năng đạt cường độ mạnh vào cuối năm. Điều này đồng nghĩa với sản lượng gạo và lương thực nói chung ở nhiều quốc gia châu Á bị giảm, khiến giá tăng nhanh. Một số chuyên gia và doanh nghiệp dự báo vào cuối năm nay và đầu năm sau, giá gạo có thể quay lại mặt bằng giá như giai đoạn El Nino 2023 - 2024. Giai đoạn đó, VN xuất khẩu tới 9,1 triệu tấn gạo, thu về 5,6 tỉ USD.
