Dữ liệu của công ty tình báo hàng hóa Kpler cho thấy Iran chỉ xuất khẩu trung bình khoảng 287.000 thùng dầu thô/ngày trong tháng này, so với khoảng 2 triệu thùng trước khi xung đột Trung Đông nổ ra.
Trong khi đó, Trung Quốc chỉ nhận được trung bình 523.000 thùng dầu thô/ngày từ Iran trong tháng này. Con số này thấp hơn nhiều so với mức trung bình khoảng 800.000 thùng/ngày trong hai tháng trước đó và hơn 1,7 triệu thùng/ngày vào đầu cuộc chiến.
Ảnh minh hoạ.
Giữa tháng 7, Mỹ tái áp đặt lệnh phong tỏa hàng hải đối với Iran. Theo Kpler, hơn 40 triệu thùng dầu của Iran được lưu trữ trên các tàu chở dầu tại Vịnh Ba Tư và Vịnh Oman đã bị mắc kẹt do lệnh phong tỏa.
Iran hiện còn khoảng 83 triệu thùng dầu được lưu trữ bên ngoài khu vực phong tỏa, trong đó khoảng 43 triệu thùng nằm ở Biển Đông, Hoàng Hải và Hoa Đông. Tuy nhiên, nếu tốc độ xuất khẩu hiện tại tiếp tục và Trung Quốc duy trì mức nhập khẩu thấp, Tehran có thể chỉ còn đủ dầu để cung cấp cho thị trường Trung Quốc trong khoảng 5 tháng.
Không chỉ dầu thô, xuất khẩu các sản phẩm năng lượng khác của Iran cũng sụt giảm mạnh. Năm ngoái, Iran xuất khẩu trung bình khoảng 256.000 thùng dầu nhiên liệu (mazut)/ngày. Con số này duy trì ở mức khoảng 220.000 thùng/ngày trong hai tháng đầu năm nay nhưng giảm xuống chỉ còn 61.000 thùng/ngày trong tháng này.
Xuất khẩu khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) của Iran, vốn duy trì ở mức tương đối cao trước chiến tranh, hiện cũng gần như đình trệ.
Theo Ngân hàng Trung ương Iran (CBI), xuất khẩu dầu thô và dầu nhiên liệu của nước này đạt 57,5 tỷ USD vào năm ngoái, chiếm khoảng 55% tổng kim ngạch xuất khẩu. Nếu tính cả dầu thô, các sản phẩm dầu mỏ và LPG, nhóm hàng năng lượng chiếm khoảng 65% tổng kim ngạch xuất khẩu của Iran.
Việc nguồn thu từ năng lượng sụt giảm có thể khiến Chính phủ Iran đối mặt với thâm hụt ngân sách lớn, đồng thời làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu ngoại tệ để chi trả cho hoạt động nhập khẩu.
CBI cho biết Iran nhập khẩu gần 78 tỷ USD hàng hóa trong năm ngoái, trong đó khoảng 3 tỷ USD là xăng dầu. Ngay cả khi duy trì kim ngạch xuất khẩu phi dầu mỏ ở mức của năm ngoái, nguồn thu này cũng khó đủ để trang trải một nửa giá trị hàng hóa nhập khẩu.
Áp lực càng lớn khi ngành thép Iran, từng mang về tới 5 tỷ USD doanh thu xuất khẩu mỗi năm, bị ảnh hưởng nặng nề bởi cuộc chiến. Thị trường trong nước cũng đang đối mặt với tình trạng thiếu thép.
Trong bối cảnh đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 19/8 đe dọa tiến hành một "ngày D-Day kinh tế" nhằm vào Iran, cam kết mở rộng chiến tranh kinh tế và cô lập Tehran ở quy mô chưa từng có sau khi cho rằng Iran không đạt được thỏa thuận.
Nếu được triển khai, các biện pháp mới có thể khiến Iran khó né tránh lệnh trừng phạt hơn, đồng thời tiếp tục gây sức ép lên hoạt động xuất khẩu và nguồn thu ngoại tệ của nước này.
