Xôi Lạc TV gây thiệt hại hàng nghìn tỷ đồng
Theo kết luận điều tra của Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Hưng Yên, Phạm Nguyễn Dũng (47 tuổi, ở Hà Nội) cùng 73 bị can khác bị Cơ quan Cảnh sát điều tra đề nghị truy tố trong vụ án liên quan hệ thống web lậu Xôi Lạc TV.
Các bị can bị đề nghị truy tố về các tội Xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan; Tổ chức đánh bạc; Đánh bạc và Truyền bá văn hóa phẩm đồi trụy.
Cơ quan điều tra xác định Dũng đã tổ chức cho các thành viên trong dự án 90 phút phát sóng 1.529 trận đấu khi chưa được chủ thể quyền liên quan cho phép đối với những trận được bảo hộ tại Việt Nam.
Phòng thu của BLV Người Thỏ. Ảnh: Công an cung cấp.
Trong kết luận điều tra, cơ quan công an đề cập yêu cầu bồi thường thiệt hại của các chủ thể quyền tác giả, quyền liên quan trong vụ án.
Theo kết luận điều tra, Giải Ngoại hạng Anh ước tính sơ bộ mức thiệt hại tối thiểu do hành vi xâm phạm bản quyền là hơn 122 tỷ đồng.
Khoản thiệt hại này không bao gồm thiệt hại của các đơn vị được Giải Ngoại hạng Anh cấp quyền sử dụng quyền phát sóng tại Việt Nam, gồm K+ và FPT.
Giải Ngoại hạng Anh cho biết đang tiếp tục xác định thiệt hại từ việc bị xâm phạm bản quyền. Đơn vị này đề nghị được giải trình rõ tổng mức thiệt hại cụ thể và phương thức tính toán trong quá trình tham gia xét xử vụ án.
Đáng chú ý, Công ty TNHH Truyền hình số vệ tinh Việt Nam (VSTV/K+) ước tính sơ bộ mức thiệt hại tối thiểu do hành vi xâm phạm bản quyền là hơn 2.207 tỷ đồng.
Theo VSTV, khoản thiệt hại này không liên quan đến thiệt hại của các đơn vị được doanh nghiệp cấp quyền khai thác, phân phối nội dung tại Việt Nam và của Giải Ngoại hạng Anh.
VSTV đang tiếp tục xác định thiệt hại do hành vi xâm phạm bản quyền gây ra. Doanh nghiệp đề nghị được giải trình rõ tổng mức thiệt hại cụ thể và cách thức tính toán trong quá trình tham gia xét xử vụ án sau này.
Trong khi đó, Tổng công ty Truyền hình cáp Việt Nam (VTVcab) chưa thống kê chính xác thiệt hại do hành vi xâm phạm bản quyền gây ra.
VTVcab cũng đang tiếp tục xác định thiệt hại và đề nghị được giải trình rõ tổng mức thiệt hại cụ thể, cách thức tính toán trong quá trình tham gia xét xử vụ án.
Theo cơ quan điều tra, Công ty cổ phần Viễn thông FPT (FPT Telecom) chưa cử người đại diện làm việc và chưa cung cấp thiệt hại cụ thể do hành vi xâm phạm bản quyền.
Trách nhiệm bồi thường thuộc về ai?
Trao đổi với PV Dân Việt, luật sư Hoàng Hà (Đoàn luật sư TP.HCM) cho biết, trước hết cần làm rõ rằng con số hơn 2.207 tỷ đồng hiện mới là mức thiệt hại tối thiểu do K+ ước tính sơ bộ.
K+ vẫn đang tiếp tục xác định thiệt hại và đề nghị được giải trình về phương pháp tính khi vụ án được xét xử. Vì vậy, đây chưa phải số tiền mà các bị can đương nhiên phải bồi thường.
Mức bồi thường cuối cùng phải căn cứ vào thiệt hại thực tế, mối quan hệ nhân quả với hành vi xâm phạm và phán quyết của Tòa án.
Nếu K+ có yêu cầu bồi thường, vấn đề dân sự có thể được giải quyết ngay trong vụ án hình sự. Bộ luật Tố tụng hình sự cho phép tổ chức bị thiệt hại do tội phạm gây ra yêu cầu bồi thường, đưa ra chứng cứ về thiệt hại và đặc biệt có quyền đề nghị áp dụng biện pháp bảo đảm bồi thường.
Các bị can trong vụ án. Ảnh: Công an cung cấp.
Theo luật sư Hoàng Hà, trong quá trình điều tra, truy tố và xét xử, cơ quan tiến hành tố tụng có thể kê biên tài sản, phong tỏa tài khoản của bị can, bị cáo để bảo đảm nghĩa vụ bồi thường. Đây mới là khâu rất quan trọng đối với khả năng thu hồi tiền sau này.
Nếu bản án có hiệu lực xác định các bị cáo phải bồi thường mà họ không tự nguyện thực hiện, cơ quan thi hành án dân sự có thể xử lý tài khoản, thu nhập và tài sản thuộc quyền sở hữu của người phải thi hành án theo Luật Thi hành án dân sự năm 2025
Trường hợp người phải bồi thường hiện không còn tiền hoặc tài sản, cũng không có nghĩa nghĩa vụ đó được xóa và càng không có chuyện “ngồi tù thay cho tiền bồi thường”.
Cơ quan thi hành án có thể xác định họ chưa có điều kiện thi hành án. Sau đó điều kiện về tài sản vẫn được tiếp tục xác minh định kỳ. Khi họ có tài sản hoặc thu nhập mới thì việc thi hành có thể tiếp tục.
Luật hiện hành còn yêu cầu xác minh lại ít nhất 6 tháng một lần đối với trường hợp thông thường và có cơ chế tiếp tục thi hành khi xuất hiện thông tin mới về tài sản.
Một vấn đề nữa là nếu Tòa án xác định nhiều người cùng gây ra một thiệt hại, về nguyên tắc dân sự có thể phát sinh trách nhiệm liên đới.
Điều 587 Bộ luật Dân sự quy định nhiều người cùng gây thiệt hại phải liên đới bồi thường, còn trách nhiệm giữa họ được xác định theo mức độ lỗi.
Điều đó có ý nghĩa rất lớn đối với bên bị thiệt hại vì trong trường hợp Tòa án tuyên nghĩa vụ liên đới, người được bồi thường có thể yêu cầu thực hiện nghĩa vụ theo cơ chế liên đới chứ không nhất thiết phải chờ từng người trả đúng “phần” của mình.
Tuy nhiên, theo luật sư, trong vụ Xôi Lạc TV cũng không thể mặc nhiên cho rằng toàn bộ 74 bị can hoặc 15 bình luận viên đều phải liên đới bồi thường toàn bộ hơn 2.207 tỷ đồng.
Tòa án còn phải cá thể hóa hành vi, thời gian tham gia, mức độ lỗi và mối quan hệ giữa hành vi của từng người với thiệt hại của K+.
Cũng cần phân biệt tiền thu lợi bất chính với tiền bồi thường. Theo Bộ luật Hình sự, khoản thu lợi bất chính từ việc phạm tội có thể bị tịch thu sung ngân sách nhà nước, trong khi bồi thường thiệt hại cho K+ là một nghĩa vụ pháp lý khác.
Vì vậy, chẳng hạn số tiền mà các bị can đã hưởng lợi từ Xôi Lạc TV không mặc nhiên trở thành tiền của K+. Việc xử lý từng khoản tiền và tài sản phải căn cứ vào nguồn gốc tài sản và quyết định cụ thể của Tòa án.
Với những vụ thiệt hại lên tới hàng nghìn tỷ đồng, khả năng bên bị hại thu hồi được bao nhiêu trên thực tế phụ thuộc rất lớn vào việc cơ quan tố tụng có kịp thời truy tìm, phong tỏa và kê biên tài sản ngay từ giai đoạn điều tra hay không.
Một bản án tuyên bồi thường rất lớn nhưng người phải thi hành án không còn tài sản, quyền được bồi thường vẫn tồn tại, nhưng quá trình thu hồi có thể kéo dài nhiều năm.
Ngoài ra, nếu các bị can tự nguyện bồi thường, cũng có thể được xem là một căn cứ để giảm nhẹ hình phạt.
