Trong khi giới đầu tư đang dồn sự chú ý vào biến động giá vàng ngắn hạn, một cuộc dịch chuyển mang tính lịch sử đang diễn ra ở phía Đông. Đặc khu hành chính Hồng Kông (Trung Quốc) đang từng bước xây dựng một hệ thống vàng song song, thách thức trực tiếp sự thống trị kéo dài gần hai thế kỷ của London và New York.
Nhập khẩu vàng tăng vọt
Sự dịch chuyển này được phản ánh rõ qua các số liệu mới nhất. Theo Cục Thống kê Hồng Kông, nhập khẩu vàng ròng của Trung Quốc qua Hồng Kông trong tháng 4 đã tăng 81,2% so với tháng 3, lên mức 86,7 tấn.
Đây là tháng tăng thứ 13 liên tiếp Hồng Kông nhập khẩu vàng, cho thấy "cơn khát" vàng của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới không hề có dấu hiệu hạ nhiệt.
Con số 86,7 tấn vàng, chỉ trong một tháng, qua một cửa ngõ duy nhất cho thấy nhu cầu dự trữ và tích trữ vàng của Trung Quốc ở tầm vóc hoàn toàn mới. Vàng từ khắp nơi trên thế giới đang đổ về Hồng Kông trước khi vào đại lục.
Bước ngoặt tiếp theo có thể đến vào tháng 7, khi Hồng Kông vận hành thử nghiệm hệ thống thanh toán bù trừ vàng tập trung mới.
Đáng chú ý, hệ thống này do Công ty TNHH Hệ thống Thanh toán Bù trừ Trung ương Kim loại Quý Hồng Kông (thuộc sở hữu của chính quyền đặc khu) vận hành, được thiết kế để học hỏi từ kiến trúc tài chính của LBMA London.
Nói cách khác, Hồng Kông đang tạo ra một "bản sao" của hệ thống vàng London ngay tại châu Á, nhưng với một điểm khác biệt quan trọng: nó được vận hành bởi chính quyền và nằm trong hệ sinh thái nhân dân tệ với sự hậu thuẫn của Sàn Giao dịch Vàng Thượng Hải (SGE).
Một chuyên gia từ Goldsaver nhận xét: "Đây là một nỗ lực trực tiếp, được Bắc Kinh hoạch định, nhằm tạo ra một cơ chế định giá và thanh toán song song bằng nhân dân tệ, hướng đến mục tiêu phi đô la hóa cuối cùng cho thương mại hàng hóa ở châu Á, nơi tiêu thụ tới 60% lượng vàng của thế giới".
Không chỉ trong lĩnh vực vàng, sức hút của Hồng Kông đối với dòng vốn toàn cầu đã được khẳng định ở tầm vĩ mô.
Theo báo cáo thường niên của Boston Consulting Group (BCG) công bố cuối tháng 5/2026, Hồng Kông lần đầu tiên vượt qua Thụy Sĩ để trở thành trung tâm quản lý tài sản xuyên biên giới lớn nhất thế giới.
Năm 2025, quy mô tài sản xuyên biên giới mà Hồng Kông quản lý đạt 2,95 nghìn tỷ USD, nhỉnh hơn con số 2,94 nghìn tỷ USD của Thụy Sĩ.
Sự soán ngôi này diễn ra sớm hơn 2 năm so với dự báo và được thúc đẩy bởi dòng vốn mạnh mẽ từ nội địa Trung Quốc, chiếm khoảng 60% tổng tài sản mà Hồng Kông quản lý.
BCG nhận định khoảng cách này sẽ ngày càng nới rộng trong những năm tới, với tốc độ tăng trưởng kép hàng năm của Hồng Kông đạt 9%, cao hơn mức 6% của Thụy Sĩ.
Các ngân hàng nới lỏng để ‘hút’ vàng
Để tận dụng đợt điều chỉnh giá vàng hiện tại và khuyến khích người dân mua vàng, các ngân hàng thương mại tại Trung Quốc và Hồng Kông đã có hàng loạt động thái nới lỏng.
Theo ghi nhận, nhiều ngân hàng lớn như Ngân hàng Công thương Trung Quốc (ICBC), Ngân hàng Xây dựng (CCB) và Ngân hàng Chiêu Thương (CMB) đã đồng loạt triển khai các chương trình khuyến mãi.
Nhiều ngân hàng áp dụng mức phí ưu đãi 0% cho giao dịch vàng tích lũy (gold accumulation). Để bắt kịp biến động giá của thị trường quốc tế, thời gian giao dịch vàng của các ngân hàng đã được kéo dài đến 2h sáng hôm sau.
Những điều chỉnh này tuy nhỏ nhưng cho thấy một nỗ lực có hệ thống từ cấp độ chính sách cho đến các ngân hàng thương mại, nhằm tạo ra một hành lang pháp lý và dịch vụ thuận lợi nhất để hấp thụ và lưu thông vàng trong khu vực.
Cuộc chơi quyền lực trên thị trường vàng đang thay đổi. Sự kết hợp giữa cầu (nhu cầu tích trữ vàng từ Trung Quốc và các ngân hàng trung ương châu Á), sân chơi (hệ thống thanh toán bù trừ và cơ sở hạ tầng tài chính mới của Hồng Kông) và hỗ trợ chính sách (từ các ngân hàng thương mại) đang tạo ra một hệ sinh thái vàng hoàn chỉnh, hoàn toàn độc lập với hệ thống LBMA ở London.
Chứng kiến sự dịch chuyển này, Trưởng bộ phận Châu Á - Thái Bình Dương của Hội đồng Vàng Thế giới (WGC) Shaokai Fan nhận xét rằng "trọng tâm" của thị trường vàng đã dịch chuyển sang phía Đông.
London có thể vẫn giữ vị thế là trung tâm định giá vàng toàn cầu, nhưng dòng chảy vật chất và quyền lực kinh tế đằng sau nó đang rời khỏi phương Tây.
Một trật tự vàng mới, với trung tâm là Hồng Kông và Thượng Hải, đang định hình lại cán cân quyền lực trên thị trường vàng toàn cầu.
Theo Bloomberg, BCG, WGC
