Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 24-3 đưa ra một loạt tuyên bố mới về thuế quan, trong đó đáng chú ý là cảnh báo áp thuế 25% đối với hàng hóa từ các quốc gia mua dầu của Venezuela. Động thái này nhằm gây áp lực lên Venezuela vì "hàng chục ngàn tội phạm" mà ông Donald Trump cho rằng nước này đã gửi đến Mỹ. Ý tưởng này chắc chắn sẽ làm gia tăng căng thẳng giữa Mỹ và Venezuela về chính sách nhập cư và đối ngoại.
Cách tiếp cận mới lạ trên cũng bổ sung vào danh sách các công cụ mà ông Donald Trump muốn triển khai, theo đó, sử dụng sức mạnh kinh tế của Mỹ làm đòn bẩy để đạt được các mục tiêu về chính sách đối nội và đối ngoại. Trang Bloomberg gọi đây là "vũ khí kinh tế" mới kết hợp giữa thuế quan và cái gọi là "biện pháp trừng phạt thứ cấp", tức những hình phạt tài chính có thể được áp đặt lên các quốc gia hoặc cá nhân khác vì giao dịch với thực thể bị trừng phạt. Các chuyên gia cho rằng bước đi này là dễ hiểu bởi ông Donald Trump từng nói ông ít có xu hướng sử dụng đòn trừng phạt tài chính. Nhà lãnh đạo này cũng cho rằng thuế quan có thể được sử dụng vừa như một công cụ đàm phán vừa như một biện pháp tăng nguồn thu.
Tổng thống Mỹ Donald Trump (giữa) và các quan chức hàng đầu tại cuộc họp nội các tại Nhà Trắng hôm 24-3. Ảnh: BLOOMBERG
Sắc lệnh hành pháp của ông Donald Trump trao cho Ngoại trưởng Marco Rubio quyền quyết định liệu có áp thuế 25% lên các quốc gia nhập khẩu dầu của Venezuela, dù là trực tiếp hay gián tiếp, hay không từ ngày 2-4. Các mục tiêu của "thuế quan thứ cấp" này có thể rất đa dạng vì dầu của Venezuela được xuất khẩu sang Mỹ, Tây Ban Nha, Ấn Độ và cả thị trường chợ đen.
Ngoài ra, ông Donald Trump còn cho biết sẽ sớm công bố các mức thuế nhằm vào một loạt ngành công nghiệp, trong đó có ô tô, dược phẩm, gỗ, chất bán dẫn… Dù vậy, ông chủ Nhà Trắng nói thêm có thể cho nhiều quốc gia được "miễn giảm" đối với các mức thuế đối ứng, dự kiến có hiệu lực vào ngày 2-4.
Theo CNBC, phát biểu này đã thúc đẩy thị trường chứng khoán Mỹ tăng điểm trong ngày 24-3 (giờ địa phương) nhưng xu hướng gia tăng này có thể không bền vững do sự thay đổi thường xuyên về loại thuế và cách thực thi khó đoán định của ông chủ Nhà Trắng. Trước đó vài ngày, ông Donald Trump từng bình luận về khả năng linh hoạt khi thực thi chính sách thuế quan "có đi có lại" này, chẳng hạn như tạm hoãn vào phút chót, đưa ra ngoại lệ đối với hàng hóa trong các thỏa thuận thương mại…
