Vụ việc khoảng 130 tấn thịt lợn nhiễm bệnh dịch tả châu Phi bị phát hiện trong kho đông lạnh của Công ty cổ phần Đồ hộp Hạ Long (Đồ hộp Hạ Long) đang gây hoang mang cho người tiêu dùng.
Ông Trương Sỹ Toàn, Tổng giám đốc Công ty cổ phần đồ hộp Hạ Long, đã bị bắt khẩn cấp do liên quan trực tiếp đến công tác quản lý, điều hành vụ thu gom, bảo quản thịt lợn nhiễm bệnh. Công ty này đã tạm dừng sản xuất nhà máy tại Hải Phòng trong 14 ngày kể từ ngày 12/1.
Nhiều chuỗi siêu thị, cửa hàng hoàn tiền cho khách
Theo ghi nhận, sau lùm xùm trên, nhiều chuỗi bán lẻ, siêu thị lớn đồng loạt triển khai chính sách đổi trả các sản phẩm liên quan đến công ty Đồ hộp Hạ Long.
Chẳng hạn các siêu thị Winmart đang tiếp nhận đổi, trả sản phẩm của Công ty Đồ hộp Hạ Long còn nguyên vẹn và có hóa đơn mua hàng. Trường hợp không còn hóa đơn, khách hàng có thể cung cấp thời gian mua hàng và số điện thoại hội viên để hệ thống tra soát giao dịch, làm cơ sở hỗ trợ.
Theo đại diện chuỗi siêu thị này, từ ngày 8/1, đơn vị đã chủ động tạm ngừng kinh doanh và thu hồi toàn bộ sản phẩm của Halong Canfoco trên toàn hệ thống, đồng thời yêu cầu nhà cung cấp làm rõ, giải trình cụ thể về sự việc.
Hệ thống Bách Hóa Xanh cũng áp dụng chính sách đổi trả đối với tất cả sản phẩm liên quan nhà cung cấp này. Riêng nhóm hàng khô, thời gian đổi trả thông thường là trong vòng 7 ngày kể từ ngày mua. Tuy nhiên, với các sản phẩm của Công ty Đồ hộp Hạ Long, khách hàng vẫn được hỗ trợ đổi trả ngay cả khi đã quá thời hạn 7 ngày.
Một số sản phẩm của Công ty Đồ hộp Hạ Long từng được bày bán tại siêu thị (Ảnh: Halong Canfoco).
Tuy nhiên, một số người tiêu dùng cho biết dù đã mua sản phẩm của Công ty Đồ hộp Hạ Long trước thời điểm vụ việc bị phát hiện, họ không có nhu cầu mang đi hoàn trả.
"Ngay khi đọc được thông tin phát hiện 130 tấn thịt lợn nhiễm bệnh, tôi đã vứt bỏ toàn bộ sản phẩm còn lại vì lo ngại rủi ro cho sức khỏe. Số tiền không lớn nhưng cảm giác bất an khiến tôi không dám sử dụng hay giữ lại để đổi trả”, anh Phạm Anh (phường Kiến Hưng, TP Hà Nội) chia sẻ.
Một người tiêu dùng khác bày tỏ băn khoăn về thời điểm công bố thông tin vụ việc, khi lô thịt nhiễm bệnh được cho là đã bị phát hiện từ tháng 9 nhưng đến nay mới được công bố rộng rãi. Theo người này, việc thông tin chậm được công khai khiến người tiêu dùng lo lắng, không rõ trong khoảng thời gian đó có bao nhiêu sản phẩm đã được đưa ra thị trường.
Người tiêu dùng được bảo vệ ra sao?
Theo luật sư Nguyễn Văn Đồng, Trưởng Văn phòng Luật sư Nhân Chính (Đoàn Luật sư TP Hà Nội), vụ việc vi phạm quy định về an toàn thực phẩm xảy ra tại Công ty Đồ hộp Hạ Long đã gây bàng hoàng trong dư luận. Vụ việc này đặt ra vấn đề nghiêm trọng về đạo đức kinh doanh khi vì lợi nhuận, một bộ phận cá nhân, tổ chức sẵn sàng đánh đổi sức khỏe của người tiêu dùng.
Bước đầu, cơ quan điều tra đã khởi tố vụ án “vi phạm quy định về an toàn thực phẩm”, đồng thời bắt giữ Tổng giám đốc Công ty Đồ hộp Hạ Long Trương Sỹ Toàn cùng ba cán bộ, nhân viên phụ trách kiểm soát chất lượng do liên quan trực tiếp đến việc nhập kho, bảo quản và đưa thịt lợn nhiễm bệnh vào sản xuất.
Luật sư Nguyễn Văn Đồng cho rằng, hành vi của các cá nhân, tổ chức liên quan là đặc biệt nghiêm trọng và đáng bị lên án. Người tiêu dùng đã mua các sản phẩm thịt lợn nhiễm dịch tả châu Phi của doanh nghiệp này có quyền yêu cầu hoàn trả số tiền đã bỏ ra.
"Trường hợp việc sử dụng sản phẩm gây ảnh hưởng đến sức khỏe, người tiêu dùng còn có quyền yêu cầu doanh nghiệp bồi thường thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm", luật sư chia sẻ.
Trụ sở Công ty cổ phần Đồ hộp Hạ Long (Ảnh: Nguyễn Dương).
Nếu doanh nghiệp không thực hiện việc hoàn tiền hoặc bồi thường, người tiêu dùng có thể khởi kiện để yêu cầu bảo vệ quyền lợi hợp pháp. Đối với các trường hợp bị tổn hại sức khỏe, ngộ độc hoặc ảnh hưởng đến tính mạng, người tiêu dùng có thể trình báo cơ quan điều tra, cung cấp các tài liệu, chứng cứ liên quan như thời điểm mua, số lượng sản phẩm, số tiền đã chi trả và hậu quả sau khi sử dụng sản phẩm.
"Đây sẽ là căn cứ để cơ quan tố tụng xem xét tư cách bị hại và giải quyết yêu cầu bồi thường trong vụ án", Luật sư Nguyễn Văn Đồng nhấn mạnh.
Theo luật sư, phía doanh nghiệp và người đứng đầu công ty có trách nhiệm bồi thường thiệt hại cho người tiêu dùng và các bị hại theo quy định của pháp luật. Người tiêu dùng cần chủ động gửi đơn trình báo, phản ánh đến cơ quan chức năng để được xem xét, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của mình.
Trao đổi với phóng viên Dân trí về việc bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong vụ việc, đặc biệt là công tác thu hồi sản phẩm và hoàn tiền, bồi thường, lãnh đạo Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia (Bộ Công Thương) cho biết trách nhiệm quản lý an toàn thực phẩm và thu hồi sản phẩm thuộc Bộ Y tế; Ủy ban sẽ thực hiện các nhiệm vụ liên quan đến bảo vệ người tiêu dùng theo đúng chức năng, thẩm quyền được giao.
