Theo truyền thông Nhật Bản, ông Sakamoto Tatsuya (tên đã thay đổi), từng là giáo viên khoa học tại một trường trung học công lập. Ông nghỉ hưu ở tuổi 62 với khoản trợ cấp khoảng 22 triệu Yên (hơn 3,6 tỷ VNĐ).
Ban đầu, ông dự định cùng vợ sống một cuộc sống giản dị, ổn định. Tuy nhiên, trong một buổi họp lớp đại học, câu chuyện đầu tư trở thành chủ đề chính. Khi biết ông chưa đầu tư, bạn bè lập tức khuyên: “Không đầu tư mới là rủi ro lớn nhất”, “Lạm phát sẽ khiến tiền mặt mất giá”.
Lo sợ bị tụt hậu và muốn tiền “sinh lời”, ông bắt đầu tìm hiểu qua YouTube và mạng xã hội về các phương pháp đầu tư, đặc biệt là cổ phiếu Mỹ và các quỹ tăng trưởng dài hạn.
Sau một thời gian ngắn tìm hiểu, ông quyết định rót 10 triệu Yên (khoảng 1,6 tỷ VNĐ), gần một nửa tiền hưu vào các cổ phiếu công nghệ nước ngoài và quỹ đòn bẩy theo chỉ số NASDAQ.
Vợ ông nhiều lần cảnh báo rủi ro vì ông chưa từng có kinh nghiệm đầu tư. Tuy nhiên ông vẫn bỏ ngoài tai: “Đây là thời đại để tiền làm việc cho mình, gửi tiết kiệm sẽ không tăng được”.
Thị trường đảo chiều, tài sản “bốc hơi” một nửa chỉ sau 1 năm
Không lâu sau, thị trường chứng khoán toàn cầu lao dốc. Danh mục của ông giảm mạnh chỉ trong vài tháng. Áp lực thua lỗ khiến ông rơi vào trạng thái căng thẳng, liên tục kiểm tra tài khoản, thậm chí thức dậy giữa đêm để xem giá cổ phiếu. Tình trạng mất ngủ ngày càng nghiêm trọng.
Dù vậy, ông vẫn nuôi hy vọng thị trường sẽ hồi phục, thậm chí tiếp tục “bình quân giá” bằng cách rót thêm tiền. Tuy nhiên, diễn biến không như kỳ vọng.
Chỉ trong vòng chưa đầy một năm, khoản đầu tư 10 triệu Yên chỉ còn lại khoảng 5 triệu Yên (825 triệu VNĐ).
Không chịu nổi áp lực thua lỗ, ông buộc phải cắt lỗ toàn bộ. Khoản tiền hưu tích cóp cả đời giờ chỉ còn một nửa. “Tiền đã mất thì không thể lấy lại. Giờ tôi chỉ còn cách đi làm thêm và tiết kiệm tối đa để sống qua ngày”, ông ngậm ngùi chia sẻ.
Ảnh minh hoạ
Người cao tuổi dễ rơi vào bẫy đầu tư rủi ro
Theo khảo sát của Nội các Nhật Bản năm 2021, có tới 31,9% người cao tuổi cảm thấy lo lắng về vấn đề tài chính sau nghỉ hưu. Ngay cả những người từng có thu nhập ổn định cũng chịu áp lực “không muốn tài sản bị hao hụt” hoặc “không muốn thua kém người khác”.
Tuy nhiên, dữ liệu năm 2024 của Cơ quan Dịch vụ Tài chính Nhật Bản cho thấy, các tranh chấp và thiệt hại liên quan đến sản phẩm tài chính ở người cao tuổi vẫn ở mức cao, chủ yếu do thiếu hiểu biết.
Các chuyên gia tài chính tại quốc gia này cảnh báo, người mới nghỉ hưu khi nắm trong tay khoản tiền lớn rất dễ trở thành mục tiêu của các sản phẩm đầu tư rủi ro cao hoặc tự đưa ra quyết định thiếu thận trọng.
Bên cạnh đó, các chuyên gia cũng khuyến nghị, với những khoản tiền lớn như tiền hưu trí, cần tránh bị ảnh hưởng bởi xu hướng ngắn hạn hoặc lời khuyên thiếu cơ sở. Thay vào đó, nên xây dựng kế hoạch tài chính phù hợp với nhu cầu cá nhân, ưu tiên các kênh đầu tư an toàn và bền vững. Việc bảo toàn tài sản trong giai đoạn nghỉ hưu được đánh giá là quan trọng không kém việc gia tăng lợi nhuận.
