Việc Mỹ và Israel mở chiến dịch không kích Iran sáng 28/2 được hầu hết công ty chứng khoán trong nước đánh giá là "rủi ro ngắn hạn" cho VN-Index. Bởi, chỉ số đại diện cho thị trường chứng khoán Việt Nam thường biến động tiêu cực khi các sự việc tương tự diễn ra trong quá khứ.
Theo thống kê của VnExpress, 4 năm qua, thị trường chứng khoán có 7 lần biến động theo các sự kiện xung đột quân sự tại Ukraine, Trung Đông và Venezuela.
Trong số này, VN-Index từng 3 lần giảm ngay khi căng thẳng địa chính trị leo thang. Lần đầu tiên vào cuối tháng 2/2022, việc Nga phát động chiến dịch quân sự ở Ukraine khiến chỉ số sụt gần 1,2%. Hơn hai năm sau, vào giữa tháng 4/2024, chỉ số lao dốc gần 5% trong ngày Iran tấn công Israel. Gần đây nhất, trong phiên giao dịch hôm qua, thị trường bị nhuộm đỏ bởi tâm lý thận trọng của nhà đầu tư khi chiến sự nổ ra, kéo theo chỉ số giảm 2,5% so với tham chiếu.
Trong những lần còn lại, như khi Hamas tấn công Israel hay Mỹ triển khai chiến dịch quân sự bất ngờ tại Venezuela, thị trường không giảm lập tức. Tuy nhiên, VN-Index có xu hướng đi lùi trong khoảng nửa tháng sau đó.
Theo ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Khối Nghiên cứu và phát triển khách hàng cá nhân của Công ty Chứng khoán Yuanta Việt Nam, các sự kiện xung đột quân sự đều tác động tiêu cực đến thị trường trong ngắn hạn (vài ngày đến vài tuần) và giảm dần về sau.
Đồng quan điểm, ông Trần Hoàng Sơn, Giám đốc Chiến lược thị trường của VPBankS, cho rằng biến động ngắn hạn thường là giảm do lo ngại giá dầu tăng, áp lực lạm phát và rủi ro địa chính trị kéo dài. Tuy nhiên, so với các chỉ số chứng khoán toàn cầu, VN-Index có xu hướng ít bị ảnh hưởng trực tiếp vì quy mô nhỏ và nhà đầu tư tập trung nhiều vào yếu tố nội tại.
Cụ thể, các sự kiện ở Trung Đông thường khiến các chỉ số chứng khoán của Mỹ như S&P 500, Nasdaq, Dow Jones mất 1-2%. Còn ở trong nước, mức điều chỉnh thường dưới 1%, ngoại trừ lần giảm mạnh nhất xấp xỉ 5% vào giữa tháng 4/2024 khi Iran tấn công Israel. Hơn nữa, nhịp giảm khi đó không chịu tác động hoàn toàn từ sự kiện này, mà còn bởi áp lực tỷ giá và động thái bán ròng của nhà đầu tư nước ngoài.
Các nhóm phân tích cũng nhận thấy một điểm chung: khi xung đột quân sự xảy ra, cổ phiếu dầu khí, hóa chất và vận tải biển sẽ vận động ngược dòng chỉ số. Điều này đúng với cả thị trường chứng khoán trong nước và toàn cầu. Điển hình như phiên giao dịch hôm qua, toàn bộ cổ phiếu dầu khí trong nước, từ vốn hóa lớn đến nhỏ, như GAS, PLX, BSR, OIL, POW, PVD đều chạm trần và không có bên bán. Một số mã ghi nhận khối lượng chờ mua hơn 10 triệu đơn vị.
Lý giải điều này, chuyên gia của Công ty Chứng khoán ACB cho rằng những nhóm ngành này được trợ lực ngắn hạn bởi kỳ vọng giá dầu và cước vận tải tăng do bất ổn địa chính trị. Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng trong trung hạn vẫn là ẩn số.
"Ở nhóm dầu khí, chỉ doanh nghiệp thượng nguồn mới thực sự hưởng lợi khi giá dầu thô tăng mạnh và kéo dài chu kỳ do ảnh hưởng của việc tăng kiểm soát nguồn cung toàn cầu. Đà tăng của giá dầu trong trung hạn còn phụ thuộc vào nhu cầu tiêu thụ và hoạt động sản xuất", nhóm phân tích ACBS viết trong báo cáo công bố hôm qua.
VN-Index đang có phiên giảm thứ hai liên tiếp từ khi căng thẳng giữa Mỹ - Israel và Iran leo thang, nhưng ông Trần Hoàng Sơn kỳ vọng nhịp điều chỉnh này không quá lớn và sẽ phục hồi nhanh nếu xung đột không kéo dài và không gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến nguồn cung dầu toàn cầu.
"Nếu giá dầu sớm ổn định nhờ phản ứng của OPEC, VN-Index có thể tích lũy và quay lại đà tăng", ông nói.
Xét ở góc độ kỹ thuật, VN-Index đang phải đối mặt với vùng cản 1.900-1.920 điểm, nơi thanh khoản thường dao động trên 42.000 tỷ đồng mỗi phiên. Do đó, áp lực rung lắc mạnh xảy ra được xem là điều tất yếu nhằm tạo đà cho thị trường tiếp tục đi lên sau đó.
