Sàn vàng sẽ giải tỏa cơn khát trên thị trường?
Trong những ngày qua, giá vàng, bạc hay tiền số biến động mạnh trong xu hướng giảm. Thế nhưng những cú rớt thẳng của kim loại quý và mức đắt đỏ hơn thế giới tới 20 triệu đồng/lượng vẫn không ngăn cản nổi lực cầu trên thị trường. Người dân xếp hàng liên tục nhưng mua vàng đều không có. Tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 1.2026 cách đây 3 ngày, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu theo dõi sát diễn biến của thị trường vàng; triển khai kịp thời các giải pháp để bình ổn thị trường vàng trong trường hợp cần thiết; phấn đấu trước ngày 10.2 đưa vào vận hành sàn giao dịch vàng. Đồng thời, thực hiện thí điểm sàn giao dịch tài sản mã hóa. Trước đó, tại Công điện ngày 24.1 về các giải pháp trọng tâm thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế năm 2026, Thủ tướng đã yêu cầu Ngân hàng Nhà nước (NHNN) hoàn thiện hồ sơ nghiên cứu, xem xét đề xuất lập sàn hoặc sở giao dịch vàng quốc gia, báo cáo trong tháng 1 cho Thường trực Chính phủ.
Giá vàng tăng hay giảm thì nhiều người xếp hàng cũng khó mua
ẢNH: NGỌC THẮNG
Sàn giao dịch vàng là một trong những giải pháp theo các chuyên gia có thể hạ nhiệt cơn sốt vàng tồn tại triền miên trên thị trường lâu nay. Thế nhưng theo NHNN, sàn vàng cũng có thể khiến nhu cầu đầu tư vàng tăng cao.
Cụ thể, cuối tháng 1 vừa rồi, trong công văn trả lời kiến nghị của một số đại biểu Quốc hội liên quan đến vấn đề thành lập sàn giao dịch vàng, NHNN cho biết: Việc triển khai sàn giao dịch vàng có thể tác động nhiều chiều đến ổn định kinh tế vĩ mô. Một số nước trên thế giới có sàn vàng như Trung Quốc. Tuy nhiên, trong khu vực cũng có những nước không thành lập sàn vàng. Bên cạnh những mặt tích cực là minh bạch hóa giao dịch, nhu cầu mua, bán vàng của người dân, doanh nghiệp, thành viên giao dịch trên thị trường thì thành lập sàn giao dịch vàng có thể làm tăng nhu cầu đầu tư vào vàng. "Trong bối cảnh hiện nay, cần ưu tiên tập trung nguồn vốn đầu tư toàn xã hội vào việc phục hồi và đẩy mạnh sản xuất, kinh doanh. Do đó, NHNN sẽ phối hợp với các bộ, các ngành nghiên cứu và đánh giá tác động một cách kỹ lưỡng để có thể tham mưu, đề xuất với Chính phủ ở một thời điểm phù hợp với bối cảnh, điều kiện của VN", Công văn viết.
Ngược lại, nhiều chuyên gia khẳng định việc sàn vàng được đưa vào hoạt động sẽ góp phần giải quyết được điểm nghẽn về nguồn cung trên thị trường hiện nay. Nếu có sàn vàng thì việc cung cấp nguyên liệu cho các doanh nghiệp (DN) kinh doanh vàng bạc trang sức sẽ dễ hơn. Nhờ đó, chênh lệch giữa giá vàng trong nước và thế giới sẽ thu hẹp hơn so với hiện nay. Về lâu dài, chúng ta phải hướng tới mô hình chứng khoán hóa vàng, người dân nắm giữ tài sản vàng dưới dạng chứng chỉ có giá trị tương đương vàng vật chất. Từ đó từng bước thu hút, khai thác được dòng vốn của người dân tích trữ bằng vàng chảy vào nền kinh tế và phát huy hiệu quả cao hơn.
Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo sớm đưa sàn vàng vào vận hành
ẢNH: TUẤN MINH
TS Cấn Văn Lực, chuyên gia Kinh tế trưởng NH BIDV, cho rằng: Khi xây dựng một sàn giao dịch vàng thì chứng chỉ vàng cũng là một điều cần lưu ý cân nhắc. Việc sử dụng chứng chỉ vàng sẽ bớt đi được việc người dân tích trữ.
Liên quan đến việc thí điểm sàn giao dịch tài sản mã hóa, thông tin mới nhất từ Bộ Tài chính cho biết đã nhận được 7 hồ sơ đề nghị cấp giấy phép cung cấp dịch vụ tổ chức thị trường giao dịch tài sản mã hóa, và đang tổng hợp sơ bộ trước khi gửi lấy ý kiến Bộ Công an và NHNN. Như vậy, không còn lâu nữa, VN sẽ chính thức có sàn vàng và sàn giao dịch tài sản mã hóa.
Đưa sàn vàng vào Trung tâm tài chính quốc tế?
Một vấn đề thu hút nhiều quan tâm hiện nay là sàn vàng có nằm trong Trung tâm tài chính quốc tế tại VN hay không. Tại Hội thảo góp ý cho chiến lược phát triển Trung tâm tài chính quốc tế ở TP.HCM diễn ra cuối tháng 1, TS Cấn Văn Lực cũng cho rằng cần làm rõ kế hoạch có thành lập sàn giao dịch vàng VN trong sàn giao dịch hàng hóa ở trung tâm tài chính không? Theo PGS-TS Nguyễn Hữu Huân, Nghị định số 330/2025/NĐ-CP của Chính phủ về thành lập và hoạt động của Sở giao dịch hàng hóa trong Trung tâm tài chính quốc tế tại VN, ban đầu dự kiến có đưa sàn giao dịch vàng. Tuy nhiên, sau đó NHNN góp ý là không đưa vào.
Chuyên gia kinh tế Trần Thanh Hải thông tin, tại nhiều thị trường như Mỹ, châu Âu, châu Á thì vàng là một hàng hóa được giao dịch trên sàn giao dịch hàng hóa trong nhóm kim loại nói chung gồm vàng, bạc, platinum, nhôm… Không nước nào tách vàng giao dịch trên một sàn riêng vì tất cả đều giao dịch tài khoản, chủ yếu để tiết kiệm và đầu tư. Vì thế ông Hải đề xuất nên đưa vàng vào sàn giao dịch hàng hóa tại Trung tâm tài chính quốc tế tại TP.HCM. Vàng sẽ được niêm yết bằng cả VND lẫn USD cũng như các hàng hóa khác khi giao dịch trên sàn này. Bên cạnh đó, trong Trung tâm tài chính quốc tế tại TP.HCM có sàn giao dịch ngoại hối cũng sẽ hỗ trợ sàn giao dịch hàng hóa, trong đó có vàng, để mang tính liên thông với thế giới. Sàn giao dịch tài sản mã hóa cũng đưa vào Trung tâm tài chính quốc tế để góp phần tạo hệ sinh thái tài chính hoàn chỉnh cho VN.
"Để Trung tâm tài chính quốc tế tại VN nói chung và tại TP.HCM phát triển thì phải có sàn giao dịch hàng hóa với nhiều sản phẩm được niêm yết cả bằng VND với USD. Nếu để sàn vàng riêng thông thường thì không thể niêm yết bằng ngoại tệ, từ đó khi triển khai những bước tiếp theo khó liên thông với thị trường thế giới. Tương tự, các tài sản mã hóa cũng phải được niêm yết song song bằng VND với đồng USD thì mới có ý nghĩa và thu hút nhà đầu tư trong, ngoài nước. Bởi khi đó họ mới chọn đến Trung tâm tài chính quốc tế tại VN thay vì các nước khác, khi có nội lực của riêng nền kinh tế VN như hoạt động xuất nhập khẩu, tiềm năng của thị trường đang phát triển mạnh…", ông Trần Thanh Hải nhấn mạnh.
Đồng quan điểm, chuyên gia kinh tế, TS Đinh Trọng Thịnh cũng cho rằng nên xem vàng như một loại hàng hóa. Theo lộ trình NHNN đã đưa ra trước đó đối với vận hành sàn vàng là phù hợp, từ giao dịch nguyên liệu nhập khẩu và sau đó mới tiến đến giao dịch các sản phẩm vàng, công cụ phái sinh vàng... Nhưng nên đưa vàng vào giao dịch chung trong sàn hàng hóa tại Trung tâm tài chính quốc tế sẽ nhanh chóng, đỡ mất thời gian nếu nghiên cứu thành lập một sàn giao dịch riêng bên ngoài. Tương tự, các loại tài sản mã hóa, tiền mã hóa thì lập một sàn giao dịch riêng trong Trung tâm tài chính quốc tế vì mới mang tính thí điểm. Đồng thời sàn giao dịch tài sản mã hóa cần có những cơ chế thử nghiệm vì đây là hoạt động mới.
Tài sản mã hóa, tiền mã hóa được công nhận ?
Tại một số thị trường như Hồng Kông, Dubai, sàn giao dịch tài sản mã hóa đều nằm trong trung tâm tài chính quốc tế. Tuy nhiên tại VN, có thể vận hành sàn giao dịch một thời gian bên ngoài vì mang tính thí điểm và nhiều rủi ro, đặc biệt rủi ro tài chính trong lĩnh vực blockchain không thể thu hồi được. Sau khi thí điểm sẽ được đánh giá và hoàn thiện mô hình mới đưa vào Trung tâm tài chính quốc tế tại VN. Từ đó sẽ tạo nên tính hấp dẫn hơn, thu hút được nhà đầu tư quốc tế nhiều hơn.
Ông Trần Xuân Tiến, Tổng thư ký Chi hội Blockchain TP.HCM
