Hành trình công tác của ông Nguyễn Văn Thân trải dài qua nhiều lĩnh vực từ giáo dục, nghiên cứu khoa học đến quản trị tài chính. Sau khi làm giảng viên tại Đại học Tây Nguyên và cán bộ nghiên cứu tại Viện Khí tượng thủy văn trong giai đoạn 1978 - 1985, ông dành gần 10 năm tại Ba Lan để hoàn thành chương trình Nghiên cứu sinh tiến sĩ Đại học tổng hợp Vác-xa-va (Ba Lan).
Trở về Việt Nam vào giữa thập niên 90, ông trực tiếp tham gia điều hành định chế tài chính với vai trò Chủ tịch Hội đồng quản trị Ngân hàng Quốc tế tại Hà Nội từ tháng 8/1994 đến tháng 6/1997. Song song đó, ông giữ chức Chủ tịch HĐQT Công ty TNHH Việt Thắng cho đến năm 2005. Kinh nghiệm thực tế từ vị trí đứng đầu một ngân hàng và doanh nghiệp sản xuất đã giúp ông có cái nhìn thực tế về các rào cản dòng vốn và thủ tục hành chính đối với khu vực kinh tế tư nhân.
Một bước ngoặt quan trọng trong hồ sơ cá nhân của ông là việc chính thức từ bỏ quốc tịch Ba Lan vào năm 2016. Quyết định này được thực hiện ngay trước thời điểm ông ứng cử Đại biểu Quốc hội khóa XIV để đảm bảo tính duy nhất về quốc tịch theo quy định pháp luật. Việc lựa chọn gắn bó trọn vẹn với quốc tịch Việt Nam đồng nhất với lộ trình tham chính chuyên nghiệp của ông tại cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất trong hai nhiệm kỳ liên tiếp (khóa XIV và XV).
Ông Nguyễn Văn Thân, Đại biểu Quốc hội khóa XV, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam. Ảnh: Nguyễn Hải
Với vai trò Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam (VINASME) từ đầu năm 2016 đến nay, ông đại diện cho tiếng nói của khối doanh nghiệp chiếm 96% số lượng toàn quốc. Ông cũng đảm nhiệm các vị trí quan trọng như Phó Chủ tịch Hội đồng tư vấn cải cách thủ tục hành chính của Thủ tướng Chính phủ và Ủy viên Ủy ban Kinh tế của Quốc hội, trực tiếp tham gia phản biện các chính sách kinh tế vĩ mô.
Tâm điểm trong nỗ lực của ông Nguyễn Văn Thân hiện nay hướng tới 5,4 triệu hộ kinh doanh cá thể, nhóm đối tượng đang đóng góp lớn cho GDP nhưng chưa có một tổ chức đoàn thể đại diện chính thống.
Theo số liệu khảo sát, khu vực này đang đối mặt với những rủi ro lớn từ nạn hàng giả, hàng nhái và chi phí tuân thủ không chính thức cao. Ông nhận định rằng việc quy hoạch 5,4 triệu hộ kinh doanh vào một hệ sinh thái có tổ chức là nhiệm vụ cấp thiết để bảo vệ quyền lợi hợp pháp và thúc đẩy quá trình chuyển đổi số.
Bên cạnh mảng kinh tế, vào cuối năm 2025, ông tiếp tục mở rộng tầm ảnh hưởng khi được bầu làm Chủ tịch Hội Nhạc cổ điển Việt Nam nhiệm kỳ 2025 – 2030, với mục tiêu huy động các nguồn lực xã hội hóa để phát triển ngành công nghiệp văn hóa theo định hướng chiến lược của quốc gia.
Tham gia ứng cử Đại biểu Quốc hội khóa XVI tại đơn vị bầu cử số 11 (TP.HCM), ông Nguyễn Văn Thân xác định chương trình hành động tập trung vào việc kiến tạo hành lang pháp lý minh bạch và tháo gỡ các nút thắt pháp lý.
Ông cam kết ưu tiên hoàn thiện các quy định về thuế, mặt bằng sản xuất và tiếp cận vốn dành riêng cho hộ kinh doanh, đồng thời giám sát chặt chẽ quá trình cải cách hành chính tại TP.HCM để giảm thiểu các thủ tục rườm rà gây lãng phí cho doanh nghiệp.
Thông qua các kênh tiếp xúc cử tri trực tuyến và diễn đàn chuyên đề, ông đặt mục tiêu phản hồi nhanh chóng các kiến nghị sát sườn từ thực tiễn sản xuất. Song song đó, việc thúc đẩy đầu tư vào giáo dục, y tế và nguồn nhân lực chất lượng cao được ông xem là giải pháp căn cơ để nâng cao năng suất lao động và sức cạnh tranh bền vững cho khu vực kinh tế tư nhân trong dài hạn.
