Trong tháng 5, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia ghi nhận nhiều phản ánh liên quan đến việc một số nền tảng thương mại điện tử điều chỉnh mức phí cũ và áp dụng thêm chính sách phí mới. Theo cơ quan này, các thay đổi trên có thể làm tăng chi phí vận hành của nhà bán hàng, từ đó gián tiếp ảnh hưởng đến giá bán cho người tiêu dùng và môi trường cạnh tranh trong lĩnh vực thương mại điện tử.
Thực hiện chức năng quản lý nhà nước về cạnh tranh và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, thời gian qua, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia đã làm việc với một số người bán hàng trên nền tảng Shopee và TikTok Shop.
Qua đó, cơ quan này ghi nhận những bất cập, khó khăn mà người bán gặp phải khi các sàn điều chỉnh phí cố định, phí xử lý giao dịch, cũng như áp dụng hoặc dự kiến áp dụng thêm nhiều loại phí dịch vụ mới trong tháng 5.
Đồng thời, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia đã gửi văn bản yêu cầu cung cấp thông tin, tài liệu và tổ chức làm việc với đại diện một số nền tảng số trung gian bán lẻ, trong đó có sàn thương mại điện tử Shopee. Việc này nhằm làm rõ cơ sở xây dựng, lý do điều chỉnh, phương thức áp dụng cũng như tác động của các chính sách phí mới đối với người bán hàng và môi trường cạnh tranh.
Theo đó, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia đặc biệt lưu ý việc Shopee dự kiến áp dụng loại phí mới thông qua Chương trình Duy trì hiển thị từ nạp tiền tự động trích từ doanh thu đơn hàng, dự kiến triển khai từ ngày 29/5/2026.
Chương trình này vận hành theo cơ chế tự động trích một tỷ lệ nhất định từ doanh thu đơn hàng thành công của người bán để nạp vào tài khoản dịch vụ hiển thị trên nền tảng nhằm duy trì hoạt động quảng bá sản phẩm.
Mức duy trì hiển thị tiêu chuẩn được áp dụng ở mức 1% doanh thu đơn hàng thành công (chưa bao gồm thuế GTGT), đồng thời người bán có thể thiết lập mức linh hoạt từ 1% đến 50% theo nhu cầu. Khoản tiền này được khấu trừ trực tiếp trước khi doanh thu được chuyển vào tài khoản của người bán.
Qua quá trình làm việc và rà soát thông tin, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia đã yêu cầu Shopee rà soát cơ sở áp dụng và những tác động có thể phát sinh của chương trình nêu trên đối với các nhà bán hàng trên nền tảng.
Ngày 27/5, Công ty TNHH Shopee đã có báo cáo gửi Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia về kết quả rà soát và chủ động đề xuất hoãn triển khai chính sách phí mới thông qua Chương trình Duy trì hiển thị, đồng thời cho biết sẽ gửi thông báo chính thức đến người bán hàng trong ngày 28/5.
Đối với việc điều chỉnh các loại phí đang được các nền tảng số trung gian bán lẻ áp dụng đối với người bán hàng, bao gồm phí cố định, phí xử lý giao dịch, phí hạ tầng và các loại phí dịch vụ khác, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia sẽ tiếp tục tăng cường công tác theo dõi, giám sát việc xây dựng, điều chỉnh và áp dụng chính sách phí trên thị trường.
Cơ quan này cũng yêu cầu Shopee, TikTok Shop và các doanh nghiệp liên quan tiếp tục cung cấp đầy đủ thông tin, tài liệu và giải trình về cơ sở xây dựng, căn cứ điều chỉnh, phương thức áp dụng, cơ chế thu phí cũng như tính hợp lý, minh bạch và tác động của các chính sách phí này đối với hoạt động kinh doanh của nhà bán hàng, đảm bảo môi trường cạnh tranh và quyền lợi người tiêu dùng.
Để hỗ trợ công tác giám sát thị trường, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia đề nghị các nhà bán hàng, tổ chức và cá nhân liên quan tiếp tục phối hợp cung cấp thông tin, tài liệu và phản ánh khách quan về tình hình hoạt động trên các nền tảng số trung gian bán lẻ.
Đặc biệt, cơ quan này đề nghị phản ánh các nội dung liên quan đến việc điều chỉnh, áp dụng các loại phí và chính sách mới có khả năng ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh, quyền lợi người tiêu dùng và môi trường cạnh tranh.
Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia đề nghị các nền tảng số trung gian bán lẻ khi điều chỉnh chính sách phí cần bảo đảm tính minh bạch, hợp lý, không tạo ra gánh nặng bất hợp lý cho nhà bán hàng, không làm méo mó cạnh tranh hoặc gây ảnh hưởng tiêu cực đến người tiêu dùng.
