Bên ngoài văn phòng của Yandex ở Mátxcơva. (Ảnh: Reuters)
Dàn bóng đèn này hoạt động nhờ Yandex – hãng công nghệ của Nga chuyên cung cấp các dịch vụ liên quan đến internet và sản phẩm kỹ thuật số, bao gồm điện toán đám mây, công cụ tìm kiếm, bản đồ, trí tuệ nhân tạo (AI), dịch vụ gọi xe và giao đồ ăn, tạo nên hệ sinh thái tương tự như sự kết hợp giữa Google, Uber và Amazon.
“Đó là một cảm giác kỳ lạ khi bạn ngồi trong căn phòng tối om mà thực sự không có cách nào bật đèn lên. Nó giống như mất điện, chỉ khác là nguyên nhân khá bất thường”, Anton nói với CNN.
Kể từ ngày 8/10, các cuộc tấn công của Ukraine đã gây hư hại 3 trong số 5 trung tâm dữ liệu lớn trong hệ thống vận hành của Yandex, gây gián đoạn sinh hoạt hằng ngày của hàng triệu người dùng. Trên khắp nước Nga và các quốc gia láng giềng như Kazakhstan và Belarus, sự cố đã ảnh hưởng đến hàng loạt dịch vụ, từ thanh toán trực tuyến, hoạt động kinh doanh cho đến tìm kiếm, định vị, gọi xe và giao đồ ăn.
Nga khuyến khích phát triển lĩnh vực này nhằm giảm phụ thuộc vào công nghệ phương Tây, trong bối cảnh các lệnh trừng phạt ngày càng khắc nghiệt và nhiều doanh nghiệp rút khỏi Nga sau khi Mátxcơva mở chiến dịch quân sự đặc biệt ở Ukraine. Tuy nhiên, các trung tâm dữ liệu đang trở thành “gót chân Achilles” của hệ thống này - điểm yếu chí mạng có thể khiến toàn bộ hệ thống bị tổn thương.
Kiev nói rằng các cuộc tấn công là để trả đũa việc Nga nhằm vào các trung tâm dữ liệu của Ukraine hồi tháng 9. Bộ Quốc phòng Nga gọi các cuộc tấn công đó là “thanh lọc kỹ thuật số”. Diễn biến này cho thấy cơ sở hạ tầng kỹ thuật số quan trọng đã trở thành một mặt trận khác trong cuộc xung đột.
Ukraine tìm nhiều cách để đưa chiến tranh vào đất Nga, thông qua các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái tầm xa.
Những cuộc tấn công này đã gây ra tác động thực tế. Tổng thống Nga Vladimir Putin cũng đã công khai thừa nhận điều đó. Nhiều cuộc tập kích vào các nhà máy lọc dầu gây ra tình trạng thiếu nhiên liệu trên diện rộng.
Các kho hàng của 2 hãng bán lẻ trực tuyến lớn nhất nước Nga là Wildberries và Ozon cũng trở thành mục tiêu, gây ra tình trạng hỗn loạn cho các doanh nghiệp siêu nhỏ phụ thuộc vào mạng lưới của họ.
Ngân hàng lớn nhất nước Nga Sberbank cho biết trung tâm dữ liệu của ngân hàng tại Balakovo - thuộc vùng Saratov, bị tấn công hôm 14/10.
Nhiều xáo trộn
Một tài xế taxi 33 tuổi ở Mátxcơva nói với CNN rằng anh và các tài xế khác gặp sự cố với ứng dụng Yandex Pro - công cụ họ sử dụng để nhận và quản lý cuốc xe, sau cuộc tấn công thứ 3 nhằm vào trung tâm dữ liệu của Yandex hôm 11/10.
Theo tài xế này, vấn đề nghiêm trọng nhất là các tài xế không thể rút số tiền họ đã kiếm được, khiến việc thanh toán tiền thuê xe và mua nhiên liệu trở nên khó khăn.
Tatiana, một cư dân ở Mátxcơva không muốn tiết lộ danh tính, kể rằng khi tỉnh dậy vào sáng 13/10, cô phát hiện khoản tiền tiết kiệm 1,5 triệu ruble (khoảng 17.830 USD) không còn hiển thị trong tài khoản Yandex Pay của mình. Đây là dịch vụ giống như Apple Savings đã ngừng hoạt động tại Nga sau khi cuộc xung đột toàn diện nổ ra năm 2022. Cô đã dành dụm số tiền này để mua ô tô.
Yandex thông báo tiền của khách hàng vẫn an toàn, đồng thời cho biết công ty đang nỗ lực khôi phục các dịch vụ trên ứng dụng, sau khi 3 trung tâm dữ liệu bị tấn công.
Điện Kremlin yêu cầu các doanh nghiệp tư nhân tự chịu trách nhiệm bảo vệ cơ sở hạ tầng trọng yếu của mình trước các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine.
Trong bối cảnh Ukraine đang chịu sức ép từ Mỹ, khi Washington yêu cầu nước này ngừng tấn công cơ sở hạ tầng năng lượng của Nga và duy trì nguồn cung dầu diesel của Nga cho thị trường toàn cầu, Kiev tiếp tục nhấn mạnh thông điệp rằng họ vẫn có những cách để gây khó chịu và bất an cho người Nga.
