Trong cuộc đua TV hiện nay, TCL đang sở hữu một công thức rất dễ thuyết phục người mua: màn hình lớn, Mini LED, độ sáng cao, tần số quét cao và hàng loạt chuẩn HDR xuất hiện trên những mẫu máy có giá thấp hơn đáng kể so với nhiều đối thủ cùng phân khúc.
Nhìn vào bảng cấu hình, TCL thậm chí có thể khiến những mẫu TV đến từ Samsung, LG hay Sony trở nên kém hấp dẫn hơn.
Tuy nhiên có một vấn đề mà bảng thông số không thể hiện. Đó là khả năng chiếc TV biến một nguồn phát không hoàn hảo thành hình ảnh đẹp như thế nào.
Đây cũng là nơi cuộc chơi giữa các hãng TV trở nên thú vị hơn. Bởi một chiếc TV không chỉ là một tấm nền có độ phân giải 4K, độ sáng cao hay tần số quét 144 Hz. Phía sau hình ảnh mà người dùng nhìn thấy còn là cả một hệ thống xử lý tín hiệu, nâng cấp độ phân giải, điều khiển chuyển động, giảm nhiễu, ánh xạ HDR và kiểm soát đèn nền.
Và với TCL, đây chính là khoảng cách mà người mua cần nhìn kỹ hơn thay vì chỉ đếm số vùng Mini LED hay số Hz trên bảng cấu hình.
TV 4K không có nghĩa mọi nội dung đều là 4K
Không thể phủ nhận TCL đang tạo ra áp lực rất lớn lên thị trường TV.
Trong vài năm qua, Mini LED đã trở thành một trong những lợi thế cạnh tranh quan trọng nhất của hãng. Thay vì chỉ tập trung vào TV LCD LED truyền thống, TCL đưa công nghệ đèn nền Mini LED xuống nhiều phân khúc giá, đồng thời kết hợp với local dimming, độ sáng HDR cao và tần số quét lớn.
Đây là những thông số rất dễ tạo ấn tượng trong showroom.
Một chiếc TV có độ sáng lên tới hàng nghìn nit, hàng trăm hoặc hàng nghìn vùng làm mờ cục bộ, tần số quét 144 Hz và màn hình 4K rõ ràng tạo cảm giác người dùng đang nhận được một cấu hình cao cấp với mức giá tương đối dễ tiếp cận.
Các bài đánh giá độc lập cũng cho thấy nhiều mẫu TCL có độ tương phản tốt, độ sáng HDR cao và khả năng chơi game đáng chú ý. Đây là những lợi thế thực sự, chứ không đơn thuần là chiêu marketing.
Nhưng vấn đề nằm ở chỗ người dùng không sống trong một bảng thông số. Họ xem YouTube, truyền hình, phim trực tuyến, bóng đá và những video có chất lượng rất khác nhau. Không phải nội dung nào cũng là 4K HDR với bitrate cao.
Và khi nguồn phát bắt đầu không hoàn hảo, chất lượng xử lý hình ảnh của TV mới thực sự có đất để thể hiện. Một trong những hiểu lầm phổ biến nhất khi mua TV là nghĩ rằng màn hình 4K sẽ khiến mọi nội dung trở nên sắc nét.
Thực tế hoàn toàn ngược lại.
TCL QM8L. Nguồn ảnh: RTINGS
Phần lớn nội dung mà người dùng xem hàng ngày có thể đến từ nhiều nguồn khác nhau, từ video YouTube 1080p, truyền hình, phim streaming được nén cho đến những nội dung cũ có chất lượng thấp. Khi tín hiệu đầu vào không đạt độ phân giải 4K, TV phải sử dụng thuật toán upscaling để tái tạo thêm thông tin và đưa hình ảnh lên độ phân giải phù hợp với màn hình.
Đây là một trong những nhiệm vụ quan trọng nhất của bộ xử lý hình ảnh.
Một hệ thống xử lý tốt có thể khiến video 1080p trông sắc nét và tự nhiên hơn. Ngược lại, thuật toán xử lý không đủ tốt có thể khiến hình ảnh bị mềm, các chi tiết nhỏ biến mất, đường viền vật thể trở nên thiếu tự nhiên hoặc nhiễu bị phóng đại.
Vấn đề là người dùng gần như không thể biết điều này khi nhìn vào bảng thông số.
Độ phân giải 4K của hai chiếc TV có thể giống nhau, nhưng cách chúng xử lý cùng một nguồn video 1080p lại hoàn toàn khác nhau.
Đây cũng là lý do những thương hiệu như Sony từ lâu tập trung rất mạnh vào bộ xử lý hình ảnh và khả năng nâng cấp nguồn phát. Trong các bài đánh giá TV, các trang chuyên kiểm thử như RTINGS cũng tách riêng những tiêu chí như xử lý nội dung độ phân giải thấp, upscaling và motion handling thay vì chỉ nhìn vào độ sáng hay độ phân giải.
Nói cách khác, 4K chỉ cho biết chiếc TV có bao nhiêu điểm ảnh. Nó không cho biết TV sử dụng những điểm ảnh đó hiệu quả đến đâu.
144 Hz không đảm bảo chuyển động đẹp
Một con số khác rất dễ tạo hiệu ứng marketing là tần số quét.
TV 120 Hz hay 144 Hz rõ ràng có lợi thế so với những màn hình 60 Hz trong nhiều tình huống, đặc biệt khi chơi game. Tuy nhiên, tần số quét của tấm nền không đồng nghĩa với khả năng xử lý chuyển động của toàn bộ hệ thống.
Khi xem một trận bóng đá, camera liên tục lia ngang sân. Khi xem một bộ phim hành động, các vật thể có thể di chuyển rất nhanh. Khi camera chuyển từ cảnh này sang cảnh khác, TV phải xử lý lượng dữ liệu hình ảnh lớn trong thời gian rất ngắn.
Nếu motion processing không tốt, người xem vẫn có thể gặp hiện tượng giật, nhòe hoặc các lỗi hình ảnh do thuật toán nội suy tạo ra.
Đây là lý do một chiếc TV 144 Hz không mặc nhiên cho trải nghiệm chuyển động tốt hơn mọi TV 120 Hz.
Con số trên bảng cấu hình chỉ cho biết giới hạn phần cứng của panel. Nó không kể cho người dùng biết bộ xử lý phía sau đang làm gì với từng khung hình.
Đối với người mua TV chủ yếu để chơi game, 144 Hz là một lợi thế đáng kể. Nhưng nếu nhu cầu chính là xem phim, truyền hình hay bóng đá, khả năng xử lý chuyển động mới là thứ cần được quan tâm song song.
Tương tự, số lượng vùng local dimming cũng đang trở thành một trong những thông số được dùng để thuyết phục người mua TV Mini LED.
Về nguyên lý, càng nhiều vùng đèn nền độc lập thì TV càng có khả năng kiểm soát ánh sáng chính xác hơn. Nhưng số lượng vùng không phải yếu tố duy nhất quyết định chất lượng local dimming.
Chiếc TV vẫn phải quyết định vùng nào cần sáng, vùng nào cần tối, mức độ sáng bao nhiêu và chuyển trạng thái như thế nào.
Nếu thuật toán không đủ tinh, hiện tượng blooming vẫn có thể xuất hiện.
Một ví dụ rất dễ hình dung là khi một dòng phụ đề màu trắng xuất hiện trên nền đen. Nếu hệ thống local dimming kiểm soát chưa đủ chính xác, vùng sáng xung quanh chữ có thể lan sang phần nền tối, tạo thành một quầng sáng.
Đây là điểm Mini LED có thể cải thiện đáng kể so với LCD LED truyền thống, nhưng không thể biến công nghệ LCD thành OLED.
Vì vậy, thay vì hỏi một mẫu TCL có bao nhiêu vùng local dimming, người mua nên quan tâm hơn đến việc TV kiểm soát những vùng đó tốt đến đâu.
Đó là sự khác biệt giữa “có nhiều phần cứng” và “sử dụng phần cứng hiệu quả”.
TV rất sáng chưa chắc HDR đã đẹp
TCL cũng đang cạnh tranh mạnh bằng độ sáng.
Đây là lợi thế rõ ràng. Độ sáng cao giúp các vùng highlight trong nội dung HDR nổi bật hơn, đặc biệt trong phòng khách nhiều ánh sáng. Thế nhưng HDR không chỉ là cuộc đua xem TV nào sáng hơn.
Một hệ thống HDR còn phải xử lý tone mapping, giữ chi tiết ở vùng sáng, duy trì màu sắc, kiểm soát vùng tối và phối hợp với local dimming. Nếu tone mapping không được xử lý tốt, một TV rất sáng vẫn có thể làm mất chi tiết ở vùng highlight hoặc khiến hình ảnh trông quá gắt.
TCL QM7L. Nguồn ảnh: RTINGS
Điều này tạo ra một nghịch lý thú vị.
Một chiếc TV có thể đạt độ sáng cao hơn trên thiết bị đo, nhưng lại không nhất thiết tạo ra hình ảnh HDR thuyết phục hơn trong mọi bộ phim. Bởi người xem không nhìn vào con số nit. Họ nhìn vào hình ảnh.
Có lẽ đây là lý do những hạn chế liên quan đến xử lý hình ảnh thường khó nhận ra trong quá trình mua TV.
Trong showroom, các mẫu TV thường được trình chiếu bằng những video demo được lựa chọn kỹ. Đây thường là các cảnh thiên nhiên, pháo hoa, thành phố về đêm hoặc những đoạn phim 4K HDR có chất lượng rất cao.
Những nội dung này tận dụng tối đa ưu thế của màn hình. Trong điều kiện như vậy, một chiếc TV có độ sáng cao, màu sắc rực rỡ và tương phản tốt sẽ lập tức gây ấn tượng. Nhưng khi mang về nhà, trải nghiệm lại khác.
Người dùng có thể chuyển sang một video YouTube 1080p, một chương trình truyền hình, một bộ phim cũ hoặc một nội dung streaming có bitrate thấp. Khi đó, những khác biệt về upscaling, noise reduction, motion processing và tone mapping bắt đầu xuất hiện.
Đó cũng là lý do một chiếc TV có thể khiến người mua “wow” trong 10 phút đầu tiên tại cửa hàng nhưng chưa chắc mang lại cảm giác tương tự sau vài tháng sử dụng. Showroom cho người dùng thấy TV có thể làm gì với nguồn phát tốt nhất. Còn phòng khách cho thấy TV xử lý thế nào với nguồn phát thực tế.
TCL đang đứng trước bài toán phần cứng và trải nghiệm
Nhìn tổng thể, đây không phải câu chuyện TCL làm TV kém. Ngược lại, chính việc TCL liên tục đưa những thông số vốn từng thuộc về phân khúc cao cấp xuống mức giá dễ tiếp cận đã tạo sức ép lớn lên toàn ngành.
Tuy vậy, điều đó cũng khiến một câu hỏi khác trở nên quan trọng hơn. Khi các hãng đều có thể mua hoặc tự phát triển những tấm nền tốt hơn, thêm Mini LED, tăng độ sáng và đẩy tần số quét lên cao, đâu sẽ là yếu tố tạo ra sự khác biệt?
Câu trả lời có thể nằm ở thuật toán.
Samsung có thế mạnh riêng về xử lý hình ảnh và hệ sinh thái. LG có kinh nghiệm lâu năm với OLED và nền tảng xử lý hình ảnh riêng. Sony từ lâu xây dựng danh tiếng dựa trên khả năng xử lý hình ảnh, đặc biệt ở upscaling và chuyển động.
TCL lại có một công thức rất khác: phần cứng hiển thị mạnh, giá cạnh tranh và tốc độ đưa công nghệ mới xuống phân khúc thấp hơn.
Không có công thức nào mặc nhiên đúng cho mọi người dùng. Nhưng nếu người mua chỉ nhìn vào bảng cấu hình, họ có thể đang bỏ qua một phần rất lớn của trải nghiệm.
Điều đáng chú ý là khoảng cách này có thể còn lớn hơn khi AI ngày càng được đưa vào TV.
Các thuật toán hiện đại có thể được sử dụng để nhận diện loại nội dung, cải thiện độ phân giải, giảm nhiễu, điều chỉnh màu sắc, tối ưu HDR hoặc xử lý chuyển động.
Điều đó có nghĩa cuộc chiến TV trong những năm tới có thể không còn đơn thuần là cuộc đua xem ai có panel sáng hơn hay nhiều vùng Mini LED hơn. Nó có thể trở thành cuộc đua xem ai có thuật toán tốt hơn.
Đây là thay đổi quan trọng. Phần cứng là thứ người mua có thể đọc được trên catalogue. Phần mềm và thuật toán lại là thứ chỉ thực sự được đánh giá khi chiếc TV phải xử lý hàng nghìn tình huống hình ảnh khác nhau.
Nếu xu hướng này tiếp tục, lợi thế của một thương hiệu TV sẽ không chỉ nằm ở việc họ sản xuất được tấm nền tốt đến đâu, mà còn ở việc họ hiểu và xử lý tín hiệu hình ảnh tốt đến đâu.
TCL QM7K. Nguồn ảnh: RTINGS
Vậy có nên mua TV TCL? Câu trả lời không phải là không.
TCL vẫn là lựa chọn đáng cân nhắc với những người ưu tiên màn hình lớn, Mini LED, độ sáng cao, khả năng chơi game và mức giá cạnh tranh.
Nếu nguồn nội dung chủ yếu là 4K chất lượng cao, những lợi thế về phần cứng của TCL có thể phát huy rất rõ.
Nhưng với người dùng chủ yếu xem truyền hình, YouTube 1080p, phim trực tuyến chất lượng không đồng đều hoặc đặc biệt coi trọng trải nghiệm xem phim, chất lượng xử lý hình ảnh nên được đặt ngang hàng với những thông số như độ sáng, số vùng local dimming hay tần số quét.
Đó cũng là lý do không nên mua TV chỉ vì thấy dòng chữ “Mini LED”, “144 Hz” hay “2.000 nit” trên hộp.
Những con số đó cho biết chiếc TV có gì, nhưng không cho biết chiếc TV sẽ biến một bộ phim, một trận bóng hay một video YouTube thành hình ảnh như thế nào. Và đó mới là phần người dùng nhìn thấy mỗi ngày.
Trong cuộc đua TV hiện nay, TCL có thể đang thắng ở nơi người mua dễ nhìn thấy nhất: bảng thông số. Tuy nhiên để biết một chiếc TV thực sự đáng tiền đến đâu, người dùng cần nhìn vào nơi khó nhận ra hơn nhiều, đó là cách nó xử lý hình ảnh.
