Ban Quản lý Di sản thế giới vịnh Hạ Long - Yên Tử đang lấy ý kiến cho dự thảo Nghị quyết của HĐND tỉnh Quảng Ninh về sửa đổi, bổ sung một số nội dung liên quan đến phí tham quan danh lam thắng cảnh trên địa bàn.
Theo dự thảo, tỉnh Quảng Ninh đề nghị điều chỉnh mức phí tham quan Khu di tích, danh thắng quốc gia Yên Tử về 0 đồng trong 3 năm, từ 2026 đến hết 2028.
Đề xuất nhằm thể hiện sự tri ân của tỉnh đối với các tầng lớp nhân dân, tăng ni, phật tử và du khách thập phương trong việc bảo vệ, gìn giữ, trùng tu di tích và đóng góp xây dựng hồ sơ UNESCO.
Việc miễn phí tham quan được đánh giá phù hợp với nhu cầu lễ Phật, tham quan di sản của người dân và du khách, góp phần quảng bá Yên Tử là nơi Phật Hoàng Trần Nhân Tông xuất gia, tu hành và khai sáng Phật giáo Trúc Lâm.
Quảng Ninh bắt đầu thu phí tham quan Yên Tử từ ngày 1/1/2018, với mức 40.000 đồng mỗi lượt người lớn và 20.000 đồng mỗi lượt trẻ em.
Những năm đầu, nguồn thu từ phí tham quan Yên Tử đạt khoảng 30-40 tỷ đồng mỗi năm. Ban Quản lý Khu di tích, danh thắng Yên Tử được trích để lại 40%, sau giảm còn 20%, phần còn lại chuyển về UBND TP Uông Bí cũ.
Sau đại dịch Covid-19, nguồn thu giảm mạnh, không đủ bù đắp chi thường xuyên cho tiền lương, phụ cấp, bảo tồn di tích, bảo vệ rừng và tổ chức lễ hội, gây áp lực lớn trong cân đối tài chính.
Theo Ban Quản lý Di sản thế giới vịnh Hạ Long - Yên Tử, sau khi bỏ phí tham quan Yên Tử, toàn bộ kinh phí chi thường xuyên sẽ được lấy từ nguồn thu phí tham quan vịnh Hạ Long.
Để bảo đảm nguồn chi, đơn vị này đề xuất được giữ lại 28% nguồn thu phí tham quan vịnh Hạ Long, thay vì mức 11% như hiện nay.
Nguồn thu phí tham quan vịnh Hạ Long đạt cao nhất vào năm 2019 với khoảng 1.286 tỷ đồng. Sau giai đoạn ảnh hưởng của dịch Covid-19, doanh thu tăng trở lại từ năm 2023 và tiếp tục tăng trong các năm 2024 và 2025.
Theo trang website của Cục Di sản văn hoá, trong lịch sử, Yên Tử luôn là một trong những trung tâm Phật giáo của cả nước, gắn với nhiều kiến trúc cổ, được xây dựng qua các thời kỳ lịch sử khác nhau (Lý, Trần, Lê, Nguyễn).
Về địa lý, Yên Tử là dãy núi thấp, thuộc hệ thống cánh cung Đông Triều, một vùng địa chất được hình thành từ kỷ Đệ tứ, với các loại đá gốc, như sa thạch, sỏi kết sạn và phù sa cổ… Địa hình, địa chất phức tạp của khu vực đã kiến tạo nên các điểm cảnh quan kỳ vĩ, như thác Ngự Dội, thác Vàng, thác Bạc, cổng Trời, đường Tùng, rừng trúc, đỉnh núi Yên Tử…, nơi có những kiến trúc cổ truyền như hòa mình vào thiên nhiên hùng vĩ.
Khu vực Yên Tử có tổng diện tích tự nhiên khoảng 2686ha, trong đó có 1736ha rừng tự nhiên, đặc trưng cho hệ sinh thái rừng Đông Bắc, nơi còn bảo tồn được nhiều nguồn gen động, thực vật quý hiếm... Xen kẽ với thiên nhiên là hệ thống chùa, am, tháp… Ven lối dẫn lên các chùa, am, tháp thường trồng rất nhiều tùng. Trong khu vực này hiện còn khoảng hơn 200 cây tùng đại thụ, thuộc 4 nhóm quý hiếm, được trồng cách đây khoảng 700 năm. Ngoài đường tùng cổ thụ, rừng trúc ở đây cũng nổi tiếng từ ngàn xưa..
Hội Yên Tử là lễ hội hành hương vào mùa xuân, bắt đầu từ ngày 10 tháng Giêng hằng năm và kéo dài suốt 3 tháng mùa xuân.
