Tế bào trứng được tạo ra bằng cách dùng nhân của tế bào da cấy vào trứng hiến tặng - Ảnh: MITALIPOV LABORATORY
Vô sinh ảnh hưởng đến 1/6 người trưởng thành trên thế giới, và khoa học đang nỗ lực tìm hiểu nguyên nhân cũng như phát triển các phương pháp điều trị mới.
Nguyên nhân phổ biến nhất gây vô sinh là do tế bào trứng không đủ hoặc bị thoái hóa. Trong những trường hợp như vậy, thụ tinh trong ống nghiệm thông thường có thể không phải lựa chọn khả thi.
Tuy nhiên, khoa học gần đây đã khám phá một phương pháp mới là chuyển nhân tế bào soma: hoán đổi nhân tế bào trứng hiến tặng với nhân tế bào khác.
Trong nghiên cứu mới, do các nhà nghiên cứu tại Đại học Khoa học và Sức khỏe Oregon (Mỹ) dẫn đầu, nhân của tế bào da đã được cấy vào trứng hiến tặng đã loại bỏ nhân gốc.
Sau đó nhóm nghiên cứu kích thích các tế bào trứng để chúng trải qua quá trình gọi là "mitomeiosis".
Mặc dù tương tự quá trình nguyên phân (mitosis) - quá trình phân chia tế bào tự nhiên để tạo ra hai bản sao giống tế bào mẹ (46 nhiễm sắc thể), "mitomeiosis" có những điểm khác biệt quan trọng, dẫn đến việc một bộ nhiễm sắc thể bị loại bỏ, do đó tế bào con được tạo thành chỉ chứa 23 nhiễm sắc thể.
Tổng cộng, nhóm đã tạo được 82 tế bào trứng hoạt động bình thường từ quá trình này. Sau đó nhóm cho chúng thụ tinh với tinh trùng trong phòng thí nghiệm. Trong số này, có khoảng 9% phát triển thành phôi nang, giai đoạn đầu của quá trình phát triển phôi, sau sáu ngày.
Việc nuôi cấy không được tiếp tục sau thời điểm này vì đây là lúc chuyển phôi nang vào tử cung trong quá trình thụ tinh trong ống nghiệm thông thường.
Giáo sư Roger Sturmey, làm việc tại Đại học Hull (Anh) và không tham gia nghiên cứu, nhận định nghiên cứu này rất quan trọng vì mở ra khả năng tạo ra các tế bào trứng mới có chức năng, chứa vật liệu di truyền mà về nguyên tắc có thể lấy từ các tế bào ở bất kỳ đâu trong cơ thể.
Tuy nhiên, giáo sư Sturmey và chính nhóm tác giả cũng chỉ ra rằng tỉ lệ thành công của phương pháp này là khá thấp. Dù vậy, nghiên cứu này chứng minh rằng việc chuyển nhân tế bào soma không chỉ là một khả năng trên lý thuyết.
Nhóm nghiên cứu cho biết cần nghiên cứu sâu thêm trong tương lai để tối ưu hóa phương pháp này nếu nó được sử dụng trong lâm sàng. Ngoài ra, đây cũng là một bước tiến giúp nhiều phụ nữ có con mang chính gene của bản thân.
Nghiên cứu được công bố trên tạp chí Nature Communications vào ngày 30-9.
