Từ "siêu thị không ngủ" đến chợ đầu mối nửa đêm, TP.HCM mở

Tại tọa đàm chiều 25-3, các chuyên gia và doanh nghiệp đầu ngành đã thẳng thắn mổ xẻ những rào cản từ tư duy quản lý đến sự thiếu vắng một "nhạc trưởng" điều phối, đồng thời hiến kế những "siêu tổ hợp" để đánh thức tiềm năng khổng lồ của thành phố không ngủ.

Kéo dài "vòng đời tiêu dùng" từ siêu thị đến chợ đầu mối

Góp ý tại tọa đàm, ông Trần Lê Nguyên Khang - Phó Ban quản lý hệ thống bán lẻ SATRA - cho rằng phát triển kinh tế đêm cũng chính là kéo dài "vòng đời tiêu dùng" của du khách trong một ngày.

Với hệ thống bán lẻ quy mô lớn, SATRA đang xây dựng các điểm bán đêm tại những khu vực du lịch trọng điểm, hướng đến khai thác nhu cầu mua sắm ngoài khung giờ truyền thống.

Theo ông Khang, thay vì chỉ tập trung vào khu vực trung tâm, hệ thống điểm bán đêm cần được mở rộng ra nhiều địa bàn để phân bổ lại dòng khách. Trong đó các sản phẩm lưu niệm, hàng OCOP và sản phẩm mang bản sắc văn hóa Việt Nam được ưu tiên phát triển để gia tăng trải nghiệm mua sắm gắn với bản địa.

Một điểm nhấn được SATRA đề cập là phát triển các tour trải nghiệm đêm gắn với hoạt động thương mại thực tế.

Chẳng hạn, mô hình tham quan chợ đầu mối về đêm cho phép du khách tiếp cận trực tiếp nhịp sống giao thương của đô thị từ khoảng 22h đến rạng sáng. Bên cạnh đó là các tour thưởng thức hải sản đêm, mua sắm tại chuỗi cửa hàng tiện lợi, siêu thị... để kéo dài thời gian trải nghiệm và chi tiêu của du khách.

SATRA cũng cho biết đang thúc đẩy liên kết với các đơn vị lữ hành để hình thành các gói sản phẩm tích hợp giữa tham quan, ẩm thực và mua sắm. Theo doanh nghiệp, mô hình ấy không chỉ mở rộng không gian tiêu dùng mà còn tạo ra chuỗi giá trị liên ngành giữa bán lẻ và du lịch.

Mở rộng không gian tiêu dùng, tạo sản phẩm đêm có bản sắc

Không chỉ mở rộng hoạt động kinh doanh trực tiếp, SATRA còn tính đến việc ứng dụng công nghệ số trong phát triển kinh tế đêm. Doanh nghiệp đang phối hợp các đối tác công nghệ và logistics để xây dựng mô hình "trạm du lịch số", qua đó quảng bá trực tiếp các sản phẩm OCOP và đặc sản vùng miền đến du khách quốc tế.

Mô hình này không chỉ giúp trải nghiệm mua sắm thuận tiện hơn mà còn kết nối tiêu dùng trực tiếp với thương mại điện tử, mở rộng không gian kinh tế đêm sang môi trường trực tuyến.

Yếu tố cá nhân hóa trải nghiệm cũng được nhấn mạnh khi các mặt hàng ẩm thực Nam Bộ, quà lưu niệm mang dấu ấn Sài Gòn và sản phẩm OCOP được bố trí theo từng cụm chủ đề.

Việc tổ chức các sự kiện, lễ hội ngay tại điểm bán được kỳ vọng sẽ từng bước biến không gian thương mại thành điểm đến văn hóa, giải trí về đêm, thay vì chỉ dừng ở chức năng mua sắm đơn thuần.

Từ thực tế triển khai, SATRA kiến nghị thành phố tăng cường tổ chức sự kiện tại những nơi đã có sẵn hạ tầng văn hóa - ẩm thực để vừa quảng bá bản sắc địa phương, vừa kéo dài thời gian lưu trú và mức chi tiêu của du khách.

Đề xuất "tổ hợp đêm" tập trung

Ở góc độ hiệp hội ngành nghề, ông Lưu Nhật Tuấn - Phó chủ tịch Hiệp hội Ẩm thực TP.HCM -cho rằng điểm nghẽn lớn nhất của kinh tế đêm hiện nay không phải là thiếu ý tưởng hay thiếu nguồn lực, mà là thiếu một "bản thiết kế tổng thể" đủ rõ ràng để dẫn dắt quá trình phát triển.

Theo ông Tuấn, TP.HCM cần sớm có một cơ chế điều phối liên ngành đủ mạnh, thậm chí một ban chỉ đạo chuyên trách về kinh tế đêm, để kết nối những lĩnh vực vốn đang vận hành rời rạc như du lịch, ẩm thực, văn hóa và giải trí.

Ông nhấn mạnh khi có một đầu mối điều phối thống nhất và đủ mạnh, các nguồn lực mới có thể được huy động và vận hành đồng bộ. Các yếu tố như hạ tầng, chính sách hay sản phẩm đều có thể từng bước hoàn thiện, nhưng trước hết phải xác lập được một khung chiến lược chung, phân định rõ vai trò của từng bên và cơ chế vận hành phù hợp.

Từ đó ông đề xuất TP.HCM nghiên cứu hình thành các "tổ hợp đêm" tập trung, tích hợp đầy đủ hoạt động ẩm thực, biểu diễn nghệ thuật, mua sắm và giải trí.

Mô hình "tất cả trong một" này không chỉ giúp tạo ra chuỗi trải nghiệm liền mạch mà còn góp phần gia tăng chi tiêu và kéo dài thời gian lưu trú của du khách.

Song song đó, thành phố có thể chọn một số khu vực phù hợp để thí điểm theo cách "vừa xếp hàng vừa chạy", làm sớm, đo lường hiệu quả rồi điều chỉnh dần.

Thực tế hiện nay, nhiều dịch vụ tại TP.HCM vẫn kết thúc vào khoảng 22h, đồng nghĩa thành phố đang bỏ lỡ một khoảng chi tiêu đáng kể trong khung giờ đêm. Vì vậy kéo dài thời gian hoạt động, đi kèm điều kiện bảo đảm an ninh và quản lý phù hợp, sẽ là chìa khóa để kích hoạt kinh tế đêm.

Sở Du lịch TP.HCM: xây dựng bức tranh tổng thể về cơ cấu chi tiêu về đêm

Đại diện Sở Du lịch TP.HCM, bà Nguyễn Thị Thanh Thảo - Trưởng Phòng Quy hoạch và Phát triển tài nguyên du lịch - cho biết phát triển du lịch đêm đã được thành phố quan tâm trong nhiều năm qua, gắn với phát triển đời sống kinh tế đô thị.

Nhu cầu mua sắm, ăn uống, giải trí về đêm của cả người dân lẫn du khách là có thật, vấn đề là cần thay đổi tư duy trong cách thúc đẩy và quản lý lĩnh vực này. Sở Du lịch đang xây dựng đề án phát triển du lịch TP.HCM đến năm 2030, trong đó định hướng mở rộng không gian phát triển ra ngoài vùng lõi trung tâm.

Trong năm nay, sở sẽ điều tra cơ cấu chi tiêu của du khách trong nước và quốc tế đến TP.HCM, đặc biệt tại vùng lõi và các khu vực liên kết, để từ đó giúp doanh nghiệp hình dung rõ hơn nhu cầu thị trường và định hướng phát triển sản phẩm phù hợp.

Song song đó, thành phố sẽ xây dựng bức tranh tổng thể về cơ cấu chi tiêu cho các hoạt động về đêm.

Theo bà Thảo, phát triển kinh tế đêm không thể chỉ dừng ở việc khu biệt mô hình hay đẩy mạnh đầu tư. Nền tảng quan trọng hơn cả vẫn là cộng đồng dân cư.

Thành phố cần tránh những tác động tiêu cực đến đời sống người dân, đồng thời bảo đảm người dân được hưởng lợi từ quá trình phát triển. Khi cộng đồng tham gia trực tiếp vào các hoạt động, sức sống của kinh tế đêm mới có thể bền vững.

Phát triển kinh tế đêm - Động lực thúc đẩy tăng trưởng TP.HCM

Nhằm nhận diện các "điểm nghẽn" và khơi thông nguồn lực cho kinh tế đêm, báo Tuổi Trẻ và Hiệp hội Ẩm thực TP.HCM phối hợp tổ chức buổi tọa đàm chuyên sâu với chủ đề "Phát triển kinh tế đêm - Động lực thúc đẩy tăng trưởng TP.HCM" vào ngày 25-3, tại TP.HCM.

Sự kiện diễn ra trong bối cảnh TP.HCM đang xây dựng Luật Đô thị đặc biệt, cùng nghị quyết về cơ chế đặc thù, đang tạo ra những cơ hội để TP chủ động quy hoạch và thu hút đầu tư, phát triển kinh tế đêm.

Tọa đàm có sự góp mặt của lãnh đạo các sở, ban ngành, các nhà hoạch định chính sách, các chuyên gia kinh tế đầu ngành, Hiệp hội Ẩm thực TP.HCM cùng đại diện các doanh nghiệp lớn như Saigontourist Group, Satra, Vietravel, Viettel...

Tại đây, các chuyên gia sẽ tập trung thảo luận về bài toán quy hoạch không gian, đa dạng hóa sản phẩm văn hóa - nghệ thuật bản sắc, đồng thời lắng nghe kiến nghị trực tiếp từ doanh nghiệp về chính sách phát triển kinh tế đêm.

Diễn đàn quan trọng này cũng giới thiệu mô hình kinh tế đêm thành công trên thế giới, từ đó đề xuất lộ trình thí điểm hiệu quả, góp phần đưa kinh tế đêm trở thành động lực tăng trưởng cho kinh tế TP.HCM.