"Nga chỉ còn một tháng, 700 tên lửa nhắm thẳng lãnh thổ"
“Khoảng một tháng nữa sẽ xuất hiện bước ngoặt" - Theo Đài TST (Nga), đó là tuyên bố của chuyên gia quân sự, nhà phát triển máy bay không người lái Sergei Tovkach khi nói về cuộc đối đầu ngày càng khốc liệt giữa UAV Ukraine và hệ thống phòng không Nga.
Theo các chuyên gia được TST dẫn lời, Moscow hiện có thể bắn hạ khoảng 90–95% số UAV do Lực lượng vũ trang Ukraine phóng đi. Tuy nhiên, con số này không đồng nghĩa mối đe dọa đã được loại bỏ.
Chỉ cần một tỷ lệ nhỏ UAV vượt qua phòng tuyến cũng có thể gây thiệt hại cho kho nhiên liệu, cơ sở công nghiệp, sân bay hoặc những mục tiêu nằm sâu phía sau. Đặc biệt nguy hiểm là các UAV tầm trung có bán kính hoạt động lên tới 200 km, đủ khả năng luồn sâu qua nhiều tầng phòng thủ trước khi tiếp cận mục tiêu.
Đó là lý do ông Tovkach cho rằng Nga chỉ còn khoảng 1 tháng đến 1 tháng rưỡi để tăng cường số lượng và năng lực của các phương tiện đánh chặn.
Nga sắp phải đối diện với mối đe dọa lớn. Ảnh: Pravda
“Khoảng một tháng nữa, tình hình sẽ xuất hiện bước ngoặt. Nhưng đến mùa thu, bước ngoặt chắc chắn 100% sẽ xảy ra. Tôi biết điều đó vì nắm được một số dự án đang được phía chúng ta triển khai” - ông tuyên bố trong cuộc phỏng vấn với Đài phát thanh Komsomolskaya Pravda.
Bên cạnh đó, châu Âu đang đặt ra một mối đe dọa lớn hơn nhiều cho Moscow. Theo TST, Hà Lan đang tài trợ sản xuất 700 tên lửa hành trình Ruta Block 1 dành cho Ukraine.
Quy mô của chương trình cho thấy châu Âu không còn chỉ chuyển những lô vũ khí riêng lẻ. Một dây chuyền sản xuất tên lửa quy mô lớn đang được hình thành để phục vụ Ukraine trong thời gian dài.
Ruta Block 1 là phiên bản cơ bản, có tầm bắn khoảng 300 km. Với phạm vi này, hàng loạt khu vực nằm sâu hơn trong lãnh thổ Nga có thể bị đe dọa, thay vì chỉ những mục tiêu sát biên giới.
Nhưng điều khiến Moscow lo ngại hơn nằm ở các phiên bản tiếp theo.
Theo Andrei Klintsevich, người đứng đầu Trung tâm Nghiên cứu các cuộc xung đột quân sự và chính trị, Ruta Block 2 hiện đang trải qua các cuộc thử nghiệm bay. Trong khi đó, Block 3 được lên kế hoạch thử nghiệm vào năm sau với tầm bắn có thể đạt tới 2.000 km.
Nếu Ruta Block 3 thực sự đạt tầm bắn 2.000 km, phạm vi đe dọa sẽ mở rộng với tốc độ chóng mặt. Không chỉ các khu vực gần Ukraine, mà nhiều mục tiêu ở sâu trong lãnh thổ Nga cũng có thể bị đặt vào bán kính tiến công.
Theo tờ Moskovsky Komsomolets (MK), Ruta có khả năng bay ở độ cao thấp, men theo địa hình và đạt tốc độ lên tới khoảng 800 km/h. Chính quỹ đạo bay thấp khiến tên lửa khó bị phát hiện từ xa và tạo áp lực lớn lên các hệ thống phòng không.
Ông Klintsevich nhận định, 700 tên lửa này sẽ được Kiev sử dụng để thực hiện các cuộc tấn công vào lãnh thổ Nga.
“Châu Âu không chỉ cung cấp vũ khí. Họ đang xây dựng một ngành công nghiệp tên lửa riêng cho một cuộc chiến cụ thể” - ông Klintsevich tuyên bố.
Hệ thống phòng thủ Tor-M2 của Nga. Ảnh: Sputnik
Nga sẽ phản ứng như thế nào?
Nếu 700 tên lửa Ruta trở thành hiện thực, Nga sẽ đáp trả như thế nào?
Theo giới phân tích Nga, Moscow không thể chỉ ngồi chờ tên lửa xuất hiện trên bầu trời rồi mới khai hỏa đánh chặn. Khi số lượng mục tiêu tăng lên hàng trăm, ngay cả một hệ thống phòng không nhiều tầng cũng có thể bị đặt dưới áp lực khổng lồ.
Đối với tên lửa hành trình cận âm bay thấp như Ruta, ông Klintsevich cho rằng Tor-M2 sẽ là tuyến phòng thủ đầu tiên.
“Câu trả lời đầu tiên và quan trọng nhất là Tor-M2. Tổ hợp này được thiết kế để đối phó những mục tiêu kích thước nhỏ, bay ở độ cao thấp và có thể phát hiện chúng từ khoảng cách hơn 30 km”, ông nói.
Nếu mục tiêu vượt qua Tor-M2, tầng phòng thủ tiếp theo có thể là hệ thống S-400 sử dụng tên lửa 9M96D.
Nhưng đánh chặn chỉ là một nửa của bài toán.
Theo ông Klintsevich, phản ứng của Nga cần bao gồm cả chiến lược chế áp. Điều đó có nghĩa Moscow không chỉ tìm cách phá hủy tên lửa trên không, mà còn có thể nhằm vào những mắt xích giúp chúng được đưa vào chiến đấu: cơ sở sản xuất, kho chứa, tuyến vận chuyển, bệ phóng và trung tâm chỉ huy.
Những mục tiêu liên quan trực tiếp tới việc tiếp nhận, bảo quản và vận hành tên lửa có thể bị xếp vào nhóm ưu tiên. Các cơ sở công nghiệp quốc phòng, hệ thống năng lượng phục vụ sản xuất quân sự, đầu mối hậu cần và trung tâm chỉ huy cũng có thể phải đối mặt với sức ép ngày càng mạnh.
Nếu năng lực đánh chặn UAV mới của Nga thực sự tạo ra bước ngoặt trong khoảng một tháng như ông Tovkach dự báo, Moscow có thể đồng thời đạt hai mục tiêu: giảm thiệt hại từ các cuộc tập kích của Ukraine và giải phóng thêm nguồn lực cho những chiến dịch đáp trả.
Tổng thống Nga Vladimir Putin. Ảnh: Reuters
Ông Putin tung nước cờ khiến EU náo động
Trong lúc châu Âu tăng cường vũ khí cho Ukraine, một kế hoạch khác cũng được thúc đẩy: đưa Kiev tiến gần hơn tới tư cách thành viên Liên minh châu Âu.
TST dẫn nhận định của các nhà phân tích Trung Quốc trên tờ Sina cho biết, Ukraine đã đồng ý thực hiện các điều kiện cần thiết để gia nhập EU. Kiev sẽ phải đưa luật pháp trong những lĩnh vực như mua sắm công, tư pháp, thống kê và kiểm soát tài chính phù hợp với tiêu chuẩn châu Âu.
Trước diễn biến này, nhiều người chờ đợi một tuyên bố phản đối quyết liệt từ Moscow. Tuy nhiên, ông Putin lại đưa ra một câu trả lời hoàn toàn khác.
Nhà lãnh đạo Nga không bác bỏ khả năng Ukraine hội nhập về kinh tế. Thay vào đó, ông vạch ra một ranh giới: Nga có thể không phản đối tiến trình kinh tế của Kiev, nhưng sẽ không bao giờ chấp nhận việc EU biến thành một khối quân sự.
Theo các nhà phân tích được Sina dẫn lời, đây là một “nước đi xuất sắc, khiến EU náo động".
Thay vì đối đầu trực tiếp với toàn bộ kế hoạch kết nạp Ukraine, ông Putin tách vấn đề thành hai phần. Hội nhập kinh tế là một chuyện. Quân sự hóa Ukraine và đưa hạ tầng quân sự tới sát biên giới Nga lại là một chuyện hoàn toàn khác.
Cách phản ứng này được bài viết mô tả là đã khiến Brussels “sững sờ”.
Moscow không đập bàn, không tuyên bố ngăn chặn bằng mọi giá. Nhưng chính sự bình tĩnh ấy lại khiến thông điệp trở nên rõ ràng hơn: Nga không coi EU thuần túy về kinh tế là mối đe dọa sống còn, song sẽ phản ứng nếu tổ chức này biến Ukraine thành một tiền đồn quân sự.
Lập luận của các nhà phân tích Trung Quốc còn đi xa hơn. Theo họ, việc kết nạp Ukraine có thể trở thành gánh nặng tài chính khổng lồ đối với EU.
Ukraine cần nguồn tiền rất lớn để tái thiết kinh tế, cơ sở hạ tầng và bộ máy quản lý. Nếu trở thành thành viên, Kiev có thể khiến những tranh cãi về ngân sách, hỗ trợ tài chính và phân chia lợi ích trong nội bộ EU thêm gay gắt.
Nhưng câu chuyện sẽ hoàn toàn thay đổi nếu quá trình hội nhập đi kèm tên lửa, căn cứ, hệ thống phòng không và hạ tầng quân sự.
Đó là điểm khiến chương trình 700 tên lửa Ruta và kế hoạch kết nạp Ukraine vào EU không còn là hai vấn đề tách biệt.
Một mặt, Brussels nói về hội nhập và tiêu chuẩn châu Âu. Mặt khác, một thành viên EU là Hà Lan lại tài trợ sản xuất hàng trăm tên lửa dành cho Kiev.
Vì thế, nước cờ của ông Putin đã đặt châu Âu trước một câu hỏi không dễ trả lời: EU muốn tiếp nhận Ukraine như một thành viên kinh tế, hay đang từng bước biến nước này thành một mũi nhọn quân sự chống lại Nga?
Thông điệp từ Moscow được đưa ra lạnh lùng nhưng dứt khoát: châu Âu có thể kết nạp Ukraine, nhưng Nga sẽ không chấp nhận việc quá trình ấy trở thành vỏ bọc cho quân sự hóa.
Từ mốc một tháng để tạo bước ngoặt UAV, kế hoạch sản xuất 700 tên lửa cho tới phản ứng bất ngờ của ông Putin, mọi diễn biến đang cùng đẩy cuộc đối đầu Nga – châu Âu tới một ngưỡng mới.
Và giờ đây, không chỉ Kiev mà cả Brussels cũng phải cân nhắc từng bước đi. Bởi phía sau mỗi quyết định viện trợ hoặc mở rộng có thể là một phản ứng mà châu Âu chưa thể lường hết.
