Chuyên gia Tài chính - Ngân hàng TS. Nguyễn Trí Hiếu.
Tại tọa đàm "Hiện thực hóa giấc mơ nhà ở xã hội", Chuyên gia Tài chính - Ngân hàng TS. Nguyễn Trí Hiếu cho biết, theo quyết định của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước, lãi suất cho vay NƠXH năm 2025 là 4,7%/năm. Ví dụ, với khoản vay 1 tỷ đồng trong 20 năm, mức lãi suất 4,7% ,người vay trả khoảng 6,4 triệu đồng/tháng. Với người thu nhập 12-15 triệu đồng/tháng, khoản trả này đã chiếm khoảng 50% thu nhập. Có nghĩa, người dân kiếm được 100 đồng, trả ngân hàng 50 đồng.
Hiện có 9 ngân hàng đã cam kết triển khai gói tín dụng cho vay mua NƠXH, lên đến 145.000 tỷ đồng. Tuy nhiên, lãi suất 4,7%, liệu có khả thi, khi giá vốn bình quân 5-6%, tức là ngân hàng lỗ. Các ngân hàng có dám hi sinh lợi nhuận không?
TS Nguyễn Trí Hiếu cho rằng không thể đòi hỏi ngân hàng hi sinh. Nếu vậy, ngân hàng phải được tái cấp vốn 2% từ Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước, để đâu đó có lợi nhuận 3%.
Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước cần có chương trình cụ thể về vốn. Kể cả có thể phát hành trái phiếu Chính Phủ kỳ hạn 20 năm, lãi suất khoảng 3%, để tái cấp vốn cho ngân hàng thương mại, thì việc cho vay ra 4,7% vẫn khó.
Bên cạnh đó, vị chuyên gia cho rằng, 20 năm là thời gian vay ngắn quá, đề xuất kéo dài đến 30 năm, để tiền trả mỗi tháng của người dân thấp đi. Ngân hàng Nhà nước cũng nên đẩy mạnh chấm điểm tín dụng cho người dân, người có điểm cao dễ dàng vay lãi suất thấp. Lãi suất 4,7% tuỳ theo điểm, nếu điểm thấp phải chịu thêm một biên độ nhất định.
Theo Nghị định 100/2024/NĐ-CP, có hiệu lực từ 1/8/2024 hướng dẫn luật Nhà ở 2023 về phát triển và quản lý nhà ở xã hội, trong đó có nội dung quy định về vay vốn mua nhà ở xã hội tại Ngân hàng Chính sách xã hội.
Căn cứ tại khoản 1 điều 48 Nghị định 100/2024/NĐ-CP, điều kiện vay vốn ưu đãi để mua, thuê mua nhà ở xã hội, cụ thể:
Đối tượng quy định tại khoản 1, 4, 5, 6, 7 và khoản 8 điều 76 luật Nhà ở 2023, để được vay vốn ưu đãi mua, thuê mua nhà ở xã hội phải đáp ứng đủ các điều kiện như:
- Có nguồn thu nhập và có khả năng trả nợ theo cam kết với Ngân hàng Chính sách xã hội
- Có giấy đề nghị vay vốn để mua, thuê mua nhà ở xã hội
- Có hợp đồng mua, thuê mua nhà ở xã hội với chủ đầu tư theo quy định của Nghị định 100/2024/NĐ-CP và của pháp luật về nhà ở
- Thực hiện bảo đảm tiền vay bằng tài sản hình thành từ vốn vay theo quy định của pháp luật. Ngân hàng Chính sách xã hội, chủ đầu tư và người vay vốn phải quy định rõ phương thức quản lý, xử lý tài sản bảo đảm trong hợp đồng ba bên.
Theo khoản 3 điều 48 Nghị định 100/2024/NĐ-CP quy định, mức vốn cho vay để mua nhà ở xã hội tại Ngân hàng Chính sách xã hội tối đa bằng 80% giá trị hợp đồng mua, thuê mua nhà.
Lãi suất cho vay mua nhà ở xã hội
Căn cứ vào mục a khoản 3 điều 48 Nghị định 100/2024/NĐ-CP, quy định:
- Mức lãi suất cho vay bằng lãi suất cho vay đối với hộ nghèo do Thủ tướng Chính phủ quy định theo từng thời kỳ
- Lãi suất nợ quá hạn bằng 130% lãi suất cho vay
- Mức vốn vay tối đa bằng 80% giá trị hợp đồng mua, thuê, thuê mua nhà
- Nếu xây dựng mới hoặc cải tạo, sửa chữa nhà ở thì mức vốn cho vay tối đa bằng 70% giá trị dự toán hoặc phương án sử dụng vốn (tối đa 1 tỉ đồng) và không vượt quá 70% giá trị tài sản bảo đảm tiền vay
- Thời hạn vay tối đa không quá 25 năm kể từ ngày được giải ngân khoản vay đầu tiên.
