Rạng sáng ngày 17/9 (theo giờ Việt Nam), Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) - cơ quan hoạch định chính sách của Fed - đã bỏ phiếu với tỷ lệ 12 - 0 để tăng lãi suất 25 điểm cơ bản (bps), đưa phạm vi lãi suất quỹ liên bang mục tiêu lên 3,75% - 4%.
Đây là lần đầu tiên, Fed tăng lãi suất trong ba năm, phát tín hiệu sẽ còn tiếp tục.
TS Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam. (Ảnh: NVCC).
Đánh giá về chính sách lãi suất mới của Fed, TS Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam, cho rằngFed có thể tiếp tục duy trì quan điểm cứng rắn hơn đối với vấn đề lạm phát gây áp lực lên tỷ giá, dòng vốn và dư địa điều hành lãi suất tại các nền kinh tế mới nổi, trong đó có Việt Nam.
Tuy nhiên, Việt Nam cócác yếu tố nền tảng khá tích cực như: dòng vốn FDI, kiều hối, nguồn thu ngoại tệ từ du lịch cùng với cách thức điều hành linh hoạt của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) sẽ góp phần củng cố sức chống chịu của thị trường ngoại hối.
Fed tăng lãi suất sẽ gây áp lực đến tỷ giá
Theo ông Bình, chu kỳ thắt chặt tiền tệ của Fed có thể tạo ra một số áp lực. Trước hết là áp lực đối với tỷ giá giữa đồng Việt Nam và USD. Khi lãi suất USD tăng, đồng USD có thể mạnh lên, chỉ số DXY tăng, từ đó tạo áp lực lên tỷ giá USD/VND. Mức độ tác động cụ thể còn phụ thuộc vào diễn biến thực tế, nhưng áp lực đối với đồng Việt Nam có thể gia tăng.
Bên cạnh đó, chi phí nhập khẩu các mặt hàng nguyên nhiên vật liệu chiến lược như xăng dầu, máy móc, linh kiện được tính bằng USD có thể tăng lên, tạo thêm áp lực đối với lạm phát trong nước thông qua kênh lạm phát nhập khẩu.
Ngoài ra, dòng vốn đầu tư gián tiếp cũng có thể chịu tác động khi các nhà đầu tư cân nhắc dịch chuyển vốn về những thị trường có mức lãi suất cao hơn. Đối với các doanh nghiệp có dư nợ bằng USD hoặc doanh nghiệp sử dụng vốn USD để nhập khẩu nguyên vật liệu phục vụ sản xuất kinh doanh, chi phí tài chính cũng có thể chịu ảnh hưởng.
Những diễn biến này cũng đặt ra thách thức đối với điều hành chính sách tiền tệ. Khi áp lực từ đồng USD gia tăng, dư địa giảm lãi suất trong nước vốn đã hạn hẹp có thể tiếp tục bị thu hẹp do chênh lệch lãi suất giữa VND và USD.
Việt Nam có những nền tảng tốt để tăng sức chống chịu
Nguồn: WiData
Mặc dù vậy, chuyên gia Lê Duy Bình cũng chỉ ra rằng, Việt Nam có những nền tảng vĩ mô và những cân đối lớn được duy trì khá vững chắc để tăng sức chống chịu trước áp lực từ việc Fed tăng lãi suất.
Hiện dòng vốn FDI vào Việt Nam tiếp tục gia tăng. Khi FDI tăng, nguồn ngoại tệ vào nền kinh tế cũng được bổ sung, góp phần hỗ trợ nguồn cung ngoại tệ.
Bên cạnh đó, kiều hối tiếp tục duy trì tốc độ tăng tích cực. Du lịch cũng phục hồi mạnh mẽ, qua đó tạo thêm nguồn thu ngoại tệ cho nền kinh tế, nâng cao khả năng chống chịu trước các sức ép đối với tỷ giá.
Chuyên gia cũng lưu ý, bên cạnh các yếu tố nền tảng, việc điều hành phù của NHNH là rất quan trọng.
NHNN có thể sử dụng các công cụ điều hành như phát hành tín phiếu để hút bớt lượng tiền đồng dư thừa trong hệ thống, duy trì chênh lệch lãi suất giữa VND và USD ở mức hợp lý, qua đó hạn chế áp lực lên thị trường ngoại hối. Đồng thời, việc phát đi tín hiệu sẵn sàng can thiệp thị trường khi cần thiết cũng góp phần củng cố niềm tin của thị trường.
Một điểm quan trọng khác là trong thời gian qua, NHNN đã góp phần xóa bỏ tâm lý kỳ vọng mất giá của đồng Việt Nam. Việc tỷ giá có sự vận động hai chiều, cùng với việc cung ứng ngoại tệ cho các nhu cầu hợp pháp của người dân và doanh nghiệp, giúp giảm tâm lý tích trữ USD, từ đó hạn chế áp lực lên cầu ngoại tệ.
