Hơn nửa thập kỷ kể từ khi Mỹ mạnh tay áp hàng loạt giới hạn công nghệ, Trung Quốc được đánh giá hầu như không bị suy yếu. Theo Nikkei Asia, điều này thể hiện rõ nét ở nhiều lĩnh vực, trong đó có robot hình người - nơi các công ty như Agibot, Galbot, Ubtech hay Dobot cạnh tranh trực tiếp với các đối thủ Mỹ như Tesla, Boston Dynamics, thậm chí đi trước một bước khi đã có sản phẩm thương mại hóa.
Một mẫu robot hình người của Agibot. Ảnh: Agibot
Ngày 8/12, nhà sản xuất Agibot có trụ sở tại Thượng Hải cho biết đã cán mốc sản xuất 5.000 robot hình người kể từ khi thành lập năm 2023. Theo ước tính của Goldman Sachs và BofA Global Research, số lượng robot hình người xuất xưởng sẽ đạt 18.000-20.000 chiếc năm nay, tức bất kỳ nhà sản xuất nào có khả năng sản xuất ra vài nghìn robot cũng đủ tạo tác động lớn đến thị trường.
Chỉ trong vài năm ngắn ngủi, Agibot nổi lên như một đơn vị chế tạo robot hình người hàng đầu. Công ty được sáng lập và điều hành bởi Peng Zhihui, 32 tuổi, kỹ sư nổi tiếng từng làm tại các hãng công nghệ lớn Trung Quốc như Huawei và Oppo.
Các sản phẩm của Agibot hiện nhận sự chú ý lớn. Mẫu A2 mới nhất phá kỷ lục thế giới về đi bộ khi hoạt động liên tục trong toàn bộ hành trình dài 106,286 km. Cỗ máy cao 175 cm, nặng 55 kg, trang bị module GPS kép, Lidar và cảm biến độ sâu hồng ngoại, có thể di chuyển trong những tình huống phức tạp như gặp đèn giao thông, lối đi hẹp và vỉa hè đông đúc, duy trì khả năng nhận biết ổn định cả ngày lẫn đêm. Khi di chuyển trên đường nhựa, lối đi lát gạch, cầu, vỉa hè và dốc, robot vẫn tuân thủ luật giao thông.
Tuy nhiên, theo Qiu Heng, Giám đốc tiếp thị của Agibot, tầm nhìn của công ty là chế tạo robot hình người có "trí thông minh tổng quát" thay vì thực hiện nhiệm vụ cụ thể. Nhà sản xuất hiện phát triển mô hình khung thị giác - ngôn ngữ - tiềm năng - hành động (ViLLA) để huấn luyện robot thông qua chuyển động, thị giác và giác quan khác.
"Biểu diễn, múa hay đi bộ chỉ là kỹ năng cơ bản. Xử lý công việc nhà máy được coi là nâng cao. Nhưng chúng tôi hy vọng một ngày nào đó, chúng có thể giống con người hơn, có thể nấu ăn tối, làm việc trong nhà máy, lái xe và tiếp tục học hỏi những kỹ năng mới theo thời gian", Heng nói, đồng thời dự đoán robot hình người sớm nhất sẽ có mặt tại các hộ gia đình trong vòng 3-5 năm nữa.
Trong khi đó, Galbot, được sáng lập bởi Wang He, có sự hậu thuẫn của tập đoàn giao đồ ăn Meituan và nhà sản xuất pin hàng đầu CATL, áp dụng cách tiếp cận khác. Thay vì đặt tham vọng chung chung cho robot có thể làm mọi thứ, Galbot tập trung vào mô hình đào tạo mục tiêu, ưu tiên ứng dụng sản xuất bán lẻ và công nghiệp. Sản phẩm hiện đã triển khai tại một số cửa hàng ở Bắc Kinh, sắp tới sẽ có mặt trong lĩnh vực bán lẻ tại nhiều thành phố lớn trên khắp Trung Quốc.
Theo Xiao Minpeng, đại diện tiếp thị của Galbot, công ty sẽ tập trung vào robot hình người có bánh xe hơn là robot tuần tra bốn chân hay robot hình người hai chân biết nhảy múa. Cách tiếp cận này "thực tế, tập trung vào kỹ năng hơn là gộp nhiều giải pháp vào làm một".
Riêng năm nay, robot hình người Trung Quốc được ghi nhận một loạt thành tựu, trong đó mẫu Walker S2 của UB Tech được thương mại hóa hoàn chỉnh cho công nghiệp, có thể tự thay pin trong 3 phút giúp hoạt động liên tục tại nhà máy mà không cần con người can thiệp. Astribot S1 được mệnh danh robot "gần với con người nhất" về tốc độ và sự khéo léo khi thực hiện động tác tốc độ 10 m/s, mức độ khéo léo chính xác đến 0,03 mm. Trung Quốc cũng là nơi có robot hình người thương mại rẻ nhất, với mẫu Unitree G1 giá 16.000 USD.
Theo đại diện Dobot, công ty robot hình người tại Thâm Quyến, dù Trung Quốc tiến triển mạnh mẽ, ngành công nghiệp này vẫn phải đối mặt với một số trở ngại. Trong đó, robot này thực tế chưa bằng con người ở khả năng xử lý các nhiệm vụ đòi hỏi tính linh động, cũng như chi phí xây dựng và triển khai tổng thể chưa thể cạnh tranh nếu so với thuê lao động con người.
Giới phân tích cho rằng thị trường robot hình người đang có tiềm năng rất lớn và việc tích hợp AI vào hệ thống vật lý sẽ là bước tiến lớn tiếp theo. Theo Morgan Stanley, tổng số robot hình người được ứng dụng trên toàn cầu có thể đạt một tỷ năm 2050, với tốc độ tăng trưởng chậm dần vào giữa những năm 2030 nhưng tăng tốc sau năm 2035 khi phần cứng, phần mềm và AI đủ trưởng thành để tạo ra những robot thực sự đa năng.
Ngành công nghiệp cũng phải đối mặt với thách thức cốt lõi khác, gọi là Nghịch lý Moravec. Nghịch lý Moravec ra đời năm 1988, mô tả con người dễ dàng tạo hệ thống máy tính thể hiện hiệu suất ở mức người lớn trong các bài kiểm tra trí thông minh hoặc chơi cờ, nhưng lại khó hoặc không thể để chúng có được kỹ năng của một đứa trẻ một tuổi về nhận thức và khả năng vận động.
Ông Heng của Agibot cho biết một số thành phần nhất định, chẳng hạn "bàn tay khéo léo" có khả năng thực hiện các kỹ năng nâng cao với nhiều khớp nối và bộ truyền động khác nhau trên thân robot, sẽ rất quan trọng trong tương lai. Hiện rất ít công ty sản xuất ra robot hình người có bàn tay đạt độ khéo léo cao, chưa có robot nào có bàn tay linh hoạt như con người.
Theo nhà phân tích Sharon Shih của Morgan Stanley, một rào cản khác với việc áp dụng robot hình người là vấn đề tản nhiệt cho não, khớp và pin - đều là các bộ phận tỏa nhiệt cao khi vận hành thời gian dài và nếu không giải quyết, độ bền robot sẽ giảm nhanh chóng.
Ngoài ra, một số công ty robot hình người Trung Quốc vẫn có một số mối liên hệ với doanh nghiệp Mỹ. Galbot và Agibot là hai trong những đối tác chiến lược ban đầu của Nvidia. Cả hai sử dụng nền tảng của nhà sản xuất chip Mỹ để phát triển và triển khai ứng dụng robot hình người. Những cái tên hàng đầu khác, như Unitree và Ubtech, cũng đang hợp tác chặt chẽ với Nvidia.
Cựu CEO Intel Pat Gelsinger cũng đánh giá robot hình người còn nhiều thách thức công nghệ cần vượt qua và sự tiến bộ có thể trải qua các chu kỳ thăng trầm. "Thách thức lớn nhất là đảm bảo chúng an toàn khi ở gần con người", ông nói. "Robot hình người tiêu dùng sẽ chưa xuất hiện trong tương lai gần".
Sau thời gian phát triển mạnh mẽ, Trung Quốc cũng bắt đầu siết chặt quản lý. Cuối tuần trước, Ủy ban Cải cách và Phát triển Quốc gia Trung Quốc (NDRC) - cơ quan đầu não về hoạch định chiến lược kinh tế, cảnh báo rủi ro "bong bóng" trong ngành này. Theo số liệu của cơ quan này, hơn 150 doanh nghiệp trong nước đang sản xuất robot hình người, nhưng thay vì tạo ra những đột phá riêng biệt, phần lớn tung ra những sản phẩm "có độ tương đồng cao đến mức đáng báo động".
"Tốc độ và bong bóng luôn là những vấn đề cần lưu ý để cân bằng trong quá trình phát triển các lĩnh vực công nghệ tiên phong", bà Li Chao, phát ngôn viên NDRC, nói tại một sự kiện ở Bắc Kinh, cho biết họ đang phối hợp với bên liên quan nhằm hỗ trợ chính sách, đẩy nhanh đột phá, thúc đẩy R&D và kiểm soát tốc độ tăng trưởng.
(theo Nikkei Asia, Xinhua, China Daily)
