Một cuộc diễu hành của tên lửa siêu thanh YJ của Trung Quốc.
Các nhà nghiên cứu tại Học viện Nghiên cứu Hàng không Vũ trụ Quảng Đông được cho là đã phát triển một hệ thống dẫn đường độc lập, sử dụng các ngôi sao để xác định vị trí và chuyển động của phương tiện mà không cần tín hiệu vệ tinh hoặc nguồn tín hiệu điện từ.
Công nghệ này theo dõi sự chuyển động biểu kiến của các ngôi sao trên bầu trời để xác định vị trí và trạng thái chuyển động của phương tiện trong quá trình bay.
Đây được xem là phương án dự phòng cho các hệ thống dẫn đường dựa vào vệ tinh, vốn có thể bị gián đoạn hoặc gây nhiễu trong môi trường tác chiến điện tử.
Để phát triển hệ thống, nhóm nghiên cứu xây dựng cơ sở dữ liệu lớn về các ngôi sao và chế tạo phần cứng nguyên mẫu có khả năng hoạt động ở tốc độ siêu vượt âm.
Một trong những thách thức lớn là môi trường khắc nghiệt quanh phương tiện khi bay với tốc độ rất cao. Nhiệt độ và dòng khí mạnh có thể làm biến dạng đường đi của ánh sáng từ các ngôi sao, gây khó khăn cho việc nhận dạng và định vị.
Các nhà nghiên cứu đã phát triển phần mềm mô phỏng những tác động này, qua đó dự đoán và bù trừ các thay đổi xảy ra trong quá trình bay, đồng thời tính đến ảnh hưởng của bức xạ.
Minh họa một loại đạn của Trung Quốc bay trong không gian. Ảnh: Wikimedia Commons
Độ chính xác đến đâu?
Theo nhóm nghiên cứu, các thử nghiệm ban đầu cho thấy hệ thống có thể nhận dạng các mẫu sao với độ chính xác 99% trong điều kiện lý tưởng.
Khi đưa vào những điều kiện nhiễu mạnh tương tự môi trường bay tốc độ cao, nguyên mẫu vẫn duy trì độ chính xác khoảng 80%.
Hệ thống cũng được cho là có khả năng xác định phương hướng của phương tiện với sai số khoảng 5 giây cung. Đây là mức độ chính xác tương đương với khả năng của các thiết bị định vị sao hiện đại được sử dụng trên tàu vũ trụ.
Điểm đáng chú ý là phương pháp này không phụ thuộc vào tín hiệu GPS hay các tín hiệu điện từ bên ngoài. Vì vậy, về nguyên lý, nó có thể tiếp tục cung cấp dữ liệu định hướng ngay cả khi phương tiện hoạt động trong môi trường bị gây nhiễu mạnh.
Tuy nhiên, những con số trên mới được công bố từ nghiên cứu và thử nghiệm của nhóm phát triển. Hiệu quả thực tế của hệ thống trong điều kiện tác chiến phức tạp chưa thể được kiểm chứng đầy đủ từ các nguồn công khai.
Không chỉ dành cho vũ khí siêu vượt âm
Các nhà nghiên cứu cho biết công nghệ này còn có thể được ứng dụng trong lĩnh vực hàng không vũ trụ dân sự và công nghiệp.
Một số chương trình thương mại liên quan đến công nghệ được cho là đã tạo ra gần 10 triệu nhân dân tệ, tương đương khoảng 1,5 triệu USD doanh thu mới.
Hệ thống cũng có thể được sử dụng để kiểm tra động cơ máy bay và theo dõi quá trình đốt cháy bên trong các lò hơi công nghiệp.
Theo nghiên cứu, công nghệ này có khả năng cung cấp hình ảnh theo thời gian thực về những gì xảy ra bên trong buồng đốt, qua đó hỗ trợ phát triển thiết bị hàng không vũ trụ và các hệ thống kiểm tra công nghệ cao.
Nếu được hoàn thiện, dẫn đường dựa trên sao có thể trở thành một lớp dự phòng quan trọng cho các phương tiện hoạt động ở tốc độ cao, đặc biệt trong môi trường mà tín hiệu vệ tinh bị gián đoạn hoặc gây nhiễu.
