Trung Quốc tiếp tục khẳng định vị thế là "vương quốc tỏi" của thế giới khi sản xuất hơn 21,3 triệu tấn mỗi năm, tương đương gần 73% tổng sản lượng toàn cầu. Không chỉ dẫn đầu về sản lượng, nước này còn là nhà xuất khẩu tỏi lớn nhất thế giới, đóng vai trò quan trọng trong việc định hình nguồn cung và giá cả trên thị trường quốc tế.
Theo số liệu của FAOSTAT - cơ sở dữ liệu thống kê thuộc Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO), năm 2022, sản lượng tỏi của Trung Quốc đạt 21.337.798 tấn, trong khi tổng sản lượng toàn cầu ở mức 29.149.438 tấn. Điều đó đồng nghĩa cứ 10 củ tỏi được thu hoạch trên thế giới thì có hơn 7 củ đến từ Trung Quốc.
Khoảng cách giữa Trung Quốc và các quốc gia sản xuất còn lại là rất lớn, cho thấy mức độ tập trung hiếm thấy đối với một loại cây trồng nông nghiệp phổ biến.
Nếu quy đổi theo quy mô trung bình, sản lượng tỏi của Trung Quốc tương đương khoảng 58.500 tấn mỗi ngày, hơn 2.400 tấn mỗi giờ và trên 40 tấn mỗi phút. Dù đây chỉ là phép tính dựa trên sản lượng cả năm - bởi hoạt động thu hoạch diễn ra theo mùa vụ chứ không liên tục - những con số này phần nào cho thấy quy mô khổng lồ của ngành sản xuất tỏi tại quốc gia này.
Theo các chuyên gia, vị thế thống trị của Trung Quốc không chỉ đến từ diện tích canh tác lớn mà còn nhờ chuỗi sản xuất hoàn chỉnh, từ trồng trọt, thu hoạch, bảo quản đến chế biến và xuất khẩu. Hệ thống logistics quy mô lớn cũng giúp nước này duy trì nguồn cung ổn định cho cả thị trường nội địa lẫn quốc tế.
Không chỉ dẫn đầu về sản lượng, Trung Quốc còn là quốc gia xuất khẩu tỏi tươi và tỏi ướp lạnh lớn nhất thế giới.
Theo dữ liệu của WITS (World Integrated Trade Solution) - nền tảng của Ngân hàng Thế giới dựa trên cơ sở dữ liệu UN Comtrade, năm 2024, Trung Quốc xuất khẩu khoảng 2,353 triệu tấn tỏi, thu về 3,15 tỷ USD, tiếp tục giữ vị trí số một trên thị trường toàn cầu.
Quy mô sản xuất lớn giúp Trung Quốc có lợi thế cạnh tranh đáng kể về chi phí và khả năng đáp ứng đơn hàng với khối lượng lớn. Điều này cũng khiến nguồn cung từ quốc gia này có ảnh hưởng trực tiếp đến diễn biến giá tỏi trên thị trường thế giới.
Theo giới phân tích, khi một quốc gia chiếm gần 3/4 sản lượng toàn cầu của một mặt hàng nông sản, những biến động về thời tiết, sản lượng hay chính sách xuất khẩu của nước đó đều có thể tác động đến nguồn cung và giá cả ở nhiều khu vực.
Tỏi là một trong những loại cây trồng lâu đời nhất của nhân loại. Theo Cơ quan Nghiên cứu Nông nghiệp thuộc Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), loài cây này có nguồn gốc từ khu vực Trung Á trước khi được trồng rộng rãi trên toàn thế giới.
Ngày nay, ngoài vai trò là gia vị không thể thiếu trong nhiều nền ẩm thực, tỏi còn được sử dụng làm nguyên liệu cho các sản phẩm chế biến như tỏi sấy khô, bột tỏi, gia vị, nước sốt và nhiều sản phẩm thực phẩm khác.
Với sản lượng hơn 21 triệu tấn mỗi năm cùng hệ thống sản xuất và xuất khẩu quy mô lớn, Trung Quốc hiện vẫn duy trì khoảng cách rất xa so với các quốc gia còn lại, tiếp tục giữ vai trò trung tâm trong chuỗi cung ứng tỏi toàn cầu.
