Theo Cục Thống kê Lao động Mỹ, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) giảm 0,4% trong tháng 6 sau khi điều chỉnh yếu tố mùa vụ. Đây là mức giảm theo tháng lớn nhất kể từ tháng 4/2020. Nhờ đó, lạm phát hàng năm hạ xuống 3,5%, thấp hơn đáng kể so với mức 4,2% của tháng 5.
Kết quả này tích cực hơn dự báo của giới chuyên gia. Các nhà kinh tế được Dow Jones khảo sát trước đó dự báo CPI chỉ giảm 0,2% trong tháng và lạm phát năm ở mức 3,8%. Việc các chỉ số đều thấp hơn kỳ vọng cho thấy sức ép giá cả trong tháng 6 đã dịu đi rõ rệt, đặc biệt nhờ giá năng lượng giảm sâu.
Lạm phát lõi, không bao gồm thực phẩm và năng lượng, gần như đi ngang trong tháng 6. Tính theo năm, chỉ số này tăng 2,6%, thấp hơn mức dự báo 2,9% và cũng giảm so với mức 2,9% của tháng 5. Đây là tín hiệu được thị trường chú ý, bởi lạm phát lõi thường phản ánh rõ hơn xu hướng giá nền tảng trong nền kinh tế.
Yếu tố kéo CPI đi xuống mạnh nhất là năng lượng. Chỉ số năng lượng giảm 5,7% trong tháng 6, mức giảm mạnh nhất kể từ tháng 4/2020. Giá xăng và dầu sưởi đều giảm hơn 9% trong tháng, giúp người tiêu dùng Mỹ bớt áp lực tại trạm xăng và trong chi phí sinh hoạt.
Tuy nhiên, nếu so với cùng kỳ năm trước, giá năng lượng vẫn cao hơn 15,7%, trong đó riêng giá xăng tăng 26,7%. Điều này cho thấy cú sốc năng lượng chưa hoàn toàn biến mất, mà chỉ tạm lắng trong tháng 6.
Một điểm tích cực khác là giá dịch vụ, nhóm được Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) theo dõi sát để đánh giá xu hướng lạm phát dài hạn, cũng hạ nhiệt đáng kể.
Dịch vụ không bao gồm năng lượng đi ngang trong tháng. Chi phí nhà ở chỉ tăng 0,1%, trong khi dịch vụ vận tải giảm 0,3%. Đây là thay đổi quan trọng vì trong nhiều tháng qua, giá dịch vụ dai dẳng là một trong những lý do khiến Fed lo ngại lạm phát khó quay về mục tiêu.
Ở các nhóm hàng khác, giá thực phẩm tăng 0,2%. Giá xe mới không đổi, còn xe cũ và xe tải đã qua sử dụng giảm 0,2%. Giá quần áo giảm 0,6%, phần nào phản ánh chi phí năng lượng hạ nhiệt, dù nhóm hàng này vẫn nhạy cảm với thuế quan và chi phí nhập khẩu.
Thị trường tài chính phản ứng tích cực sau báo cáo. Hợp đồng tương lai chứng khoán Mỹ phần lớn tăng, trong khi lợi suất trái phiếu Kho bạc giảm mạnh. Nhà đầu tư vẫn đặt cược Fed sẽ nâng lãi suất vào tháng 9, nhưng xác suất đã giảm xuống 63%, từ mức hơn 75% vào 1 ngày trước đó, theo công cụ FedWatch của CME.
Heather Long, kinh tế trưởng tại Navy Federal Credit Union, nhận định tháng 6 “cuối cùng cũng mang lại chút nhẹ nhõm về lạm phát”. Theo bà, dữ liệu này giúp giảm áp lực lên Fed và cho phép ngân hàng trung ương tiếp tục chờ thêm thông tin. Dẫu vậy, bà cảnh báo sự nhẹ nhõm có thể ngắn ngủi vì chiến tranh Iran đã tái khởi động, khiến triển vọng lạm phát trở nên rất khó đoán.
Dù báo cáo tháng 6 đem lại hy vọng, nó khó khiến Fed sớm hạ lãi suất. Trái lại, ngân hàng trung ương Mỹ vẫn được thị trường dự báo sẽ tăng lãi suất chuẩn vào tháng 9. Thống đốc Fed Christopher Waller hôm 13/7 nói cần thêm nhiều tháng dữ liệu tích cực mới có thể thuyết phục ông rằng lạm phát đang quay trở lại mục tiêu 2%.
Sau cuộc họp tháng 6, Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) tuyên bố rõ ràng rằng họ “sẽ mang lại ổn định giá cả”. Chủ tịch Fed Kevin Warsh cũng đặt kiểm soát lạm phát vào trung tâm thông điệp chính sách. Trong bài phát biểu chuẩn bị trình bày trước Quốc hội ngày 14/7, ông nói mục tiêu số một của Fed là điều chỉnh chính sách tiền tệ đúng hướng, hoặc gần đúng nhất có thể.
Ông Warsh cho rằng nếu Fed điều chỉnh chính sách đúng, làn sóng lạm phát kéo dài 5 năm qua sẽ trở thành chuyện quá khứ. Tuy vậy, để đạt được điều đó, ngân hàng trung ương có thể phải duy trì lập trường thận trọng, ngay cả khi một số dữ liệu ngắn hạn cho thấy giá cả hạ nhiệt.
Hiện Fed giữ lãi suất qua đêm trong biên độ 3,5-3,75%. Thị trường cho rằng Fed nhiều khả năng sẽ giữ nguyên lãi suất tại cuộc họp ngày 28-29/7, trước khi có thể nâng thêm 0,25 điểm phần trăm vào tháng 9.
Rủi ro lớn nhất lúc này vẫn nằm ở Trung Đông. Việc căng thẳng tạm hạ nhiệt đã giúp giá dầu giảm khoảng 25% trong tháng 6, góp phần kéo CPI đi xuống. Nhưng Tổng thống Donald Trump tuần trước tuyên bố lệnh ngừng bắn với Iran đã kết thúc, trong khi hai bên tiếp tục đáp trả lẫn nhau. Giá dầu tăng mạnh hôm 13/7 và tiếp tục đi lên trong ngày 14/7.
Ryan Weldon, Giám đốc đầu tư tại IFM Investors, cho rằng xung đột càng kéo dài, khả năng Fed phải tăng lãi suất càng lớn để bảo vệ cam kết ổn định giá cả dưới thời Chủ tịch Warsh. Vì vậy, báo cáo CPI tháng 6 có thể là một tin tốt, nhưng chưa đủ để khép lại câu chuyện lạm phát của Mỹ.
Theo CNBC
