Trung Quốc hoàn tất hệ thống thủy lợi lớn nhất thế giới trị giá gần 800 tỷ USD

Theo Bộ Thủy lợi Trung Quốc, tổng vốn đầu tư cho lĩnh vực này trong giai đoạn Kế hoạch 5 năm lần thứ 14 (2021 - 2025) dự kiến vượt 5,4 nghìn tỷ Nhân dân tệ (tương đương 756,9 tỷ USD).

Thống kê cho thấy từ năm 2022, đầu tư vào xây dựng thủy lợi tại Trung Quốc đã lần đầu tiên vượt ngưỡng 1.000 tỷ Nhân dận tệ và liên tục đạt kỷ lục trong 3 năm sau đó, đạt 1,3529 nghìn tỷ Nhân dân tệ vào năm 2024. Tổng vốn của giai đoạn hiện nay được ước tính gấp 1,6 lần so với Kế hoạch 5 năm lần thứ 13 (2016 - 2020). Các chuyên gia cho rằng quy mô đầu tư lớn và dài hạn này không chỉ thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững của Trung Quốc mà còn kích thích dòng vốn xã hội tham gia.

Tính từ năm 2021, Trung Quốc đã khởi công 172 dự án thủy lợi trọng điểm, góp phần tối ưu hóa quy hoạch và cơ cấu hạ tầng. Tính đến cuối năm 2024, cả nước có 95.000 hồ chứa, 200 công trình chuyển nước quy mô lớn và vừa, 6.924 khu tưới tiêu và 318.000 km đê điều - hình thành một mạng lưới thủy lợi hàng đầu thế giới cả về quy mô, chức năng và phạm vi phục vụ dân số.

Về phòng chống thiên tai, Trung Quốc hiện có khả năng chứa lũ 185,6 tỷ m³ tại các hồ chứa, đê điều bảo vệ 660 triệu dân, cùng dung tích phòng lũ quốc gia đạt 109 tỷ m³. Nhờ đó, thiệt hại do lũ so với GDP đã giảm từ 0,28% năm 2021 xuống còn 0,18%.

Ngoài kiểm soát lũ, Trung Quốc cũng mở rộng hệ thống cấp nước và tưới tiêu. Dự kiến đến cuối Kế hoạch 5 năm lần thứ 14, mạng lưới nước quốc gia sẽ phủ 80,3% lãnh thổ, diện tích đất nông nghiệp được tưới đạt 72,7 triệu ha, và tỷ lệ nông thôn có nước máy sẽ đạt 96%. Đây được coi là nền tảng đảm bảo an ninh nước, an ninh lương thực và nâng cao đời sống người dân, đồng thời thúc đẩy phát triển nông thôn.

Bên cạnh đó, Trung Quốc đang tích cực ứng dụng trí tuệ nhân tạo và công nghệ số trong quản lý thủy lợi. Bộ Thủy lợi nước này đã đẩy mạnh phát triển "bản sao số" cho các lưu vực sông, mạng lưới nước và công trình, kết hợp hệ thống giám sát "trời - vũ trụ - mặt đất - nước - công trình" để tăng cường khả năng theo dõi thời gian thực.

Nhờ đó, dự báo lũ cho các con sông lớn trên cả nước đã được kéo dài từ 3 ngày lên 10 ngày, trong khi 268 khu vực dòng chảy sinh thái trọng điểm được theo dõi thường xuyên, bảo đảm an toàn cấp nước, chất lượng nguồn nước và vận hành ổn định của dự án chuyển nước Nam - Bắc.

Hệ thống thủy lợi khổng lồ không chỉ là trụ cột hạ tầng kinh tế - xã hội mà còn phản ánh chiến lược dài hạn của Trung Quốc - ưu tiên nông nghiệp, phát triển nông thôn và củng cố sức mạnh quốc gia từ yếu tố an ninh nguồn nước.