Trong khuôn khổ chuyến công tác tại Trung Quốc, Bộ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng sáng 28/11 đã có buổi làm việc với Bộ trưởng Bộ Sinh thái và Môi trường Trung Quốc Hoàng Nhuận Thu, chia sẻ kinh nghiệm bảo vệ môi trường.
Liên quan đến việc Trung Quốc đã tạo ra kỳ tích trong cải thiện chất lượng môi trường thời gian qua, Bộ trưởng Trần Đức Thắng bày tỏ mong muốn được lắng nghe những chia sẻ về kinh nghiệm từ Bộ Sinh thái và Môi trường Trung Quốc để tham mưu cho Chính phủ cũng như hướng dẫn các địa phương trong quản lý, bảo vệ môi trường.
"Việt Nam diện tích nhỏ, dân số đông, trong đó một số nơi tập trung nhiều dân cư, nhà máy, cơ sở là nguồn gây ô nhiễm. Do vậy, cùng với thúc đẩy phát triển kinh tế, Việt Nam cũng rất quan tâm đến cải thiện môi trường, đặc biệt là vấn đề ô nhiễm không khí nhằm đem lại cuộc sống tốt hơn cho người dân", Bộ trưởng Trần Đức Thắng nói.
Bảo vệ môi trường được đặt ở vị trí ưu tiên
Ông Hoàng Nhuận Thu cho biết sau Đại hội Đảng năm 2012, quan điểm "Non sông nước biếc là núi vàng, núi bạc" của Tổng Bí thư Tập Cận Bình được xác định là định hướng xuyên suốt, đưa vấn đề bảo vệ môi trường lên vị trí ưu tiên. Ông cũng chia sẻ cách làm của Tổng Bí thư tại Chiết Giang và Phúc Kiến khi còn công tác tại địa phương.
Theo Bộ trưởng Hoàng Nhuận Thu, Tổng Bí thư Tập Cận Bình đã nêu rõ mối quan hệ biện chứng giữa bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế, coi môi trường tốt là nền tảng của năng suất.
Trong 10 năm qua, GDP của Trung Quốc vẫn tăng trưởng, trong khi chất lượng không khí, môi trường được cải thiện đáng kể, số ngày ô nhiễm nặng trong năm đã giảm đến 92%. Kỳ tích này, theo ông Hoàng Nhuận Thu đều xuất phát từ quan điểm trên.
Về cơ chế, năm 2015, Trung Quốc sửa đổi triệt để, toàn diện Luật Bảo vệ môi trường, từ 57 điều thành hơn 120 điều. Những điều khoản này được quy định rất chi tiết, nghiêm ngặt và xử lý rất mạnh tay.
Bên cạnh đó, Trung Quốc áp dụng cơ chế truy cứu trách nhiệm người đứng đầu nếu để xảy ra vi phạm hoặc không đạt mục tiêu cải thiện môi trường; đồng thời thiết lập hệ thống giám sát môi trường từ Trung ương đối với các địa phương và bộ, ngành.
Ông Hoàng Nhuận Thu cho rằng cách làm này rất hiệu quả. Sau 10 năm áp dụng, cơ chế này đã giúp thay đổi căn bản ý thức của các cấp lãnh đạo; địa phương cũng hành động quyết liệt hơn trong việc bảo vệ môi trường.
Ngoài ra, Trung Quốc cũng thiết lập hàng loạt tiêu chuẩn liên quan đến bảo vệ môi trường sinh thái. Các chỉ tiêu này cũng phát huy vai trò then chốt trong việc nâng cao nhận thức, giảm hành vi phát thải của các doanh nghiệp.
Nỗ lực cải thiện chất lượng không khí
Về công tác cải thiện chất lượng không khí, Bộ trưởng Hoàng Nhuận Thu cho biết, Trung Quốc đã ban hành 3 quy định, với nhiều điều, mục liên quan đến quản lý môi trường nước, không khí và thổ nhưỡng. Năm 2017, nước này phát động "cuộc chiến bảo vệ chất lượng không khí" và duy trì từ đó đến nay.
Do than là nguồn gây ô nhiễm lớn, Trung Quốc ưu tiên quản lý các doanh nghiệp sử dụng than. Các nhà máy điện than buộc phải cải tạo để nâng tiêu chuẩn phát thải lên ngang với các nhà máy sử dụng khí hóa lỏng.
Để làm được điều đó, Trung Quốc đã hỗ trợ kinh phí cho các doanh nghiệp. Nhờ vậy, đến nay 95% nhà máy điện than đã được cải tạo. Tới đây, các cơ sở luyện thép, sản xuất xi măng và các ngành công nghiệp phát thải lớn đều được áp dụng cơ chế này.
Về khía cạnh dân sinh, người dân phía Bắc Trung Quốc rất hay dùng than để sưởi ấm trong mùa đông nay chuyển sang dùng điện hoặc gas. Tại các đô thị, mô hình sưởi ấm tập trung được triển khai; đến nay Bắc Kinh đã trở thành thành phố không còn sử dụng than.
Cùng với đó, Trung Quốc đầu tư rất mạnh vào khoa học, công nghệ để nghiên cứu về quy luật phát thải và nâng cao tính khoa học trong bảo vệ môi trường sinh thái.
Chính phủ có cơ chế thu hút doanh nghiệp tham gia nghiên cứu công nghệ môi trường. Trung Quốc cũng tích cực thiết lập cơ chế thị trường carbon và đã hình thành được thị trường carbon lớn nhất thế giới.
Trước những chia sẻ của Bộ trưởng Sinh thái và Môi trường Trung Quốc, Bộ trưởng Trần Đức Thắng cho biết: "Đây là kinh nghiệm rất quan trọng để Bộ Nông nghiệp và Môi trường nghiên cứu, học tập và báo cáo cấp trên để tổ chức thực hiện".
