Trung Quốc đầu tư mạnh vào dầu khí để làm gì?
Trong nhiều năm qua, Trung Quốc luôn tìm cách giảm rủi ro khi là quốc gia tiêu thụ năng lượng lớn nhất thế giới và cũng là nước nhập khẩu dầu khí số một. Tuy nhiên, những năm gần đây, chiến lược này được đẩy mạnh hơn bao giờ hết.
Từ năm 2019, các tập đoàn dầu khí lớn của Trung Quốc đã chi khoảng 468 tỷ USD cho khoan và thăm dò. Mục tiêu rõ ràng: tăng sản lượng trong nước, giảm nguy cơ bị ảnh hưởng bởi biến động thị trường toàn cầu và các biện pháp trừng phạt của Mỹ đối với đối tác năng lượng như Nga.
Sự hồi phục trong sản lượng đã trở nên rõ ràng và với chính sách “tự cường năng lượng”, tốc độ đầu tư dự kiến chưa có dấu hiệu chậm lại.
Bối cảnh toàn cầu thay đổi chóng mặt. Căng thẳng Mỹ - Trung leo thang, khả năng Mỹ sử dụng thương mại như công cụ gây sức ép gia tăng. Việc Washington liệt Nga, nhà cung cấp dầu khí hàng đầu của Bắc Kinh vào danh sách trừng phạt càng thúc đẩy Trung Quốc phải đi nước cờ chủ động.
Các lãnh đạo Trung Quốc nhấn mạnh, an ninh năng lượng là “bát cơm” phải nắm trong tay. Bài học từ lịch sử thời chia rẽ Liên Xô cho đến chiến tranh thương mại Mỹ - Trung khiến Bắc Kinh quyết tâm không phụ thuộc nguồn lực bên ngoài.
Khi giá dầu tăng mạnh sau xung đột Nga - Ukraine, quyết định đầu tư sớm lại càng chứng minh là đúng đắn: các tập đoàn dầu khí Trung Quốc ghi nhận mức lợi nhuận kỷ lục.
Giàn khoan Caofeidian 11-1 CEPJ của Cnooc Ltd. tại Biển Bột Hải.
Việc tự chủ năng lượng của Trung Quốc tác động gì đến thế giới?
Trong suốt nhiều năm, Trung Quốc là động lực tiêu thụ dầu khí toàn cầu, chiếm tới hơn 60% tăng trưởng nhu cầu dầu. Các tập đoàn năng lượng lớn như Shell, Exxon, Aramco đều dựa vào thị trường này để mở rộng.
Tuy nhiên, giờ đây cục diện đang thay đổi. Nhu cầu năng lượng của Trung Quốc chậm lại do kinh tế giảm tốc và xe xanh phát triển. Trong khi đó, sản lượng trong nước tăng mạnh, đặc biệt là khí đốt.
Điều này có thể làm giảm nhu cầu nhập khẩu LNG trong tương lai, gây sức ép lên các nhà xuất khẩu khí đốt lớn của Mỹ và Trung Đông, vốn đang đầu tư hàng trăm tỷ USD vào hạ tầng mới.
Trung Quốc hiện đứng thứ 7 thế giới về sản lượng dầu và thứ 4 về khí đốt. Riêng PetroChina đã tăng sản lượng gần 25% trong 10 năm. Các tập đoàn Cnooc, Sinopec cũng đầu tư mạnh, đặc biệt vào thăm dò ngoài khơi.
Hàng loạt mỏ mới được khai thác, nổi bật là khu vực Bohai – nơi sản lượng chiếm khoảng 10% tổng khai thác của cả nước. Tại đây, công nghệ khoan siêu sâu và khai thác bằng khí CO₂ được đẩy mạnh để tăng tỷ lệ thu hồi.
Không chỉ duy trì các mỏ cũ, Trung Quốc còn đầu tư vào dầu đá phiến, khí than và công nghệ hóa than thành dầu khí.
Chiến lược này sẽ đi về đâu?
Sản lượng dầu của Trung Quốc dự kiến đạt đỉnh trong vài năm tới, nhưng khí đốt còn dư địa tăng mạnh. Trong khi nhu cầu năng lượng có thể không còn tăng như trước, việc tự chủ vẫn mang ý nghĩa chiến lược tối quan trọng với Bắc Kinh.
Theo giới phân tích, ưu tiên cao nhất của Trung Quốc hiện nay là tự lực về năng lượng và công nghệ – điều họ xem là nền tảng sức mạnh quốc gia trong thời kỳ địa chính trị biến động.
Nói cách khác, "an ninh năng lượng vẫn là nhiệm vụ số một" trong mắt các nhà hoạch định chính sách Trung Quốc.
