"Trùm chăn" cất kho một loạt T-90M và BMP-3, Nga khiến phương Tây khó hiểu: Sợ mất vũ khí hay "kim thiền thoát xác"?

Hình ảnh chụp từ vệ tinh mới đây cho thấy kho khí tài thiết giáp tại các căn cứ lưu trữ dự trữ của Nga đang gia tăng nhanh chóng. Giới chuyên gia nhận định động thái này có liên quan trực tiếp đến những thay đổi trên chiến trường, nơi việc sử dụng ồ ạt các phương tiện hạng nặng đang dần mất đi hiệu quả vốn có.

Theo nhà phân tích OSINT Jompy trên mạng xã hội X (Twitter), các lực lượng vũ trang Nga dường như đang tập trung nhiều phương tiện chiến đấu tương đối hiện đại về các căn cứ niêm cất dự trữ.

Tại các căn cứ từng rơi vào cảnh trống trải trước đây, lượng xe thiết giáp hiện đang tăng trở lại. Ảnh vệ tinh được các nhà nghiên cứu phương Tây phân tích đã xác nhận thực tế: các kho chứa đang liên tục được lấp đầy bởi xe tăng, xe chiến đấu bộ binh (BMP) cùng nhiều hệ thống pháo binh.

Danh mục khí tài được tập trung bao gồm xe tăng T-90M, T-72B3M, xe chiến đấu bộ binh BMP-3, xe thiết giáp chở quân BTR-82A, xe chiến đấu nhảy dù BMD-4M, cùng các tổ hợp pháo tự hành thế hệ mới như 2S43 "Malva" và 2S44 "Giatsint-K". Kênh thông tin quân sự Voenny Osvedomitel là đơn vị đầu tiên công bố dữ liệu này và đặc biệt lưu ý đến tốc độ bổ sung nguồn dự bị của Moscow.

Không ai rõ Nga đang tính gì?

Dựa trên các nguồn dữ liệu, quân đội Nga đang dồn các khí tài thiết giáp kể trên về một số ít căn cứ lưu trữ trọng điểm. Đơn cử như Căn cứ số 80 và số 374 nằm sát biên giới Phần Lan hiện là nơi tập trung các tổ hợp pháo tự hành bánh lốp 2S43 Malva và 2S44 Giatsint-K.

Căn cứ số 22 tại tỉnh Arkhangelsk của Nga được cho là nơi cất giữ xe tăng T-90M, thiết giáp BTR-82A và xe chiến đấu BMP-3; trong khi Căn cứ số 6018 nằm gần biên giới Trung Á lại tiếp nhận các dòng xe chiến đấu bộ binh BMP-3M và xe nhảy dù BMD-4M.

Tính đến hiện tại, rất khó để chỉ ra một quy luật hay mô hình phân bổ địa lý rõ ràng cho các khí tài này. Sự mơ hồ càng gia tăng bởi một ẩn số then chốt: liệu đây là các khí tài được rút về từ những đơn vị chủ lực đang chiến đấu, hay là hàng mới xuất xưởng được chuyển thẳng từ dây chuyền nhà máy vào các kho niêm cất có từ thời Liên Xô?

Chính sự chưa rõ ràng này đã dẫn tới những suy đoán ban đầu cho rằng quân đội Nga đơn thuần đang loại bỏ các khí tài hạng nặng khỏi biên chế của các quân binh chủng vì cho rằng chúng đã lỗi thời.

Bên cạnh đó, Andrii Tarasenko — một nhà nghiên cứu chuyên sâu về lịch sử xe thiết giáp — nhận định rằng quân đội Nga dường như đang chủ động thu hẹp quy mô các đơn vị thiết giáp. Dù vậy, dữ liệu tính đến mùa thu năm 2025 lại phản ánh một bức tranh có phần trái ngược.

Hãng phân tích quốc phòng uy tín Janes báo cáo rằng Nga trên thực tế đang gia tăng số lượng đơn vị thiết giáp trên danh nghĩa, mặc dù số lượng xe tăng T-72B3, T-80BV và T-90M thực tế có thể huy động cho các hoạt động tác chiến lại ghi nhận sự sụt giảm.

Ở một góc nhìn khác, một kịch bản nữa cũng cần được tính đến. Các căn cứ lưu trữ vốn là một phần di sản từ thời Liên Xô mà quân đội Nga thừa hưởng, đặc biệt là trong cấu trúc của hệ thống động viên thời chiến.

Mô hình này trước đây quy định ba cấp độ sẵn sàng chiến đấu, trong đó các "sư đoàn khung" sẽ được huy động và mở rộng ở giai đoạn thứ ba. Trang thiết bị và khí tài được tích trữ cẩn thận chính là để phục vụ cho việc thành lập các đơn vị này.

Nếu Nga thực sự tái khởi động việc dồn khí tài vào các kho lưu trữ, rất có thể Moscow đang chuẩn bị tái lập một phiên bản mới của các sư đoàn khung này.

Khi có lệnh, những đơn vị này có thể nhanh chóng được lấp đầy quân số trong thời gian ngắn để sẵn sàng tham gia một cuộc xung đột tiềm tàng với NATO.

Vì sao khí tài hạng nặng được Nga mang cất đi?

Ngược lại, trang Peterburg Media lại cho rằng nguyên nhân cốt lõi của hướng tiếp cận này xuất phát từ việc thay đổi tư duy tác chiến trong chiến tranh hiện đại.

Sự xuất hiện phổ biến của các dòng drone FPV đã trở thành yếu tố then chốt chi phối việc sử dụng các phương tiện hạng nặng. Sự hiện diện áp đảo của drone khiến cho các đòn đột kích bằng các mũi nhọn thiết giáp quy mô lớn trở nên vô cùng rủi ro, khi mức độ tổn thương của khí tài trên địa hình trống trải tăng lên đột biến.

Chính vì vậy, thay vì xua các đoàn xe thiết giáp quy mô lớn ra tiền tuyến, Bộ chỉ huy quân sự Nga đã chọn giải pháp dồn lực tích lũy nguồn dự bị. Khí tài được giữ lại tại các căn cứ hậu phương — nơi rủi ro bị tiêu diệt ở mức thấp hơn rất nhiều.

Dù vậy, giới phân tích vẫn không vội vã gạch tên khí tài thiết giáp ra khỏi học thuyết quân sự.

Đại tá quân đội nghỉ hưu Viktor Litovkin nhấn mạnh rằng xe tăng vẫn duy trì trọn vẹn giá trị tác chiến ngay cả trong kỷ nguyên bùng nổ của các hệ thống không người lái.

Một trong những ưu thế tuyệt đối của thiết giáp hạng nặng là khả năng sống sót và tác chiến trong các điều kiện môi trường khắc nghiệt — bao gồm cả những vùng địa hình bị nhiễm phóng xạ, nơi các loại drone hay xe thiết giáp hạng nhẹ hoàn toàn bị vô hiệu hóa.

Tập trung xây dựng các kho dự trữ khí tài quy mô lớn tại hậu phương là phương thức giúp quân đội Nga bảo toàn sức mạnh tác chiến trong dài hạn. Thay vì tiêu tốn nhanh chóng lực lượng xe thiết giáp hiện có, quân đội đang tự tạo ra "màng chắn" bảo hiểm trước các tổn thất bằng cách phân bổ lại nguồn lực và chủ động thích ứng với các nguy cơ mới.

Cách tiếp cận này cho phép Moscow phản ứng linh hoạt trước mọi biến động của chiến trường: khi cần thiết, nguồn dự bị có thể được tung vào các điểm nóng một cách chính xác, hiệu quả mà không đối mặt với nguy cơ mất đi các lực lượng quy mô lớn ngay lập tức.