Khi nhiều gia đình còn trong không khí sum vầy đầu xuân, phía sau cánh cửa phòng mổ tại Bệnh viện Bạch Mai là cuộc chạy đua thầm lặng với thời gian. Từ quyết định đầy nước mắt của gia đình một nam sinh, 8 người bệnh ở cả Bắc và Nam được trao cơ hội sống.
Nam sinh Bùi Đức Quang là con trai duy nhất trong gia đình. Năm 2022, em từng được nhà trường và Công an TP Hà Nội tuyên dương vì nhặt được của rơi trả lại người mất. Với người thân, Quang hiền lành, sống tình cảm và luôn nghĩ cho người khác.
Khi được các bác sĩ giải thích về tình trạng chết não không thể hồi phục và khả năng hiến mô, tạng cứu người, gia đình đã đồng thuận. “Từ trước đến nay, con luôn sống tử tế. Nếu biết có thể cứu được người khác, tôi tin con sẽ sẵn lòng”, mẹ nam sinh nói.
Theo quy định chuyên môn của Bộ Y tế, chết não được xác định bởi hội đồng chuyên gia độc lập, bảo đảm chặt chẽ về pháp lý và y khoa trước khi tiến hành hiến tạng. Sau khi hoàn tất các thủ tục, quy trình điều phối được kích hoạt.
Trái tim được vận chuyển vào TP.HCM và ghép cho một bệnh nhi 10 tuổi mắc cơ tim giãn.
Ngay trong tối mùng 6 Tết, Trung tâm Điều phối ghép tạng Quốc gia kết nối khẩn cấp các cơ sở có người bệnh chờ ghép phù hợp. Hàng loạt đơn vị được huy động: Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, Bệnh viện Phổi Trung ương, Bệnh viện Nhi Trung ương, Bệnh viện Mắt Trung ương, Bệnh viện Vinmec, Bệnh viện Quân y 103 và Bạch Mai.
Ban giám đốc bệnh viện trực tiếp chỉ đạo, yêu cầu các ê-kíp hồi sức, gây mê, phẫu thuật phối hợp nhịp nhàng, bảo đảm tối đa an toàn cho cả người hiến và người nhận. Phương án vận chuyển tạng được tính toán kỹ lưỡng, phối hợp với hãng hàng không và lực lượng chức năng để rút ngắn thời gian, nhất là trong bối cảnh đi lại đông đúc dịp đầu năm.
Một ê-kíp từ TP.HCM gần như không kịp ăn tối, lập tức ra sân bay để nhận tim. Với ghép tim, từng giờ đều có ý nghĩa quyết định đến khả năng hồi phục của người nhận.
Trái tim của nam sinh được vận chuyển vào TP.HCM và ghép cho bé trai 10 tuổi mắc cơ tim giãn giai đoạn cuối. Sáu giờ sau khi lấy tạng, tim ghép đập trở lại ổn định tại phòng mổ của Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM.
Gan được chia làm hai phần. Thùy gan trái ghép cho bé 23 tháng tuổi bị teo mật bẩm sinh, xơ gan giai đoạn cuối, đã chờ ghép 8 tháng. Thùy gan phải ghép cho người đàn ông 45 tuổi xơ gan mất bù do viêm gan C, chờ hơn một năm. Cả hai ca ghép hoàn thành trong đêm, chức năng gan ghép bước đầu ổn định.
Hai thận được ghép trực tiếp tại Bạch Mai cho bệnh nhân 51 tuổi suy thận mạn giai đoạn cuối và bệnh nhân 35 tuổi đang chạy thận màng bụng. Sau mổ, hai người bệnh có nước tiểu sớm, chỉ số sinh hóa cải thiện.
Phổi được ghép cho nam bệnh nhân 64 tuổi mắc COPD và kén khí phổi nhiều năm. Hai giác mạc mang lại ánh sáng cho một người đàn ông 45 tuổi loạn dưỡng giác mạc di truyền và một phụ nữ 24 tuổi bị giác mạc chóp, sẹo đục nặng.
Theo đại diện các ê-kíp, đến thời điểm báo cáo, các tạng ghép đều hoạt động tốt, người bệnh được theo dõi sát tại hồi sức.
Hàng chục bác sĩ, điều dưỡng, kỹ thuật viên đã làm việc xuyên đêm. Từ đánh giá chết não, hồi sức bảo tồn tạng, lấy – vận chuyển – ghép tạng đến hậu cần, mọi khâu được triển khai theo quy trình thống nhất.
PGS.TS Vũ Văn Giáp, đại diện bệnh viện, cho biết ca ghép không chỉ cứu sống nhiều người mà còn khẳng định năng lực phối hợp liên viện, công – tư, quân – dân y trong lĩnh vực ghép đa tạng. Đây là một trong những bước đi nhằm phát triển kỹ thuật cao, hướng tới làm chủ toàn diện các loại hình ghép tạng phức tạp.
Theo số liệu của Trung tâm Điều phối ghép tạng Quốc gia, nhu cầu ghép tạng tại Việt Nam còn rất lớn trong khi nguồn tạng hiến sau chết não vẫn hạn chế. Mỗi quyết định hiến tặng vì thế có thể mở ra cơ hội sống cho nhiều bệnh nhân đang ở ranh giới mong manh.
