Nghị định 283 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội và đưa người Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, vừa được Chính phủ ban hành.
Theo quy định mới, người sử dụng lao động trả lương không đúng hạn; không trả hoặc trả thiếu lương theo hợp đồng; trả thiếu tiền làm thêm giờ, làm ban đêm hoặc tiền lương ngừng việc sẽ bị phạt 5-50 triệu đồng, tùy số lao động bị vi phạm.
Khung phạt này cũng áp dụng với hành vi can thiệp quyền tự quyết chi tiêu lương của người lao động; ép họ dùng lương để mua hàng hóa, dịch vụ của người sử dụng lao động hoặc đơn vị do người này chỉ định.
Nếu trả lương thấp hơn mức tối thiểu vùng, người sử dụng lao động bị phạt 20-75 triệu đồng, tùy số người bị trả thiếu. Ngoài tiền phạt, người sử dụng lao động phải trả đủ lương và tiền lãi tính trên khoản chậm trả hoặc trả thiếu.
Hiện lương tối thiểu tháng tại vùng I là 5,31 triệu đồng, vùng II 4,73 triệu, vùng III 4,14 triệu và vùng IV 3,7 triệu đồng. Bộ Nội vụ đề xuất tăng mức này từ ngày 1/1/2027, lần lượt lên 5,7 triệu, 5,08 triệu, 4,45 triệu và 4,04 triệu đồng.
Người sử dụng lao động còn bị phạt 5-10 triệu đồng nếu không xây dựng hoặc công khai thang, bảng lương, mức lao động, quy chế thưởng trước khi áp dụng; xây dựng thang, bảng lương nhưng không lấy ý kiến tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở.
Mức phạt trên cũng áp dụng nếu không cung cấp bảng kê trả lương hoặc cung cấp không đúng quy định; trả lương không bình đẳng, phân biệt giới tính với những người làm công việc có giá trị như nhau.
Giờ vào ca của lao động dệt may tại TP HCM. Ảnh: Như Quỳnh
Huy động làm thêm quá giới hạn bị phạt tới 75 triệu đồng
Theo quy định hiện hành, người lao động làm việc trong điều kiện bình thường không quá 8 giờ mỗi ngày và 48 giờ mỗi tuần. Nếu tổ chức làm việc theo tuần, doanh nghiệp được bố trí tối đa 10 giờ mỗi ngày nhưng vẫn không quá 48 giờ mỗi tuần và phải thông báo cho người lao động. Nhà nước khuyến khích doanh nghiệp áp dụng tuần làm việc 40 giờ.
Thời gian làm thêm không quá 40 giờ mỗi tháng và 200 giờ mỗi năm. Một số ngành, nghề được tổ chức làm thêm tối đa 300 giờ mỗi năm, như dệt may, da giày, điện tử; chế biến nông, lâm, diêm nghiệp, thủy sản; sản xuất và cung cấp điện, viễn thông, lọc dầu, cấp thoát nước.
Người sử dụng lao động bố trí thời giờ làm việc bình thường vượt giới hạn hoặc yêu cầu làm thêm mà không được người lao động đồng ý sẽ bị phạt 20-25 triệu đồng. Quy định về sự đồng ý không áp dụng trong một số trường hợp đặc biệt, như thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh; bảo vệ tính mạng, tài sản; phòng ngừa, khắc phục hậu quả thiên tai, dịch bệnh, thảm họa.
Nếu huy động làm thêm vượt giới hạn hoặc không bảo đảm thời gian nghỉ trong giờ làm việc, nghỉ chuyển ca, người sử dụng lao động bị phạt 5-75 triệu đồng, tùy số người bị vi phạm.
Mức phạt 2-5 triệu đồng áp dụng nếu không cho người lao động nghỉ việc riêng, nghỉ không hưởng lương theo quy định; không thông báo bằng văn bản việc tổ chức làm thêm trên 200 đến 300 giờ mỗi năm tới Sở Nội vụ nơi tổ chức làm thêm và nơi đặt trụ sở chính.
