Trung Quốc đang tiến gần tới việc hoàn tất một dự án hạ tầng quy mô lớn nhất của mình trong nhiều thế kỷ qua - kênh đào Pinglu (còn gọi là kênh Bình Lục), tổng vốn đầu tư hơn 72,7 tỷ nhân dân tệ (khoảng hơn 10 tỷ USD) để tăng cường kết nối thương mại trực tiếp với các nước ASEAN. Dự án này được xây dựng tại khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây, phía tây nam Trung Quốc, và được kỳ vọng đi vào hoạt động vào cuối năm 2026 sau khoảng bốn năm thi công.
Kênh đào Pinglu dài gần 134,2 km, bắt đầu từ hồ chứa nước Xijin ở gần Nam Ninh — thủ phủ khu tự trị Quảng Tây — và kết thúc tại cảng Qinzhou (Vịnh Bắc Bộ). Công trình này sẽ trở thành tuyến đường thủy nội địa cấp 1 lớn nhất của Trung Quốc kể từ sau kênh đào Đại Vận Hà hơn 2.500 năm trước. Kênh đào có thể tiếp nhận tàu trọng tải đến 5.000 tấn, với ba cụm âu tàu hai làn và 27 cây cầu mới hay cải tạo dọc tuyến — trong đó 13 cầu đã đưa vào khai thác.
Một trong những mục tiêu chiến lược của kênh đào là rút ngắn khoảng cách vận chuyển hàng hóa giữa các tỉnh nội địa phía tây nam Trung Quốc và các tuyến biển quốc tế, giúp giảm chi phí và thời gian vận tải hàng hóa so với tuyến đường truyền thống qua tỉnh Quảng Đông. Theo báo cáo đánh giá tác động, tuyến thủy mới có thể rút ngắn khoảng 560 km so với trước đây, từ nội địa ra cảng biển, và tiết kiệm tới 5,2 tỷ nhân dân tệ (~732 triệu USD) chi phí vận chuyển mỗi năm.
Dự án được xây dựng trong bối cảnh ASEAN đã vượt Mỹ trở thành đối tác thương mại lớn nhất của Trung Quốc, với thương mại hai chiều tăng trưởng mạnh. Trong năm 2025, giá trị thương mại giữa Trung Quốc và ASEAN vượt mức 1 nghìn tỷ USD và tăng 7,4 % so với cùng kỳ năm trước, trong khi thương mại với Mỹ giảm gần 19 %. Điều này cho thấy thị trường Đông Nam Á đang ngày càng quan trọng đối với hàng hóa xuất khẩu Trung Quốc.
Kênh dào Pinglu giúp mở rộng thị trường nước ngoài
Kênh đào Pinglu là một phần của chiến lược mở rộng hành lang thương mại đường bộ – đường biển quốc tế, nhằm kết nối các tỉnh nội địa như Quảng Tây, Vân Nam và Quý Châu với các thị trường nước ngoài mà không phụ thuộc hoàn toàn vào hệ thống cảng truyền thống ở phía đông Trung Quốc. Theo một số chuyên gia, khi hoàn thành, kênh đào sẽ không chỉ phục vụ vận tải hàng hóa và container, mà còn thúc đẩy phát triển các trung tâm công nghiệp mới dọc tuyến kênh và mở rộng khả năng tiếp cận thị trường ASEAN.
Theo các báo cáo, dự án này cũng dự kiến vận chuyển khoảng 108 triệu tấn hàng hóa mỗi năm vào 2035, tăng lên khoảng 130 triệu tấn vào năm 2050 với sự phát triển của hoạt động kinh tế và hậu cần khu vực. Hằng năm, kênh đào sẽ chủ yếu vận chuyển các mặt hàng như than đá, khoáng sản, xi măng, ngũ cốc, vật liệu xây dựng và container, những mặt hàng vốn có nhu cầu xuất khẩu lớn từ khu vực tây nam Trung Quốc.
Một khía cạnh quan trọng khác của dự án là tăng cường kết nối hạ tầng toàn diện giữa Trung Quốc và ASEAN. Khi kênh đào hoàn chỉnh, nó sẽ bổ sung cho các tuyến đường bộ, đường sắt và hàng không hiện có, cải thiện mạng lưới logistics giữa hai khu vực. Điều này phù hợp với các sáng kiến lớn hơn như Hành lang Kinh tế Trung Quốc – Bán đảo Đông Dương nhằm thúc đẩy thương mại và đầu tư xuyên biên giới.
Dự án kênh đào Pinglu đang dần hiện hữu và được các chuyên gia đánh giá là bước đi chiến lược nhằm củng cố quan hệ thương mại Trung Quốc – ASEAN. Khi hoàn thành, công trình này sẽ tạo ra một “huyết mạch logistics mới” giữa tây nam Trung Quốc và khu vực Đông Nam Á, góp phần làm tăng lưu lượng hàng hóa, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế Trung Quốc và khu vực.
