Trang kiểm chứng thông tin Snopes (Mỹ) đưa tin, lâu nay, người dùng mạng xã hội (MXH) đã lan truyền thông tin rằng cựu Tổng thống Mỹ Barack Obama đã "cho" Iran lượng tiền mặt trị giá 1,7 tỉ USD, thường mô tả những kiện tiền được vận chuyển bí mật bằng máy bay giữa đêm.
Ví dụ, vào giữa tháng 4.2026, một người dùng trên nền tảng Threads đã chia sẻ một hình ảnh hoạt họa mô tả việc cựu Tổng thống Mỹ Obama tài trợ cho Iran, thể hiện hình ảnh ông Obama đang đưa một kiện tiền mặt cho một giáo sĩ Iran.
Hình ảnh hoạt họa được người dùng @brian.oliver.de chia sẻ trên nền tảng Threads
Ngoài ra, một bài đăng trên nền tảng Reddit vào tháng 3.2026 cho biết: "Ông Obama đã chuyển những kiện tiền mặt (1,7 tỉ USD) cho Iran vào năm 2016 thông qua các máy bay chở hàng không có dấu hiệu nhận dạng".
Tin đồn này còn xuất hiện trên các nền tảng X, Threads và Instagram.
Theo Snopes, Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng từng nhắc lại sự việc này trong bài phát biểu ngày 1.4.2026 về cuộc xung đột với Iran.
"Ông Obama đã cho (Iran) 1,7 tỉ USD tiền mặt. Toàn bộ số tiền mặt họ có, lấy từ các ngân hàng ở Virginia, Washington D.C. và Maryland. Ông ấy đã vận chuyển nó bằng máy bay", Tổng thống Trump nói, đồng thời cáo buộc động thái đó của ông Obama là nhằm "mua chuộc" Iran nhưng không thành công.
Tại sao Mỹ chuyển cho Iran 1,7 tỉ USD tiền mặt ngoại tệ ?
Theo Snopes, mặc dù tuyên bố của Tổng thống Trump không hoàn toàn sai sự thật, nhưng cần phải xem xét bối cảnh của sự việc. Khoản tiền 1,7 tỉ USD là một phần của thỏa thuận liên quan đến các tài sản ban đầu thuộc về Iran, nhưng đã bị đóng băng từ những năm 1970. Trên thực tế, số tiền này đã trở thành nguyên nhân gây bất đồng giữa Washington và Tehran.
Tranh chấp này bắt nguồn từ sự sụp đổ của chế độ Shah tại Iran. Trước cuộc cách mạng Hồi giáo năm 1979 , Iran (khi đó là đồng minh của Washington) đã trả cho Mỹ 400 triệu USD để mua thiết bị quân sự. Sau khi nhà nước Hồi giáo lên nắm quyền, quan hệ giữa hai nước đổ vỡ, số thiết bị này không bao giờ được giao và số tiền đó trở thành đối tượng của một vụ kiện tại Tòa án Giải quyết tranh chấp Iran - Mỹ ở La Haye (Hà Lan).
Năm 2016, chính quyền Obama đã giải quyết vấn đề bằng cách đồng ý trả lại 1,7 tỉ USD cho Iran. Số tiền này bao gồm 400 triệu USD ban đầu, được coi là số tiền gốc, và thêm 1,3 tỉ USD tiền lãi tích lũy. Ông Obama mô tả thỏa thuận này là có lợi về mặt tài chính cho Mỹ, lưu ý rằng Iran đã yêu cầu hơn 10 tỉ USD trong vụ kiện tại La Haye.
Vào thời điểm đó, chính quyền Obama xác nhận rằng khoản thanh toán được thực hiện bằng tiền mặt, sử dụng ngoại tệ, bao gồm euro và franc Thụy Sĩ. Nguyên nhân là do các lệnh trừng phạt đã loại Iran khỏi hệ thống tài chính dựa trên USD thông thường.
Ông Obama thậm chí còn nói: “Lý do chúng tôi phải đưa tiền mặt cho họ chính là vì chúng tôi rất nghiêm ngặt trong việc duy trì các lệnh trừng phạt và chúng tôi không có quan hệ ngân hàng với Iran, nên chúng tôi không thể gửi séc cho họ và cũng không thể chuyển tiền qua mạng”.
Hơn nữa, một cuộc điều tra của Trung tâm Kiểm soát Vũ khí và Không phổ biến vũ khí hạt nhân (VCDNP) cho thấy số tiền trả cho Iran không phải là khoản thanh toán trực tiếp từ Washington đến Tehran. Thay vào đó, số tiền này là tài sản nước ngoài của Iran, mà các lệnh trừng phạt quốc tế đã ngăn cản Iran tiếp cận.
Tổng thống Mỹ Donald Trump và cựu Tổng thống Barack Obama. Ảnh: AP
Tóm lại, theo Snopes, thông tin lan truyền trên mạng xã hội cũng như bài phát biểu của Tổng thống Trump dựa trên một sự kiện có thật.
Đầu năm 2016, chính quyền Obama đã chuyển cho Iran 1,7 tỉ USD, và khoản thanh toán được thực hiện bằng tiền mặt ngoại tệ vì các lệnh trừng phạt đã loại Iran khỏi hệ thống tài chính dựa trên USD thông thường .
