Là phần quan trọng nhất của Khu dự trữ sinh quyển rừng ngập mặn Cần Giờ, rừng phòng hộ Cần Giờ từ lâu được xem là “lá phổi xanh” đặc biệt của TP.HCM. Không chỉ tạo vùng đệm sinh thái ven biển, khu rừng còn là lá chắn tự nhiên trước xói lở, nước biển dâng và biến đổi khí hậu.
Khu dự trữ sinh quyển Cần Giờ rộng gần 76.000 ha, gồm vùng lõi, vùng đệm và vùng chuyển tiếp. Trong đó, rừng phòng hộ Cần Giờ chiếm gần 35.000 ha, tương đương khoảng 1/3 diện tích nhóm 12 quận nội thành cũ của TP.HCM (khoảng 103.000 ha), nằm cách trung tâm thành phố khoảng 40 - 60km, trải dài qua các xã Bình Khánh, An Thới Đông, Thạnh An và Cần Giờ.
Ít ai biết, Cần Giờ từng là vùng rừng ngập mặn bị tàn phá nặng nề trong chiến tranh, với khoảng 57% diện tích rừng bị hủy hoại bởi chất độc hóa học. Sau nhiều thập kỷ nỗ lực phục hồi, khu rừng đã trở thành một trong những mô hình phục hồi rừng ngập mặn tiêu biểu trên thế giới, sở hữu hệ sinh thái đặc sắc hiếm có.
Ngày 21/1/2000, Cần Giờ trở thành Khu dự trữ sinh quyển thế giới đầu tiên của Việt Nam được UNESCO công nhận. Khu vực này cũng đang được đề cử trở thành khu Ramsar (vùng đất ngập nước có tầm quan trọng quốc tế) nhờ hệ sinh thái đất ngập nước độc đáo, với hơn 20.000 ha mặt nước và gần 35.000 ha rừng ngập mặn.
Hơn nữa, đây còn là nơi sinh sống của 318 loài thực vật bậc cao, hơn 160 loài chim, khoảng 280 loài cá, 36 loài bò sát, 35 loài thú, 36 loài lưỡng cư. Nổi bật trong số đó là quần thể hàng nghìn cá thể khỉ đuôi dài, cùng cá sấu nước mặn được bảo tồn trong khu vực bảo vệ. Ảnh: Tô Cường.
Đặc biệt, khu rừng phòng hộ Cần Giờ “ôm trọn” khu đô thị Vinhomes Green Paradise do Vingroup phát triển tại xã Cần Giờ (TP.HCM). Đây là một trong những dự án lớn nhất từ trước đến nay của Tập đoàn với quy mô gần 2.900 ha, vốn đầu tư gần 10 tỷ USD.
Với ba mặt giáp biển, một mặt tiếp giáp hệ sinh thái rừng ngập mặn Cần Giờ tạo cho Vinhomes Green Paradise lợi thế tự nhiên hiếm có. Đây là nền tảng để khu đô thị hướng tới tiêu chuẩn ESG++, với cấu trúc rừng – biển – mặt nước – không gian mở giúp khu đô thị cải thiện chất lượng không khí, nâng chất lượng sống cư dân và tăng khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu, thay vì chỉ dựa vào bê tông hóa.
Đến nay, rừng phòng hộ Cần Giờ vẫn giữ nguyên vẹn gần 35.000ha mảng xanh, với khoảng 2/3 là rừng trồng và 1/3 tái sinh tự nhiên. Đây cũng là khu vực từng được ISME (Hiệp hội Quốc tế về Rừng ngập mặn) đánh giá thuộc nhóm phục hồi rừng ngập mặn đẹp và rộng lớn nhất thế giới.
Nhiều khu vực vẫn là nơi sinh sống, mưu sinh của người dân địa phương, gắn với đánh bắt, nuôi trồng thủy sản, dịch vụ du lịch và hệ sinh thái sông nước.
Ngoài ra, Cần Giờ hiện có nhiều điểm dừng chân quen thuộc như Đảo Khỉ, KDL sinh thái Vàm Sát, Chiến khu Rừng Sác và các tuyến tham quan rừng – sông – biển. Đây cũng là lợi thế để địa phương mở rộng phát triển du lịch sinh thái, giáo dục môi trường và du lịch lịch sử.
Bên cạnh đó, TP.HCM đang định hướng phát triển du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng và giải trí trong rừng phòng hộ Cần Giờ đến năm 2030, với 4 tuyến, 7 điểm du lịch, dự kiến đón 400.000–500.000 lượt khách mỗi năm. Song song với các đại dự án hạ tầng và đô thị như mở rộng đường Rừng Sác, đường sắt tốc độ cao Bến Thành - Cần Giờ.
