Trong báo cáo phân tích ngành ngân hàng mới đây, Chứng khoán KB Việt Nam (KBSV) nhận định rằng mặc dù bối cảnh kinh tế vĩ mô có nhiều thách thức cả bên trong lẫn bên ngoài nhưng ngành ngân hàng sẽ vẫn duy trì được sự ổn định, trong đó tăng trưởng tín dụng là động lực chính thúc đẩy thu nhập lãi thuần.
Tăng trưởng tín dụng 2026 được dẫn dắt bởi nhóm ngân hàng nào?
KBSV kỳ vọng tăng trưởng tín dụng toàn ngành tối thiểu hoàn thành mục tiêu 15% của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) nhờ đầu tư công được đẩy mạnh, xuất khẩu phục hồi theo đà mở rộng của khu vực FDI công nghệ cao, cùng định hướng điều tiết tín dụng bất động sản theo hướng chọn lọc.
Cụ thể, đầu tư công tiếp tục đóng vai trò là động lực tăng trưởng chủ đạo của nền kinh tế trong năm 2026 với kỳ vọng Chính phủ đẩy mạnh giải ngân các dự án hạ tầng trọng điểm sẽ thúc đẩy nhu cầu tín dụng ở các lĩnh vực xây lắp, vật liệu xây dựng và logistics.
Cùng với đó, thương mại kỳ vọng sẽ chuyển sang trạng thái xuất siêu kể từ nửa sau 2026 với sự khởi sắc của hoạt động xuất khẩu trong bối cảnh dòng vốn FDI đầu tư vào Việt Nam phục hồi, đặc biệt là ở nhóm ngành công nghệ cao, qua đó hỗ trợ nhu cầu vốn lưu động và tín dụng thương mại.
Một yếu tố khác là định hướng kiểm soát tín dụng bất động sản của NHNN mang tính chọn lọc đối với các phân khúc bất động sản đầu cơ, trong khi dòng vốn vào nhà ở xã hội, khu công nghiệp, khu chế xuất và các dự án hạ tầng trọng điểm vẫn được khơi thông.
Trong bối cảnh đó, tăng trưởng tín dụng toàn ngành được kỳ vọng sẽ tiếp tục dẫn dắt bởi nhóm ngân hàng quốc doanh nhờ lợi thế trong việc tài trợ các lĩnh vực ưu tiên như sản xuất, xuất khẩu, FDI và các dự án hạ tầng trọng điểm.
Bên cạnh đó, nhóm ngân hàng nhận chuyển giao bắt buộc (CGBB) cũng được dự báo sẽ tăng trưởng vượt trội nhờ lợi thế về hạn mức tín dụng cùng khả năng mở rộng phân khúc khách hàng.
Về phân khúc tín dụng, các chuyên gia của KBSV cho rằng động lực tăng trưởng phần nhiều sẽ đến từ nhóm khách hàng doanh nghiệp trong khi tăng trưởng tín dụng nhóm bán lẻ dự báo sẽ chậm lại.
Hai nguyên nhân được chỉ ra là tác động tiêu cực của xung đột Mỹ - Iran lên tình hình sản xuất kinh doanh, nhu cầu trong nước cũng như quốc tế và mặt bằng lãi suất tái định ở vùng cao hơn năm 2025, qua đó làm giảm nhu cầu vay của nhóm bán lẻ.
Áp lực thu hẹp NIM quay trở lại
Các chuyên gia phân tích cũng dự báo biên lãi thuần (NIM) sẽ chịu áp lực thu hẹp so với năm 2025 khi chi phí huy động tăng nhanh do tình hình huy động kém khả quan, trong khi lợi suất đầu ra tăng chậm hơn do chủ trương hạn chế tín dụng vào bất động sản.
Theo KBSV, mặc dù kỳ vọng mặt bằng lãi suất sẽ hạ nhiệt trong nửa sau 2026 nhưng lãi suất được dự báo sẽ duy trì ở vùng cao hơn 2025, qua đó khiến chi phí vốn (COF) nhích tăng.
Cùng với đó, các chuyên gia đánh giá áp lực thanh khoản đối với hệ thống ngân hàng vẫn là hiện hữu, qua đó buộc các ngân hàng phải dịch chuyển cơ cấu huy động sang các kênh giấy tờ có giá và liên ngân hàng có chi phí vốn cao hơn.
Trong khi đó, lợi suất sinh lời trung bình được kỳ vọng chỉ cải thiện ở mức hạn chế hơn đà tăng của chi phí vốn, do xu hướng dòng tín dụng đang được nắn vào các nhóm ngành ưu tiên cùng nhóm doanh nghiệp, đặc biệt là ở các lĩnh vực sản xuất, xuất khẩu, FDI và hạ tầng có mức lợi suất thấp hơn tín dụng bán lẻ.
Tuy vậy, theo KBSV, những chính sách mới của NHNN cũng sẽ góp phần làm giảm áp lực về NIM cho các ngân hàng.
Cụ thể, chính sách nới trần tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn (có hiệu lực từ ngày 1/7/2026) sẽ giảm bớt gánh nặng huy động vốn kỳ hạn dài của các ngân hàng, qua đó phần nào hạn chế áp lực suy giảm NIM.
Đồng thời, diễn biến của NIM sẽ có sự phân hoá giữa các ngân hàng. Cụ thể, nhóm ngân hàng quốc doanh với lợi thế mặt bằng lãi suất huy động thấp hơn trung bình ngành, kết hợp với nguồn tiền gửi Kho bạc Nhà nước (KBNN), được dự báo sẽ ghi nhận NIM cải thiện.
Với nhóm ngân hàng quy mô lớn, có lợi thế về CASA và được hỗ trợ thanh khoản nhờ nhận chuyển giao bắt buộc (như Techcombank, MB, VPBank, HDBank) có thể quản trị chi phí vốn tăng chậm hơn so với trung bình ngành, qua đó duy trì NIM đi ngang hoặc giảm nhẹ so với 2025.
Ngược lại, nhóm ngân hàng tư nhân với quy mô nhỏ và trung bình sẽ phải đối mặt với áp lực thu hẹp NIM lớn hơn do năng lực huy động kém.
Áp lực nợ xấu do ảnh hưởng từ mặt bằng lãi suất tăng đầu năm
"Chúng tôi cho rằng mặt bằng lãi suất tăng cao trong giai đoạn đầu năm sẽ tác động bất lợi tới nhóm khách hàng vay lãi suất thả nổi và có năng lực tài chính yếu, qua đó làm gia tăng rủi ro hình thành nợ xấu mới", báo cáo của KBSV cho hay.
Theo các chuyên gia, áp lực lên chất lượng tài sản của hệ thống ngân hàng có thể quay trở lại từ quý II/2026, trong khi những bất ổn liên quan đến căng thẳng địa chính trị toàn cầu vẫn là biến số cần được theo dõi chặt chẽ.
Tuy nhiên, KBSV kỳ vọng chất lượng tài sản vẫn được kiểm soát tốt nhờ tăng trưởng kinh tế ổn định và tiến triển trong công tác tháo gỡ thủ tục pháp lý cho các dự án bất động sản.
Các chuyên gia kỳ vọng chi phí trích lập dự phòng của hệ thống có thể nhích nhẹ trong năm 2026 khi nợ xấu hình thành mới gia tăng, song áp lực gia tăng sẽ không quá lớn nhờ những thay đổi tích cực về pháp lý trong quy trình xử lý nợ theo Luật hoá Nghị quyết 42.
"Trong bối cảnh Chính phủ đang đẩy mạnh công tác giải phóng mặt bằng nhằm thúc đẩy tiến độ triển khai các dự án hạ tầng và bất động sản trọng điểm, chúng tôi không loại trừ khả năng một số ngân hàng có tỷ trọng lớn các khoản vay được bảo đảm bằng bất động sản có thể phát sinh áp lực trích lập dự phòng", KBSV nhận định.
Mặt bằng định giá ngành ngân hàng sẽ được cải thiện trong nửa cuối năm
Theo phân tích của KBSV, chỉ số P/B trung bình của 27 ngân hàng niêm yết đạt 1,39x, thấp hơn trung bình 5 năm ở mức 1,46x, phản ánh tâm lý thận trọng của nhà đầu tư trước những lo ngại về tác động của chiến tranh đối với nền kinh tế Việt Nam, cùng với diễn biến huy động và lãi suất có thể gây áp lực lên NIM.
Dù vậy, các chuyên gia kỳ vọng mặt bằng định giá của ngành ngân hàng sẽ được cải thiện trong nửa cuối 2026 nhờ bối cảnh vĩ mô khởi sắc, qua đó giảm bớt tâm lý thận trọng của nhà đầu tư và hỗ trợ quá trình tái định giá cổ phiếu ngân hàng.
Một số cổ phiếu ngân hàng được đánh giá tiềm năng như ACB với khẩu vị rủi ro an toàn, tiềm năng cải thiện NIM và khả năng tăng trưởng lợi nhuận rõ nét; MB với tốc độ tăng trưởng tín dụng vượt trội và chất lượng tài sản được kiểm soát tốt và Techcombank với tiềm năng triển khai tài sản số.
