Ngày 5/2, Viện Ung thư Quốc gia phối hợp với Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) tổ chức Hội thảo “Tăng cường phòng chống và sàng lọc phát hiện sớm ung thư phổi: Kinh nghiệm quốc tế và định hướng tại Việt Nam”. Bên lề hội thảo, GS Lê Văn Quảng, Giám đốc Bệnh viện K, Viện trưởng Viện Ung thư Quốc gia, cho biết các đơn vị đang hoàn tất các thủ tục cần thiết để đưa thuốc vào sử dụng tại bệnh viện.
Thuốc điều trị ung thư Pembroria (hoạt chất pembrolizumab) của Nga được Cục Quản lý Dược - Bộ Y tế cấp giấy đăng ký lưu hành từ tháng 11/2025.
Theo GS Quảng, đây là thuốc miễn dịch do Nga sản xuất. Trước đó, thuốc miễn dịch điều trị ung thư đã có tại Việt Nam nhưng chủ yếu là sản phẩm của các hãng dược lớn với chi phí rất cao. Thuốc của Nga có hiệu quả tương đương nhưng giá thành thấp hơn, giúp giảm gánh nặng chi phí cho người bệnh. Khi hoàn tất các thủ tục về đấu thầu và bảo hiểm, thuốc sẽ được triển khai trong điều trị.
Thuốc chống ung thư của Nga có tên pembroria với hoạt chất chính là pembrolizumab. (Ảnh: MOH)
Liên quan đến chẩn đoán ung thư phổi, GS Quảng cho biết hiện nay sàng lọc phát hiện sớm đóng vai trò rất quan trọng. Phương pháp được khuyến cáo là chụp CT liều thấp cho các đối tượng nguy cơ cao. Khi phát hiện tổn thương nhỏ, bệnh nhân sẽ được theo dõi sát hoặc chỉ định các phương pháp chẩn đoán chuyên sâu hơn.
Trong chẩn đoán và điều trị, Việt Nam hiện đã tiếp cận nhiều kỹ thuật hiện đại như chụp PET/CT, MRI, các xét nghiệm sinh học phân tử giúp phát hiện cả những đột biến gene thường gặp và hiếm gặp. Dựa trên kết quả đột biến gene, bác sĩ sẽ lựa chọn thuốc điều trị phù hợp. Nhiều loại thuốc điều trị đích hiện đã có sẵn tại Việt Nam, những thuốc chưa có sẽ được các hãng nhập về khi có nhu cầu điều trị cụ thể.
Về phẫu thuật, các kỹ thuật tiên tiến như phẫu thuật nội soi và phẫu thuật robot đã được triển khai rộng rãi, giúp giảm xâm lấn và rút ngắn thời gian hồi phục cho người bệnh. Trong xạ trị, nhiều kỹ thuật mới như VMAT, IMRT, SBRT cũng đang được áp dụng, góp phần nâng cao hiệu quả điều trị và hạn chế tác dụng phụ.
Chia sẻ về định hướng thời gian tới, GS Quảng cho biết ngành y tế sẽ tập trung đẩy mạnh sàng lọc phát hiện sớm ung thư phổi cho nhóm đối tượng nguy cơ cao như người lớn tuổi, người hút thuốc lá lâu năm hoặc tiếp xúc khói thuốc thụ động. Tuy nhiên, việc mở rộng sàng lọc còn phụ thuộc nhiều vào nguồn lực tài chính. Hiện Bệnh viện K đang triển khai một số đề tài sàng lọc CT liều thấp với sự hỗ trợ của các doanh nghiệp và kỳ vọng trong tương lai sẽ có thêm nguồn kinh phí từ Nhà nước và các tổ chức xã hội.
Theo GS Quảng, thuốc lá vẫn là nguyên nhân hàng đầu gây ung thư phổi. Trên 90% trường hợp ung thư phổi có liên quan đến thuốc lá, bao gồm cả hút thuốc chủ động và thụ động. Một số trường hợp khác có thể liên quan đến yếu tố môi trường, đặc biệt là tiếp xúc với các chất độc hại như benzen trong khu công nghiệp.
