Thuế quan của ông Trump có thể làm tăng số người nghèo ở Mỹ
Theo phân tích từ The Budget Lab (Đại học Yale), chính sách thuế quan của ông Trump dự kiến sẽ khiến số người Mỹ sống trong cảnh nghèo tăng thêm khoảng 875.000 người vào năm 2026, trong đó có 375.000 trẻ em.
Thuế quan vốn là một hình thức đánh thuế lên hàng hóa và dịch vụ nhập khẩu. Điều này khiến giá cả tăng, và nhóm chịu ảnh hưởng nặng nề nhất chính là các hộ gia đình thu nhập thấp – những người chi tiêu phần lớn thu nhập của mình cho nhu cầu thiết yếu hằng ngày và phụ thuộc nhiều vào hàng nhập khẩu.
“Thuế quan thực chất là một loại thuế đánh trực tiếp vào các gia đình Mỹ, đặc biệt là những người không có nhiều khoản tiết kiệm,” ông John Ricco, Phó giám đốc phân tích chính sách tại The Budget Lab, nhận định.
Báo cáo của The Budget Lab ước tính tỷ lệ nghèo tại Mỹ sẽ tăng từ 10,4% lên 10,7% nếu tính đến tác động của thuế quan. Điều này đồng nghĩa khoảng 36 triệu người vốn đã sống trong cảnh nghèo sẽ càng dễ bị tổn thương hơn.
Khi tính theo thước đo nghèo bổ sung – vốn bao gồm các khoản hỗ trợ của chính phủ như tem phiếu thực phẩm, chi phí chăm sóc trẻ em, y tế – số người nghèo cũng dự báo sẽ tăng thêm 650.000 vào năm 2026, trong đó có 150.000 trẻ em. Tỷ lệ nghèo bổ sung sẽ tăng từ 12% lên 12,2%.
Các chuyên gia cảnh báo, với những người “sống nhờ từng kỳ lương”, bất kỳ sự gia tăng nào trong giá cả hàng hóa đều có thể làm suy yếu sức mua và khiến cuộc sống trở nên khó khăn hơn.
Các nhà nghiên cứu tại Yale phát hiện ra rằng việc tăng thuế quan có thể sẽ làm tăng số người Mỹ sống trong cảnh nghèo đói thêm 875.000 người vào năm 2026.
Chính quyền Trump nói gì trước lo ngại này?
Đáp lại các phân tích trên, phát ngôn viên Nhà Trắng, ông Taylor Rogers, khẳng định chính sách kinh tế trong nhiệm kỳ đầu của ông Trump đã giúp các hộ gia đình lao động cải thiện đời sống và thu hẹp bất bình đẳng thu nhập. Ông nhấn mạnh chương trình “Nước Mỹ trên hết” với cắt giảm thuế, tăng thuế quan, đầu tư mạnh, giảm điều tiết và phát triển năng lượng sẽ tiếp tục mang lại lợi ích cho người dân.
Ông Rogers cũng viện dẫn báo cáo lạm phát bán buôn “hạ nhiệt” trong tháng 8 vừa qua, cho rằng giá cả không tăng cao như dự đoán của giới chuyên gia. Tuy nhiên, các nhà kinh tế lưu ý việc giảm lạm phát phần lớn đến từ lợi nhuận sụt giảm của các nhà bán lẻ và bán buôn, đồng nghĩa chi phí tăng do thuế quan đã được doanh nghiệp “chịu đựng” trong ngắn hạn. Về lâu dài, các doanh nghiệp hoàn toàn có thể chuyển gánh nặng này sang người tiêu dùng.
Theo The Budget Lab, mức thuế quan trung bình mà Mỹ đang áp dụng đã tăng vọt lên 17,4% – cao nhất kể từ năm 1935. Đây là mức tăng chưa từng có trong gần một thế kỷ.
Tuy nhiên, nhiều sắc thuế của ông Trump hiện vướng kiện tụng pháp lý. Tòa án Tối cao Mỹ mới đây đã đồng ý xem xét tính hợp pháp của thuế quan toàn cầu mà ông Trump ban hành, sau khi một tòa án cấp dưới phán quyết tổng thống đã lạm dụng quyền khẩn cấp. Nếu Tòa án Tối cao tuyên bố các thuế quan này bất hợp pháp, 71% mức thuế của năm 2025 sẽ bị xóa bỏ.
Dù vậy, giới phân tích cho rằng ông Trump vẫn còn nhiều công cụ khác để duy trì thuế quan, ngay cả khi tòa bác bỏ phần lớn chính sách hiện tại.
