"Tiền trọ cao thế này, thêm chi phí sinh hoạt, mỗi tháng con trai sẽ tiêu hết 2/3 thu nhập cả nhà", chị Lan, 45 tuổi, ở Hải Phòng nói.
Từ cuối tháng 8, chị đã lên Hà Nội tìm thuê một phòng khép kín, gần trường, giá khoảng 3 triệu đồng. Nhưng giá thực tế khiến chị choáng váng. Phòng cũ, diện tích chừng 15 m2, nằm trong ngõ sâu khoảng 6 triệu đồng. Những phòng rẻ hơn cách xa trường 7-8 km.
Sau hai ngày tìm kiếm, người mẹ chọn một phòng trong tòa nhà dịch vụ trên đường Giải Phóng, giá 7 triệu đồng. Cộng thêm chi phí sinh hoạt, mỗi tháng gia đình phải chu cấp cho con trai 10 triệu đồng, chiếm hai phần ba tổng thu nhập. Áp lực tài chính này khiến người mẹ trằn trọc nhiều đêm.
"Cháu đang tìm bạn ở ghép để đỡ tiền", chị Lan nói. "Nếu không được, có lẽ khi quen đường sá, phải tìm một nơi xa hơn".
Một người tìm thuê phòng cho em gái sắp lên Hà Nội nhập học tại khu vực Cầu Giấy, đầu tháng 9/2025. Ảnh: Nga Thanh
Tình cảnh này không chỉ của riêng gia đình chị Lan. Chị Bích Ngọc, 45 tuổi, ở Nghệ An, cũng vừa chốt thuê phòng 7 triệu đồng ở Triều Khúc cho con gái, tân sinh viên Đại học Công nghệ Giao thông Vận tải, cùng hai người bạn.
"Ngay cả phòng 5 triệu một tháng cũng khó tìm, hoặc có thì rất ngột ngạt", chị Ngọc nói sau nhiều ngày tìm kiếm. Chị cùng hai phụ huynh khác thuê chung một phòng có đủ tiện ích như điều hòa, máy giặt, tủ lạnh, bếp... cho các con.
Câu chuyện của gia đình chị Lan, chị Ngọc không phải là cá biệt trong mùa nhập học năm nay. Khảo sát của VnExpress từ tháng 8 đến nay cho thấy, giá thuê phòng trọ tại Hà Nội đã tăng 5-20%. Phòng khép kín 15–20 m2 đang được cho thuê với giá 4–6 triệu đồng một tháng, tăng khoảng 25% so với năm trước. Các phòng giá dưới 2 triệu đồng gần như không còn.
Tại các khu vực tập trung nhiều trường đại học như Bạch Mai, Thanh Xuân, Cầu Giấy, giá phòng 25-30 m2 dao động 4,5-5,2 triệu đồng. Các phòng mới xây, trang bị đầy đủ tiện ích có giá khoảng 7-8 triệu đồng, chưa bao gồm chi phí khác như điện (4.000-4.500 đồng/kWh), nước (100.000-120.000 đồng/người), Internet.
Anh Đinh Thành, môi giới bất động sản tại Cầu Giấy và Thanh Xuân, cho biết nhu cầu thuê nhà từ giữa tháng 8 tăng đã gấp đôi, gấp ba năm ngoái. Phân khúc được săn đón là phòng rộng 25-30 m2, có bếp, máy giặt, ban công và vệ sinh khép kín, giá 6-9 triệu đồng mỗi tháng.
Lý giải về việc tăng giá, chị Hoa Hiền, quản lý một chung cư mini ở phố Hoàng Ngân (Thanh Xuân), cho hay mọi chi phí từ sửa chữa, vật liệu đến điện, nước đều tăng, khoản đầu tư vào hệ thống phòng cháy, chữa cháy cũng cao, buộc chị phải nâng giá mỗi phòng thêm 500.000 đồng đến một triệu đồng.
Số liệu từ các cơ quan thống kê cũng củng cố cho thực trạng này. Theo Cục Thống kê, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 8 đã tăng 3,24% so với cùng kỳ. Trong đó, giá thuê nhà tăng gần 7%, giá vật liệu bảo dưỡng và dịch vụ sửa chữa tăng gần 9%. Tương tự, dữ liệu từ trang Batdongsan cho thấy trong tháng 7, mức độ quan tâm nhà trọ cho thuê ở Hà Nội tăng 11%, giá thuê tăng 10-15% so với tháng 3.
Trong khi đà tăng trưởng thu nhập của người dân không đuổi kịp tốc độ tăng giá nhà. Khảo sát mức sống dân cư 2024 của Cục Thống kê cho thấy, thu nhập bình quân ở khu vực thành thị đến quý II đạt 9,9 triệu đồng một người, tăng 8,4% theo năm.
Theo chuyên gia tài chính Lâm Tuấn (Hà Nội), giá thuê nhà tăng là tổng hợp của nhiều yếu tố: chi phí vận hành cao, nhu cầu tăng đột biến mùa nhập học gây mất cân bằng cung - cầu và cả việc một số chủ nhà "tranh thủ" tăng giá. "Thực tế này tạo ra áp lực nặng nề. Nỗi lo lớn nhất là chi phí thuê nhà chiếm tỷ trọng quá cao trong ngân sách gia đình", ông Tuấn phân tích.
Theo chuyên gia, chi phí trung bình hàng tháng cho một sinh viên ngoại tỉnh học ở Hà Nội có thể lên đến 10 triệu đồng, bằng hoặc hơn cả thu nhập của cha mẹ ở quê. Áp lực không chỉ là tiền bạc mà còn là tâm lý, khiến nhiều sinh viên cảm thấy có lỗi với gia đình.
Để quản lý tài chính tốt hơn, chuyên gia Tuấn khuyên các gia đình nên ngồi lại tính toán chi phí trước khi nhập học. Phụ huynh cần bình tĩnh vì một, hai tháng đầu chi phí thường cao hơn, sau khi con tìm được bạn ở ghép hoặc quen khu vực, chi phí sẽ giảm.
"Hãy coi đây là khoản đầu tư cho tri thức và sự trưởng thành của con. Song song đó, sinh viên cần học cách tự lập, chi tiêu hợp lý để hiểu giá trị đồng tiền", ông Tuấn nói.
Cú sốc giá nhà thuê khiến anh Nguyễn Văn, 49 tuổi, ở Hà Tĩnh, cân nhắc cho con chuyển trường. Sau nhiều ngày vật lộn tìm phòng trong tầm giá 2-2,5 triệu đồng mà chỉ thấy những khu trọ cũ nát, ẩm mốc, anh đành gửi con vào ký túc xá. Căn phòng giá 750.000 đồng một tháng là nơi ở chung của 8 sinh viên, dùng chung nhà vệ sinh nhỏ và không được nấu ăn.
"Chi phí ở Thủ đô quá đắt đỏ. Để con sống chật vật, kham khổ thì không đành lòng mà thuê nhà đắt tiền thì gia đình không trụ nổi", anh Văn nói.
