Trước đó, vào cuối tháng 12/2021, hai công ty gồm Công ty CP Dream Republic và Công ty CP Sheen Mega đã trúng đấu giá 2 lô đất tại Khu đô thị Thủ Thiêm (TP. Thủ Đức). Cụ thể, Công ty CP Dream Republic trúng đấu giá lô đất số 3 - 5 (diện tích 6.446 m2) và phải đóng 3.820 tỷ đồng tiền sử dụng đất và 500 triệu đồng tiền lệ phí trước bạ. Công ty CP Sheen Mega trúng đấu giá lô đất số 3 - 8 (diện tích 8.568,1 m2), đóng 4.000 tỷ đồng tiền sử dụng đất, được miễn nộp lệ phí trước bạ theo hướng dẫn về lệ phí trước bạ đối với diện tích đất ở.
Đầu tháng 1/2022, cơ quan thuế ban hành thông báo đến 2 doanh nghiệp. Theo hợp đồng trúng đấu giá, cả 2 doanh nghiệp có thời gian 180 ngày (tức là đến ngày 6 tháng 7) là hạn cuối cùng 2 doanh nghiệp trúng đấu giá đất Khu đô thị Thủ Thiêm sẽ phải hoàn tất thủ tục đóng thuế vào ngân sách nhà nước. Tuy nhiên, UBND TP.HCM đã ra quyết định hủy kết quả trúng đấu giá 2 lô đất tại Khu đô thị Thủ Thiêm.
Nguyên nhân là do, đến hạn cả 2 doanh nghiệp đã không thực hiện đóng số tiền trên vào ngân sách. Do đó, 2 doanh nghiệp trên đã mất hơn 300 tỷ đồng tiền cọc trước đó. Cụ thể, Công ty CP Dream Republic đặt cọc 115,6 tỷ đồng và Công ty CP Sheen Mega đặt cọc 203,6 tỷ đồng.
Hiện tượng bỏ thầu giá rất cao một số lô đất, rồi bỏ cọc đang diễn ra phổ biến. Để hạn chế tình trạng này, Bộ Xây dựng đã kiến nghị Thủ tướng Chính phủ giao các Bộ Tài nguyên và Môi trường, Tư pháp, Tài chính tăng cường thanh tra, kiểm tra việc thực hiện các quy định pháp luật về đấu giá đất, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm pháp luật về đấu giá, trục lợi trong đấu giá đất.
Đồng thời, Bộ Xây dựng cũng kiến nghị, bổ sung quy định về số tiền đặt trước khi tham gia đấu giá và số tiền đảm bảo thực hiện hợp đồng khi trúng đấu giá, đồng thời quy định rõ thời hạn người, tổ chức trúng đấu giá phải nộp đủ số tiền trúng đấu giá để hạn chế tình trạng lợi dụng đấu giá đất để đầu cơ, “thổi giá” đất.
Ngoài ra, để hạn chế tình trạng các doanh nghiệp “trả giá cao rồi bỏ cọc”, ông Nguyễn Duy Thành – Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Công ty CP Quản lý nhà toàn cầu (Gobal Home) cũng khuyến nghị: Trong phiếu đăng ký đầu thầu cần có thêm nội dung cung cấp thông tin 3-5 năm đã trúng giá đất chưa. Nếu trúng nhưng không thực hiện nghĩa vụ tài chính, đồng nghĩa các doanh nghiệp này không được tham gia đấu giá sau. Đây là giải pháp rất hiệu quả mang tính quy định của tổ chức đấu giá. Hoặc khi tham gia đấu giá, thay vì đóng cọc 5%, sẽ chuyển thành 20% giá trị khởi điểm. Trong thời gian không quá 15 ngày, sẽ nộp thêm 30% sau thời gian 60 ngày sẽ đóng đủ.
Bà Dương Thùy Dung - Giám đốc điều hành CBRE chia sẻ “Việc đấu thầu không thành công có tác động ngắn hạn đến tâm lý người mua và các nhà đầu tư. Ngoài ra, còn ảnh hưởng hiệu suất kêu gọi đầu tư của chính quyền. Một mặt đây là việc đáng tiếc, nhưng nó xảy ra như thế cũng là hồi chuông cảnh báo cho các cấp chính quyền có biện pháp để không xảy ra trường hợp tương tự xảy ra nữa”.
