Lợi dụng chính sách hỗ trợ 100% mức đóng bảo hiểm y tế (BHYT) cho người dân, một số đối tượng đang giả danh cán bộ bảo hiểm xã hội, công an để gọi điện, nhắn tin hướng dẫn làm thủ tục.
Khi người dân tin tưởng, kẻ gian tìm cách dụ cài ứng dụng chứa mã độc, từ đó chiếm quyền điều khiển điện thoại và đánh cắp tiền trong tài khoản ngân hàng.
Mạo danh cán bộ để tạo áp lực
Theo Công an TP Cần Thơ, thời gian qua nhiều xã, phường trên địa bàn thành phố được cấp có thẩm quyền công nhận là xã An toàn khu cách mạng. Chính sách này kéo theo một số quyền lợi an sinh xã hội, trong đó có việc hỗ trợ 100% mức đóng BHYT cho người dân thường trú tại các địa bàn thuộc diện này.
Tin nhắn giả mạo thông báo về thủ tục BHYT. (Ảnh: Trang thông tin điện tử Công an thành phố Cần Thơ)
Cơ quan chức năng cũng đang rà soát, thực hiện việc hoàn trả số tiền BHYT mà người dân đã đóng trong năm 2026 theo quy định. Đây là thông tin được nhiều người quan tâm, đồng thời trở thành cái cớ để các đối tượng lừa đảo dựng kịch bản tiếp cận nạn nhân.
Theo phương thức được lực lượng An ninh mạng ghi nhận, kẻ gian thường gọi trực tiếp cho người dân, tự xưng là cán bộ cơ quan BHXH hoặc công an phụ trách địa bàn. Đối tượng thông báo người nghe đã có tên trong danh sách được cấp thẻ BHYT theo diện An toàn khu hoặc thuộc diện được hoàn trả tiền BHYT năm 2026.
Sau khi tạo tâm lý yên tâm, các đối tượng đưa ra nhiều lý do để yêu cầu nạn nhân thực hiện thủ tục ngay. Chẳng hạn, chúng nói hồ sơ định danh điện tử bị lỗi, mã đối tượng An toàn khu chưa được kích hoạt trên hệ thống VssID hoặc thông tin tài khoản ngân hàng dùng để nhận tiền hoàn trả chưa khớp.
Để tăng sức ép, kẻ gian thường viện lý do thủ tục phải hoàn tất trong ngày, nếu không quyền lợi có thể bị hủy. Sau đó, chúng đề nghị kết bạn qua Zalo và đóng vai cán bộ hỗ trợ, hướng dẫn người dân thực hiện thủ tục trực tuyến mà không cần trực tiếp đến cơ quan chức năng.
Từ đường link giả đến mã độc chiếm tài khoản
Khi nạn nhân đồng ý làm theo, đối tượng gửi đường link dẫn tới các website có giao diện được thiết kế giống Cổng Dịch vụ công hoặc trang của cơ quan BHXH. Một số trường hợp được yêu cầu tải về tệp cài đặt có đuôi .apk.
Mục tiêu của kẻ gian là thuyết phục người dùng cài đặt phần mềm và cấp quyền trợ năng trên điện thoại, đặc biệt với các thiết bị chạy Android.
Khi quyền trợ năng được kích hoạt, mã độc có thể hoạt động ngầm và thực hiện nhiều thao tác trên thiết bị mà nạn nhân khó nhận biết. Theo cảnh báo của Công an TP Cần Thơ, phần mềm độc hại có khả năng theo dõi thao tác trên màn hình, thu thập thông tin đăng nhập ngân hàng số, đọc tin nhắn và can thiệp vào các tin nhắn chứa mã OTP.
Nguy hiểm hơn, trong một số trường hợp, kẻ gian có thể điều khiển thiết bị để thực hiện giao dịch ngân hàng. Khi đó, dù điện thoại vẫn nằm trong tay chủ tài khoản, tiền trong tài khoản có thể bị chuyển sang các tài khoản do đối tượng kiểm soát.
Thủ đoạn này đặc biệt nguy hiểm bởi quá trình lừa đảo được xây dựng thành nhiều bước. Từ một cuộc gọi mang danh cán bộ nhà nước, kẻ gian chuyển sang trò chuyện qua Zalo, gửi đường link hoặc ứng dụng rồi tiếp tục hướng dẫn nạn nhân cấp quyền trên điện thoại. Mỗi bước đều nhằm tạo cảm giác đây là một thủ tục hành chính bình thường.
Không làm thủ tục BHYT qua Zalo, link lạ
Công an TP Cần Thơ cho biết quy trình rà soát đối tượng thụ hưởng, lập danh sách cấp đổi thẻ BHYT diện An toàn khu cũng như lập hồ sơ thoái thu, hoàn trả tiền BHYT năm 2026 được UBND xã, phường phối hợp với cơ quan BHXH địa phương thực hiện trực tiếp.
Thông tin liên quan được triển khai thông qua chính quyền cơ sở, Ban Nhân dân ấp, trưởng khu vực và tổ dân phố. Người dân có nhu cầu thực hiện thủ tục cần liên hệ trực tiếp với địa phương nơi cư trú để được hướng dẫn.
Cơ quan công an và BHXH không cử cán bộ gọi điện hoặc nhắn tin qua Zalo, Facebook để yêu cầu người dân truy cập đường link lạ, cài đặt ứng dụng không rõ nguồn gốc hay chuyển tiền để làm thủ tục. Việc xác minh danh tính để hoàn trả tiền cũng không được thực hiện thông qua mạng xã hội.
Người dân được khuyến cáo không bấm vào các đường link lạ được gửi qua SMS, Zalo hoặc mạng xã hội; không quét mã QR không rõ nguồn gốc và không cài đặt tệp .apk từ các nguồn bên ngoài kho ứng dụng chính thức.
Đặc biệt, người dân không cung cấp mật khẩu ngân hàng điện tử, mã OTP hoặc thông tin sinh trắc học cho người khác, kể cả người tự xưng là cán bộ cơ quan nhà nước.
Khi nhận được cuộc gọi hoặc tin nhắn có dấu hiệu bất thường liên quan đến việc cấp thẻ BHYT, hoàn trả tiền BHYT, người dân nên dừng trao đổi, không thực hiện theo hướng dẫn từ đối tượng và liên hệ Công an xã, phường gần nhất để được hỗ trợ.
Trong trường hợp cần làm thủ tục, người dân có thể trực tiếp đến Bộ phận Tiếp nhận và trả kết quả (Bộ phận Một cửa) thuộc UBND cấp xã hoặc trụ sở cơ quan BHXH để được hướng dẫn theo đúng quy định.
