Nguồn lực để phát triển ngành game Việt
Hiện nay, Việt Nam nằm trong nhóm Top 5 thị trường game tại Đông Nam Á. Điều này cho thấy tốc độ tăng trưởng rất nhanh và tiềm năng nội địa lớn, dù về tổng doanh thu chúng ta vẫn đứng sau các thị trường lớn hơn trong khu vực như Indonesia, Thái Lan hay Philippines.
Nếu so với thế giới, Việt Nam vẫn còn khá nhỏ so với những cường quốc game như Trung Quốc, Mỹ, Nhật Bản hay Hàn Quốc. Tuy nhiên, Việt Nam đang được đánh giá là một thị trường nổi bật nhờ nguồn nhân lực CNTT dồi dào và lực lượng người chơi trẻ, am hiểu công nghệ.
Để vươn ra toàn cầu, doanh nghiệp game Việt cần hội đủ bốn nhóm nguồn lực cốt lõi.
Nhân lực cao cấp: Game designer, system designer, kỹ sư backend, live-ops, data analyst với tư duy toàn cầu, đủ năng lực sản xuất sản phẩm chất lượng quốc tế.
Vốn dài hạn: đầu tư cho IP lớn, R&D bài bản, chiến lược phát triển 5–10 năm, không chỉ mua game về vận hành.
Hạ tầng kỹ thuật mạnh: cloud, thanh toán, phân phối toàn cầu, cùng các thuật toán tiên tiến để tối ưu UX/UI, live-ops và trải nghiệm người chơi.
Chiến lược sản phẩm & marketing bài bản: từ phát triển IP dài hạn, soft-launch từng thị trường, đến marketing quốc tế, nhằm nâng tầm các hiện tượng thành sản phẩm toàn cầu bền vững (Flappy Bird, Brother Hai’s Pho Restaurant là ví dụ nhưng chưa có chiến lược lâu dài để trở thành siêu phẩm).
Đội tuyển Audition tham gia SEA Games 33.
Hướng phát triển game mobile Việt trong kỷ nguyên công nghệ số
Trong bối cảnh hiện nay, hướng phát triển của game mobile Việt Nam được xem là bước đi quan trọng, cần chuyển từ số lượng sang chất lượng, tăng chiều sâu nội dung và mở rộng đa nền tảng, ưu tiên tập trung vào việc phát triển các nội dung liên quan văn hoá Việt.
- Đầu tư vào nội dung gốc - bản sắc Việt, ví dụ như các studio nên tập trung khai thác game có chiều sâu, khai thác văn hóa – lịch sử – di sản Việt bằng cách hợp tác với chuyên gia văn hóa/lịch sử để đảm bảo tính xác thực và chất lượng nghệ thuật.
- Phát triển game đa nền tảng (Cross-platform), không chỉ dừng ở mobile, mà mở rộng sang PC và Console để tăng quy mô người chơi và giá trị sản phẩm bằng cách chọn Unity/Unreal ngay từ đầu để hỗ trợ xuất bản đa nền tảng.
- Tăng cường Live-Ops và Data Analytics - Thành công của game trên thị trường quốc tế phụ thuộc lớn vào vận hành liên tục và hiểu rõ hành vi người chơi. Do đó, cần xây dựng đội ngũ phân tích dữ liệu, tối ưu sự kiện và tính năng dựa trên hành vi người chơi toàn cầu.
Thách thức về vấn đề bản quyền phần mềm
Về bản quyền phần mềm, đặc biệt là trong lĩnh vực game, theo ông Nguyễn Hùng Cương - Phó Giám đốc công ty VTC Intecom - hiện ngành đang đối mặt với ba thách thức lớn.
Thứ nhất, tình trạng vi phạm bản quyền và sao chép trái phép vẫn phổ biến. Nhiều sản phẩm game bị crack, leak asset, hoặc sao chép gameplay, art, code chỉ sau vài tuần ra mắt. Điều này làm giảm động lực đầu tư, đặc biệt với những studio nhỏ.
Thứ hai, khung pháp lý và cơ chế bảo vệ chưa theo kịp tốc độ phát triển của ngành. Các quy định hiện tại chưa đủ cụ thể cho môi trường số, dẫn đến khó xử lý các trường hợp xâm phạm trên nền tảng quốc tế.
Thứ ba, chi phí và quy trình đăng ký bản quyền quốc tế còn phức tạp. Doanh nghiệp thiếu thông tin và nguồn lực để đăng ký IP tại nhiều thị trường khác nhau như Mỹ, EU hay Nhật – nơi có luật bảo hộ rất chặt.
Ông Cương nêu ý kiến đề xuất, để tránh tình trạng vi phạm bản quyền tràn lan, cần xây dựng cổng đăng ký sở hữu trí tuệ chuyên biệt cho game do Bộ VHTTDL quản lý, giúp doanh nghiệp đăng ký quyền tác giả nhanh và có khả năng quốc tế hóa.
Đẩy mạnh hợp tác quốc tế về bảo hộ SHTT, thông qua các thỏa thuận song phương hoặc đa phương với các thị trường trọng điểm.
Tăng cường hỗ trợ pháp lý cho các studio nhỏ và vừa, cung cấp tư vấn về SHTT quốc tế để họ chủ động bảo vệ tài sản số.
Ông Nguyễn Hùng Cương - Phó Giám đốc công ty VTC Intecom.
Vai trò của doanh nghiệp trong việc sản xuất các trò chơi giải trí mang tính lành mạnh
Doanh nghiệp game có trách nhiệm tạo ra sản phẩm giải trí an toàn, có giá trị tích cực và góp phần định hướng hành vi người chơi, đặc biệt là giới trẻ.
Xây dựng hệ sinh thái lành mạnh và định hướng giới trẻ như việc cảnh báo độ tuổi, kiểm soát thời gian chơi, minh bạch cơ chế nạp – lợi ích. Đồng thời cần bảo vệ trẻ em trước nội dung không phù hợp và phòng tránh nghiện game. Song song đó, sẽ xây dựng cộng đồng văn minh, xử lý toxic, gian lận và hành vi gây hại.
Hợp tác với trường học, tổ chức văn hóa để tạo game giáo dục, game lịch sử, kết hợp với việc tổ chức eSports và sự kiện cộng đồng lành mạnh, lan tỏa giá trị Việt và đầu tư vào nhân lực trẻ thông qua học bổng, đào tạo, cuộc thi sáng tạo game.
