Trong bối cảnh thị trường đầy biến động và sự cạnh tranh khốc liệt, đặc biệt sau đại dịch Covid-19, làng nghề tiện gỗ mỹ nghệ Bắc Nhạn Tháp (nay là tổ dân phố Bắc Nhạn Tháp, phường An Nhơn, tỉnh Gia Lai) đang đứng trước nguy cơ mai một.
Để giữ gìn nghề truyền thống trăm năm, người dân nơi đây đã không ngừng tìm tòi, học hỏi và mạnh dạn chuyển mình, tiếp cận công nghệ số, đặc biệt là hình thức livestream (phát trực tiếp) bán hàng.
Anh Bùi Quang Thắng là một trong những người đầu tiên ở làng nghề tiện gỗ mỹ nghệ Nhơn Hậu học cách bán hàng qua mạng (Ảnh: Doãn Công).
Làng nghề tiện gỗ Nhơn Hậu từng nổi tiếng với những sản phẩm tinh xảo, giá cả phải chăng, được tiêu thụ mạnh trong nước và xuất khẩu tiểu ngạch sang Trung Quốc, Đài Loan (Trung Quốc).
Tuy nhiên, những năm gần đây, thị trường thu hẹp, đơn hàng sụt giảm khiến nhiều hộ phải bỏ nghề, thậm chí có cơ sở phải trả giấy phép kinh doanh.
Anh Bùi Quang Thắng, chủ hộ kinh doanh Đồ gỗ Phạm Gia, được xem là người tiên phong trong việc chuyển đổi sang hình thức livestream bán hàng trên mạng xã hội từ năm 2019.
Theo anh Thắng, thời hoàng kim, cả làng có hơn 100 hộ sống bằng nghề tiện gỗ. Nhưng sau dịch SARS năm 2003 và đặc biệt là Covid-19, đơn hàng ngày càng ít đi.
"Trước đây đồ gỗ làng nghề chủ yếu được xuất sang Trung Quốc, nhưng khi thị trường này ngừng nhập khẩu từ năm 2019, sản phẩm ế ẩm, người dân buộc phải tìm hướng đi mới", anh Thắng cho biết.
Nhận thấy tiềm năng của livestream, anh Thắng đã tự học hỏi và truyền lại kinh nghiệm cho các cơ sở khác trong làng.
"Giờ livestream bán hàng là xu thế rồi, không thể ngồi chờ khách đến mua như xưa. Các cửa hàng sỉ cũng không nhập nhiều như trước đây, bà con phải tự bán qua mạng mới hy vọng sống được", anh Thắng nhấn mạnh.
Để "lên sóng" hiệu quả, các cơ sở phải đầu tư chi phí tham gia các kênh bán hàng trực tuyến như Facebook, TikTok, YouTube. Anh Thắng tiết lộ, mỗi tháng anh chi khoảng 10 triệu đồng cho phí dịch vụ để sản phẩm tiêu thụ đều hơn.
Vợ anh Thắng, lâu lâu cũng "lên sóng" phụ chồng livestream bán hàng và chốt đơn liên tục (Ảnh: Doãn Công).
Ông Ngô Xuân Thảo (52 tuổi), một chủ cơ sở gỗ mỹ nghệ khác tại Bắc Nhạn Tháp, thừa nhận trước đây gia đình ông không biết về livestream. Tuy nhiên, trước những khó khăn bủa vây, ông đã được anh Thắng chia sẻ kinh nghiệm bán hàng qua mạng.
Cơ sở của ông Thảo từng có doanh thu hàng tỷ đồng mỗi năm nhờ đơn hàng nước ngoài, nhưng từ năm 2019, xuất khẩu gần như không còn, chỉ còn tiêu thụ nội địa. Cơ sở của ông Thảo hiện giải quyết việc làm cho khoảng 15 lao động với thu nhập ổn định, nhưng vẫn phải vật lộn tìm đầu ra cho sản phẩm.
Người dân làng nghề kiến nghị nhà nước cần hỗ trợ tiếp cận công nghệ thông tin, đào tạo kỹ năng livestream và xúc tiến thương mại, bởi phần lớn người dân vẫn còn hạn chế về sử dụng nền tảng số.
Ông Lâm Thành Sỹ, công chức Phòng Kinh tế - Hạ tầng và Đô thị phường An Nhơn, cho biết phường có kế hoạch hợp đồng với đơn vị chuyên nghiệp để tập huấn cho bà con bán hàng trên mạng.
Nhiều người livestream cùng lúc qua nhiều kênh để tiếp cận nhiều khách hàng (Ảnh: Doãn Công).
Tuy nhiên, việc triển khai đang tạm dừng để xem xét kỹ khâu kiểm soát nguồn gốc gỗ, nhằm tránh các tiêu cực liên quan đến livestream bán hàng giả.
UBND phường An Nhơn đang nỗ lực phục hồi làng nghề bằng cách kết hợp hoạt động sản xuất truyền thống với phát triển du lịch trải nghiệm.
Mô hình du lịch làng nghề tiện gỗ mỹ nghệ Bắc Nhạn Tháp được kỳ vọng sẽ trở thành sản phẩm mới của An Nhơn trong thời gian tới, vừa bảo tồn giá trị văn hóa, vừa tạo thêm thu nhập cho người dân.
