5 phút "vàng" kiểm tra đề
Một trong những nỗi lo lắng lớn nhất của học sinh và phụ huynh trước ngày thi là các sự cố liên quan đến giấy tờ tùy thân như chưa kịp cấp thẻ căn cước công dân bản cứng, bị mất hoặc vô tình bỏ quên ở nhà.
Giải tỏa áp lực này, GS.TS Huỳnh Văn Chương, Cục trưởng Quản lí chất lượng (Bộ GD&ĐT) khẳng định quy chế thi tốt nghiệp THPT đã dự liệu sẵn các phương án xử lí linh hoạt nhằm bảo đảm quyền lợi tối đa cho người học.
Thí sinh dự thi tốt nghiệp THPT năm 2025. Ảnh: Như Ý
Theo quy chế, tại buổi làm thủ tục dự thi, thí sinh bắt buộc phải xuất trình căn cước công dân (CCCD) và giấy báo dự thi. Trong trường hợp không may bị mất CCCD và chưa kịp nhận bản mới, thí sinh hoàn toàn được phép sử dụng các giấy tờ tùy thân hợp pháp khác để thay thế, bao gồm hộ chiếu.
"Nếu không có hộ chiếu thay thế, thí sinh phải báo ngay cho trưởng điểm thi trong ngày làm thủ tục để được xem xét xử lí, thông thường sẽ được yêu cầu kí giấy cam kết. Đối với tình huống gấp rút vào ngày thi chính thức, thí sinh quên toàn bộ giấy tờ và không kịp mang đến, các em sẽ được kí giấy cam kết để vào thi bình thường, tuy nhiên bắt buộc phải xuất trình đầy đủ giấy tờ vào các buổi thi tiếp theo", GS Huỳnh Văn Chương lưu ý.
Bên cạnh vấn đề thủ tục hành chính, các giáo viên coi thi giàu kinh nghiệm cũng đặc biệt lưu ý thí sinh về mốc thời gian và kỉ luật phòng thi. Thí sinh cần chủ động đi đúng lịch, đúng giờ, có mặt sớm tại điểm thi. Cần lưu ý rằng, nếu đến chậm quá 15 phút sau khi có hiệu lệnh tính giờ làm bài, thí sinh sẽ hoàn toàn mất quyền dự thi buổi đó và dừng thi các buổi còn lại.
Khi đã vào phòng thi, việc điền thông tin và kiểm tra đề bài là hai bước quan trọng nhưng thí sinh hay bỏ qua. Thí sinh phải ghi thật chính xác, rõ ràng số báo danh và số thứ tự tờ giấy thi, tuyệt đối không viết nguệch ngoạc dẫn đến việc giám thị không thể phân biệt được các chữ số (ví dụ giữa số 2 và số 3), bởi trong một phòng thi có thể có nhiều thí sinh trùng cả họ, tên, tên đệm nhưng số báo danh thì luôn duy nhất.
Đặc biệt, quy chế dành 5 phút đầu tiên sau khi phát đề để thí sinh kiểm tra toàn bộ tình trạng đề thi. Thay vì chủ quan ngồi chơi, các em cần tận dụng khoảng thời gian này để rà soát kĩ số trang, chất lượng in ấn, xem đề có bị rách, hỏng, nhòe, mờ hoặc bất nhất về mã đề hay không để báo ngay cho giám thị để có hướng xử lí kịp thời.
Theo quy định của Bộ GD&ĐT, thí sinh chỉ được phép mang vào phòng thi các vật dụng gồm bút viết (chỉ được viết bằng một màu mực xanh hoặc đen, tuyệt đối không dùng bút xóa), thước kẻ, bút chì, tẩy chì, êke, thước vẽ đồ thị, dụng cụ vẽ hình và máy tính cầm tay không có chức năng soạn thảo văn bản, không có thẻ nhớ.
Thực tế từ các mùa thi trước, các hội đồng thi vẫn ghi nhận nhiều trường hợp vi phạm đáng tiếc. Nhiều thí sinh vô tình hoặc cố ý mang theo đồng hồ thông minh, hoặc đem nhiều máy tính cầm tay nhưng lại dán, viết vẽ nhiều kí tự lạ lên máy. Các vật dụng cấm mang vào phòng thi bao gồm: giấy than, bút xóa, đồ uống có cồn, vũ khí, chất gây nổ, gây cháy, tài liệu và tất cả các thiết bị truyền tin hoặc chứa thông tin có thể lợi dụng để gian lận.
Suốt thời gian làm bài, thí sinh phải giữ trật tự tuyệt đối; không trao đổi, bàn bạc hay chép bài của người khác; không gian lận. Khi có hiệu lệnh hết giờ, phải dừng bút ngay lập tức. Đối với bài thi tự luận, dù không làm được bài vẫn phải nộp tờ giấy thi, ghi rõ số tờ đã nộp và kí xác nhận; đối với bài thi trắc nghiệm phải nộp lại phiếu trả lời trắc nghiệm.
Thi cử công bằng
Trong bối cảnh áp lực khoa học công nghệ ngày càng lớn, Cục An ninh chính trị nội bộ (A03) Bộ Công an cảnh báo hành vi sử dụng thiết bị công nghệ cao để gian lận thi cử đang ngày càng tinh vi với các loại thiết bị ngụy trang như tai nghe siêu nhỏ, camera siêu mỏng, đồng hồ thông minh hay kính AI giải đề.
Trước tình hình đó, Bộ Công an đã chỉ đạo lực lượng công an các địa phương phối hợp chặt chẽ với ngành giáo dục, tăng cường rà soát không gian mạng để quét các hành vi buôn bán thiết bị gian lận; đồng thời triển khai các trang thiết bị kĩ thuật hiện đại tại điểm thi để chủ động phát hiện vi phạm.
Đại diện Cục A03 nhấn mạnh, việc siết chặt các biện pháp công nghệ là giải pháp bảo vệ quyền lợi chính đáng cho những học sinh học thật, thi thật. Thực tế buồn từ các năm trước cho thấy, đã có tới 6 vụ việc với 9 thí sinh bị khởi tố hình sự về tội làm lộ bí mật nhà nước liên quan đến đề thi THPT. Đề thi khi chưa công bố thuộc danh mục bí mật Nhà nước độ tối mật.
Do đó, việc nâng cao nhận thức pháp luật, kiểm soát chặt chẽ thiết bị thu phát sóng chính là giải pháp phòng ngừa từ sớm, từ xa, giúp học sinh không vướng vào những sai lầm đáng tiếc hủy hoại cả tương lai. Hiện nay, nhiều địa phương đã nhân rộng các mô hình tuyên truyền trực quan bằng logo, pano, áp phích tại các điểm thi nhằm nhắc nhở thí sinh và cán bộ thực hiện nghiêm quy chế.
Bên cạnh việc siết chặt kỉ cương, các địa phương trên cả nước đã triển khai những chiến dịch đồng hành, tiếp sức toàn diện cho học sinh lớp 12. Ông Nguyễn Tiến Dũng, Giám đốc Sở GD&ĐT Ninh Bình chia sẻ, địa phương tập trung rà soát, phân loại học sinh theo 4 mức độ để có lộ trình ôn tập riêng biệt, phù hợp với từng năng lực của học sinh.
Kì thi tốt nghiệp THPT năm 2026 chứng kiến quy mô tổ chức lớn nhất từ trước tới nay với trên 1,2 triệu thí sinh đăng kí dự thi tại 2.487 điểm thi và gần 50.000 phòng thi trên toàn quốc.
