Nếu thanh khoản cao đi kèm với trạng thái giảm sâu kéo dài, rủi ro đối với danh mục tự doanh với các công ty chứng khoán - Ảnh: HỮU HẠNH
Thanh khoản bùng nổ không đơn thuần phản ánh hoạt động bắt đáy, chốt lời và cơ cấu danh mục diễn ra quyết liệt, mà còn mở thêm dư địa doanh thu cho các công ty chứng khoán, đặc biệt ở hai mảng cốt lõi là môi giới và cho vay ký quỹ.
Xu hướng cũng cho thấy áp lực chốt lời, cắt lỗ và xử lý margin đang diễn ra quyết liệt hơn.
Thanh khoản cao có đỡ được giá cổ phiếu chứng khoán?
Với nhóm công ty chứng khoán, thanh khoản tăng mạnh thường đem lại lợi ích rõ nhất cho hai mảng kinh doanh chủ lực là môi giới và cho vay ký quỹ.
Khi khối lượng giao dịch gia tăng, doanh thu từ phí môi giới cải thiện tương ứng. Đồng thời, nhu cầu sử dụng đòn bẩy tài chính của nhà đầu tư cũng có xu hướng tăng theo, tạo thêm động lực cho mảng cho vay margin.
Tính đến cuối năm 2025, ba công ty dẫn đầu thị phần môi giới trên thị trường là VPS, SSI và TCBS. Nhờ lợi thế về quy mô vốn, nền tảng công nghệ và hệ sinh thái khách hàng, nhóm này chiếm tỉ trọng lớn trong doanh thu môi giới toàn ngành.
Tổng doanh thu môi giới của ba doanh nghiệp đạt gần 7.100 tỉ đồng, tương đương khoảng 37,4% tổng doanh thu môi giới của các công ty chứng khoán.
Vấn đề được thị trường quan tâm lúc này là liệu đà tăng gần đây của thanh khoản có thể chuyển hóa thành động lực mới cho nhóm cổ phiếu chứng khoán, đặc biệt với nhóm dẫn đầu hay không?
Về lý thuyết, thanh khoản cao sẽ hỗ trợ trực tiếp cho triển vọng doanh thu môi giới và cho vay ký quỹ, qua đó cải thiện kỳ vọng lợi nhuận của các doanh nghiệp đầu ngành.
Tuy nhiên, triển vọng này không hoàn toàn một chiều. Kết quả kinh doanh của các công ty chứng khoán có độ nhạy rất cao với diễn biến thị trường.
Nếu thanh khoản cao đi kèm với trạng thái giảm sâu kéo dài, rủi ro đối với danh mục tự doanh, chất lượng tài sản đảm bảo cho các khoản vay margin và áp lực call margin có thể gia tăng. Khi đó, phần lợi ích từ môi giới và cho vay chưa chắc đủ bù đắp toàn bộ tác động tiêu cực từ biến động giá cổ phiếu.
Thanh khoản cao là cơ hội, nhưng cũng là phép thử
Bên cạnh tác động tích cực nếu thanh khoản cao được duy trì "dài hơi" hơn, nhiều đánh giá gần đây từ giới phân tích cho thấy nhóm cổ phiếu nhạy cảm với lãi suất, trong đó có chứng khoán, vẫn đối mặt với không ít rủi ro.
Theo Vietcap, cuộc xung đột vẫn đang có dấu hiệu leo thang giữa Mỹ và Israel với Iran có thể tiềm ẩn sự nhiễu động cho thị trường chứng khoán toàn cầu. Đối với thị trường Việt Nam, tác động của cuộc khủng hoảng này sẽ tạo ra sự phân hóa sâu sắc.
Trong bối cảnh đó, ngoài một số nhóm có thể hưởng lợi từ giá hàng hóa tăng và gián đoạn chuỗi cung ứng như dầu khí, phân bón, cảng biển, vận tải biển, kim loại quý và trang sức, phần lớn các nhóm cổ phiếu còn lại vẫn đối mặt với áp lực điều chỉnh.
Đặc biệt, các ngành cần nhiều vốn như ngân hàng, chứng khoán và bất động sản nhà ở đối mặt với rủi ro lãi suất có thể cao hơn nếu lạm phát bị thúc đẩy.
Theo Chứng khoán MB (MBS), xu hướng tăng lãi suất huy động vẫn chiếm ưu thế. Có 3 ngân hàng tiếp tục điều chỉnh tăng lãi suất tiền gửi tại các kỳ hạn trên 6 tháng trong tháng 2, với mức tăng dao động từ 0,1 đến 0,9 điểm phần trăm.
Ở chiều ngược lại, Techcombank (TCB) là ngân hàng duy nhất điều chỉnh giảm lãi suất huy động, với mức giảm 0,2 điểm phần trăm ở tất cả các kỳ hạn.
Tại thời điểm cuối tháng 2, mức lãi suất huy động cao nhất đối với các kỳ hạn dưới 12 tháng là 6,5%/năm. Với kỳ hạn 12 tháng, MBV là ngân hàng niêm yết lãi suất cao nhất, ở mức 7,2%/năm.
Nhìn chung, thanh khoản cao có thể tạo lực đỡ ngắn hạn cho triển vọng kinh doanh của các công ty chứng khoán. Tuy nhiên, yếu tố này chỉ thực sự chuyển hóa thành động lực bền vững cho giá cổ phiếu khi đi cùng với sự ổn định hơn của thị trường chung, diễn biến lãi suất thuận lợi hơn và triển vọng lợi nhuận của doanh nghiệp niêm yết được cải thiện rõ rệt.
