Câu chuyện được bác sĩ chuyên khoa thận Hồng Vĩnh Tường (Đài Loan, Trung Quốc) chia sẻ trong chương trình “Sức khỏe và Cuộc sống” đã khiến nhiều người giật mình. Bệnh nhân là một tài xế giao hàng, do công việc bận rộn nên thường xuyên rơi vào trạng thái mệt mỏi kéo dài, kèm theo hiện tượng phù chân. Khi đi khám, kết quả cho thấy mức lọc cầu thận (GFR, chỉ số đánh giá chức năng lọc của thận) chỉ còn khoảng 60 ml/phút, mức tương đương người cao tuổi.
Theo bác sĩ, điều bất ngờ là người này không hề mắc tiểu đường hay bệnh lý nền rõ rệt. Thủ phạm chính lại nằm ở chế độ ăn uống thiếu lành mạnh trong thời gian dài. Để tiết kiệm tiền và tiện lợi, anh thường xuyên ăn “combo tiết kiệm” vào bữa tối, gồm một bát mì ăn liền, một cây xúc xích và một lon nước ngọt, lặp lại tới 4-5 ngày mỗi tuần.
Thoạt nhìn, đây chỉ là bữa ăn đơn giản, thậm chí quen thuộc với nhiều người. Nhưng thực chất, đó là sự kết hợp điển hình của nhóm thực phẩm siêu chế biến, loại thực phẩm trải qua nhiều công đoạn công nghiệp, chứa hàm lượng cao phụ gia, muối, đường và chất bảo quản.
Bác sĩ Hồng Vĩnh Tường giải thích, các thực phẩm này thường chứa nhiều phosphate (phosphat - hợp chất phốt pho dùng để bảo quản và tạo vị), có thể thúc đẩy quá trình vôi hóa mạch máu, từ đó làm tổn thương cầu thận. Bên cạnh đó, lượng natri cao cùng các chất tạo màu, tạo mùi và chất bảo quản cũng tạo áp lực lớn lên hệ bài tiết, buộc thận phải làm việc quá tải trong thời gian dài.
Không chỉ vậy, nước ngọt có gas còn làm gia tăng nguy cơ rối loạn chuyển hóa, trong khi thực phẩm chế biến sẵn lại thiếu chất xơ và vi chất cần thiết, khiến cơ thể dễ rơi vào trạng thái “thừa năng lượng nhưng thiếu dinh dưỡng”.
Sau khi xác định nguyên nhân, bác sĩ đã yêu cầu bệnh nhân lập tức thay đổi chế độ ăn, loại bỏ hoàn toàn thực phẩm siêu chế biến, chuyển sang ăn thực phẩm tươi, ít gia công và tăng cường uống nước.
Điều đáng chú ý là chỉ sau 3 tháng điều chỉnh, chức năng thận của người đàn ông này đã cải thiện rõ rệt. Chỉ số GFR tăng thêm 20 điểm, đồng thời huyết áp cũng ổn định hơn. Đây được xem là sự phục hồi đáng kể, cho thấy thận vẫn có khả năng “cứu vãn” nếu can thiệp kịp thời.
Không dừng lại ở một trường hợp cá biệt, các nghiên cứu quy mô lớn cũng đưa ra cảnh báo tương tự. Một nghiên cứu trên khoảng 500.000 người cho thấy, cứ mỗi 10% lượng thực phẩm siêu chế biến trong khẩu phần ăn tăng lên, nguy cơ suy thận sẽ tăng thêm 7%.
Danh sách thực phẩm siêu chế biến không chỉ dừng ở mì gói, xúc xích hay nước ngọt, mà còn bao gồm khoai tây chiên, bánh kẹo đóng gói, đồ hộp, thức ăn nhanh, thực phẩm chiên rán, sản phẩm sữa công nghiệp, bột nêm, súp ăn liền, bánh ngọt sản xuất hàng loạt và cả các loại đồ uống “ít đường” nhưng chứa chất tạo ngọt nhân tạo.
Điểm chung của những thực phẩm này là tiện lợi, giá rẻ, dễ ăn, nhưng lại tiềm ẩn nguy cơ sức khỏe nếu sử dụng thường xuyên. Đặc biệt, thận - cơ quan có vai trò lọc thải chất độc, sẽ là một trong những “nạn nhân” chịu ảnh hưởng đầu tiên.
Câu chuyện của người đàn ông 40 tuổi là lời cảnh báo rõ ràng: không phải cứ trẻ là cơ thể “chịu đựng” được lâu dài. Những thói quen nhỏ lặp đi lặp lại mỗi ngày, đặc biệt trong ăn uống, có thể âm thầm bào mòn sức khỏe mà không biểu hiện ngay lập tức.
Trong bối cảnh nhịp sống bận rộn, việc lựa chọn thực phẩm tiện lợi là điều khó tránh. Tuy nhiên, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào đồ ăn chế biến sẵn, việc ưu tiên thực phẩm tươi, cân đối dinh dưỡng và kiểm soát tần suất tiêu thụ mới là yếu tố quyết định đến sức khỏe lâu dài.
