Nhiều người tin rằng ăn tối, đặc biệt là ăn khuya, là “thủ phạm” khiến cân nặng tăng nhanh. Vì vậy, không ít người lựa chọn đi ngủ khi bụng đói với hy vọng kiểm soát cân nặng hiệu quả hơn. Tuy nhiên, theo các chuyên gia dinh dưỡng, quan niệm này chưa hoàn toàn chính xác. Giữa hai lựa chọn: ăn nhẹ trước khi ngủ và đi ngủ khi đói, đâu mới là phương án tốt hơn cho sức khỏe?
Trong nhịp sống hiện đại, việc thức khuya đã trở thành thói quen phổ biến, đặc biệt với dân văn phòng hoặc những người thường xuyên làm việc ca đêm. Áp lực công việc, chạy deadline hay đơn giản là sử dụng điện thoại đến khuya khiến nhiều người cảm thấy đói hoặc “buồn miệng”, từ đó tìm đến các món ăn vặt.
Ở chiều ngược lại, không ít người vì muốn giảm cân nhanh lại chọn cách bỏ bữa tối, chỉ ăn 1-2 bữa trong ngày. Họ cho rằng đi ngủ khi đói sẽ giúp cơ thể đốt mỡ hiệu quả hơn. Tuy nhiên, các bác sĩ cảnh báo rằng cả hai thói quen này đều có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe nếu thực hiện không đúng cách.
Ăn nhẹ trước khi ngủ có làm tăng cân?
Quan niệm “ăn khuya là tăng cân” không hoàn toàn đúng. Theo các chuyên gia được dẫn lời trên Nhật Báo Hồ Nam (Trung Quốc), yếu tố quyết định cân nặng không nằm ở thời điểm ăn mà ở tổng lượng calo nạp vào trong ngày so với năng lượng cơ thể tiêu hao.
Nếu lượng calo nạp vào vượt quá nhu cầu, phần dư thừa sẽ được chuyển hóa thành mỡ tích trữ ở các vùng như bụng, đùi hay mông. Ngược lại, nếu bạn kiểm soát tốt tổng năng lượng nạp vào, việc ăn nhẹ trước khi ngủ không nhất thiết khiến bạn tăng cân.
Thậm chí, trong một số trường hợp, ăn nhẹ vào buổi tối còn mang lại lợi ích nhất định. Với những người phải làm việc khuya hoặc cần duy trì sự tập trung, một bữa ăn nhỏ có thể giúp ổn định đường huyết, giảm cảm giác mệt mỏi và cải thiện hiệu suất làm việc.
Đối với người đang giảm cân, ăn một lượng nhỏ trước khi ngủ cũng giúp cơ thể thích nghi dần với chế độ ăn hạn chế, tránh tình trạng cắt giảm đột ngột khiến cơ thể bị “sốc” hoặc dễ dẫn đến ăn bù vào ngày hôm sau.
Tuy nhiên, điều quan trọng nằm ở lựa chọn thực phẩm. Nếu thường xuyên ăn khuya với đồ nhiều dầu mỡ, đường hoặc muối, hoặc ăn quá muộn, bạn vẫn có nguy cơ tăng cân và gặp các vấn đề về tiêu hóa.
Các chuyên gia cũng cảnh báo về hội chứng ăn đêm (Night Eating Syndrome - NES). Người mắc hội chứng này thường không có cảm giác thèm ăn vào buổi sáng nhưng lại ăn nhiều vào ban đêm, thậm chí thức giấc nhiều lần để ăn. Khi đó, lượng calo tiêu thụ sau bữa tối có thể chiếm hơn 50% tổng năng lượng cả ngày, làm tăng nguy cơ béo phì, rối loạn chuyển hóa và mất cân bằng nội tiết.
Đi ngủ khi đói: Lợi bất cập hại
Nếu ăn khuya không đúng cách có thể gây hại, thì việc đi ngủ khi đói cũng không phải là lựa chọn an toàn hơn.
Khi cơ thể thiếu năng lượng, cảm giác đói sẽ khiến bạn khó ngủ, dễ tỉnh giấc giữa đêm và ngủ không sâu. Hệ quả là cơ thể mệt mỏi, thiếu tỉnh táo vào ngày hôm sau.
Về lâu dài, thói quen bỏ bữa tối có thể dẫn đến thiếu hụt dinh dưỡng, khiến cơ thể suy nhược, da dẻ kém sắc và giảm khả năng tập trung. Đặc biệt, với những người mắc các bệnh về dạ dày như viêm loét, việc đi ngủ khi bụng rỗng có thể khiến acid dạ dày hoạt động mạnh hơn, làm tình trạng bệnh trở nên nghiêm trọng.
Đối với người làm việc ca đêm, việc không ăn gì trước giờ làm cũng khiến cơ thể nhanh chóng rơi vào trạng thái thiếu năng lượng, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu suất công việc.
Dù nhịn ăn tối có thể giúp giảm cân trong ngắn hạn, nhưng về lâu dài lại gây rối loạn chuyển hóa, khiến cơ thể dễ tích mỡ hơn khi quay lại chế độ ăn bình thường. Điều này khiến quá trình giảm cân trở nên kém bền vững.
Ăn nhẹ buổi tối thế nào cho đúng?
Theo các chuyên gia, nếu cảm thấy đói trước khi đi ngủ, bạn hoàn toàn có thể ăn nhẹ, nhưng cần tuân thủ một số nguyên tắc để đảm bảo sức khỏe.
Trước hết, thời điểm ăn rất quan trọng. Nên ăn cách giờ ngủ khoảng 1-2 tiếng để hệ tiêu hóa có thời gian hoạt động trước khi cơ thể bước vào trạng thái nghỉ ngơi. Ăn quá sát giờ ngủ có thể gây đầy bụng, khó tiêu và ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ.
Thứ hai, cần lựa chọn thực phẩm phù hợp. Nên tránh các món nhiều dầu mỡ, đường và muối như đồ chiên rán, bánh ngọt hay thực phẩm chế biến sẵn. Thay vào đó, có thể ưu tiên các loại thực phẩm nhẹ, dễ tiêu như trái cây, sữa ấm, sữa chua ít béo, ngũ cốc hoặc các loại đậu.
Ngoài ra, nên hạn chế các loại gia vị cay nóng như ớt, tiêu hoặc tỏi vì chúng có thể kích thích dạ dày, gây trào ngược acid và làm gián đoạn giấc ngủ.
Một bữa ăn nhẹ lý tưởng trước khi ngủ nên nhỏ gọn, vừa đủ để giảm cảm giác đói mà không gây áp lực lên hệ tiêu hóa.
(Tổng hợp)
