Ngày 6/10, Bộ Quốc phòng Pháp chính thức thông báo vụ phóng thử nghiệm thành công tên lửa đạn đạo chiến lược M51.3 từ tàu ngầm hạt nhân Le Vigilant ngoài khơi Finistère.
Đây là lần đầu tiên phiên bản tên lửa M51.3 được phóng từ tàu ngầm sau khi chính thức đưa vào biên chế hồi tháng 10/2025, đánh dấu bước hoàn thiện quan trọng trong lực lượng răn đe hạt nhân đại dương của Pháp.
Tổng thống Emmanuel Macron đã đích thân quan sát từ khinh hạm Auvergne, còn điện Élysée công bố hình ảnh và đoạn phim ghi lại khoảnh khắc lịch sử này.
Tên lửa không mang đầu đạn hạt nhân, được theo dõi toàn bộ hành trình bởi hệ thống của Cơ quan Vũ khí Pháp (DGA) bao gồm tàu đo đạc Monge, rồi rơi xuống Bắc Đại Tây Dương cách bờ biển hàng trăm kilomet, tuân thủ đầy đủ cam kết quốc tế.
Tên lửa M51.3 là phiên bản nâng cấp thứ ba của họ tên lửa M51 do Ariane Group phát triển dưới sự giám sát của DGA, kế thừa công nghệ đẩy rắn từ các bộ tăng áp của tên lửa Ariane 5.
Tên lửa M51.3 dài khoảng 12 mét, đường kính 2,3 mét và nặng hơn 50 tấn khi phóng, với một số nguồn ước tính chính xác khoảng 52 tấn.
Hệ thống đẩy gồm ba tầng sử dụng nhiên liệu rắn composite perchlorate amoni, cho phép phóng lạnh từ ống phóng ngầm dưới nước bằng máy phát khí.
Sau khi thoát khỏi mặt nước, tầng một kích hoạt, đưa tên lửa vọt lên độ cao trên 2.000 kilomet trước khi các tầng tách ra và phương tiện hậu đẩy phân bố các đầu đạn.
Tốc độ tối đa của tên lửa M51.3 ước đạt Mach 25 trong giai đoạn tăng tốc, còn khi tái nhập khí quyển đạt khoảng Mach 20, tương đương gần 25.000 km/h.
Về tầm bắn, Pháp giữ bí mật số liệu chính thức nhưng các ước tính độc lập đặt tên lửa M51.3 ở mức 8.000 đến 10.000 kilomet, với nhiều phân tích cho rằng phiên bản mới vượt quá 9.500 kilomet, tăng vài trăm kilomet so với M51.2.
Điều này cho phép tàu ngầm Pháp từ Đại Tây Dương vươn tới hầu hết lãnh thổ Nga, Trung Đông hay một phần Bắc Mỹ.
Hệ thống dẫn đường của tên lửa M51.3 kết hợp quán tính thiên văn (astro-inertial), với khả năng tích hợp Galileo trong tương lai, mang lại độ chính xác cao hơn.
Mỗi tên lửa M51.3 có thể mang từ 4-6 đầu đạn hạt nhân độc lập nhắm mục tiêu riêng (MIRV) loại TNO-2 do Ủy ban Năng lượng Nguyên tử Pháp (CEA) phát triển, mỗi đầu đạn khoảng 100 kiloton, gấp nhiều lần bom Hiroshima.
TNO-2 được thiết kế với điện tử cứng hóa, bảo vệ nhiệt cải tiến và thân tái nhập tối ưu để xuyên thủng hệ thống phòng thủ tên lửa tiên tiến, kèm theo các biện pháp đối phó như mồi nhử.
Ưu điểm nổi bật của tên lửa M51.3 nằm ở sự kết hợp giữa tầm bắn mở rộng, độ chính xác nâng cao và khả năng xuyên thủng hệ thống phòng thủ đối phương.
Công nghệ đẩy rắn ba tầng kế thừa từ Ariane đảm bảo độ tin cậy cao và thời gian phản ứng nhanh, trong khi phóng từ tàu ngầm hạt nhân Triomphant-class (mỗi tàu mang 16 quả) mang lại tính sống sót mạnh mẽ nhờ khả năng ẩn mình dưới đại dương.
Cải tiến về đầu đạn TNO-2 và hệ thống đối phó giúp tên lửa M51.3 khó bị đánh chặn hơn trước các hệ thống phòng thủ đạn đạo hiện đại, củng cố uy tín của lực lượng răn đe Pháp trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị châu Âu.
Việc thử nghiệm thành công sau quá trình bảo dưỡng lớn của Le Vigilant cũng chứng minh chuỗi công nghiệp quốc phòng Phá từ DGA, CEA, Ariane Group đến Naval Group, vẫn duy trì được trình độ cao cấp hiếm có trên thế giới.
Tuy nhiên, tên lửa M51.3 cũng tồn tại những hạn chế. Toàn bộ thông số chi tiết vẫn bí mật, khiến việc đánh giá độc lập trở nên khó khăn và phụ thuộc nhiều vào ước tính.
Chi phí phát triển và sản xuất cực kỳ cao, đòi hỏi đầu tư dài hạn trong luật lập kế hoạch quân sự, trong khi số lượng tàu ngầm mang tên lửa chỉ có bốn chiếc tạo ra điểm yếu tiềm tàng nếu một hoặc hai tàu gặp sự cố.
Dù khả năng xuyên thủng phòng không đối phương được cải thiện, tên lửa M51.3 vẫn phải đối mặt với hệ thống phòng thủ tên lửa ngày càng tinh vi của các cường quốc và bản chất răn đe hạt nhân luôn mang rủi ro leo thang xung đột.
Hơn nữa, việc phụ thuộc hoàn toàn vào công nghệ nội địa dù là thế mạnh chủ quyền nhưng cũng giới hạn khả năng hợp tác quốc tế so với một số hệ thống đồng minh.
Trong bối cảnh an ninh châu Âu đầy biến động, tên lửa M51.3 đóng vai trò then chốt giúp Paris duy trì vị thế độc lập về hạt nhân, đồng thời đặt nền móng cho phiên bản tên lửa M51.4 dự kiến trong thập niên tới.
(Theo defensenews.com, aerotime.aero, bairdmaritime.com, thedefensenews.com, zona-militar.com, en.defence-ua.com, meta-defense.fr)
